© Λεωνίδας Τούμπανος
Η ιστορική αγορά του Βύρωνα –ο Κοπανάς, όπως τη γνωρίζουν οι παλιότεροι – διατηρεί ακόμη έντονα στοιχεία από το παρελθόν. Παρά τον σύγχρονο, μεσοαστικό της χαρακτήρα, η οδός Ιθώμης θυμίζει κάτι απ’ τις παλιές αγορές τροφίμων, έτσι όπως ο μανάβης, ο χασάπης, ο ψαράς, ο φούρναρης και ο μπακάλης στέκονται δίπλα δίπλα στον ίδιο δρόμο. Η παρουσία καταστημάτων που μετρούν μισό αιώνα ζωής, όπως το παραδοσιακό τυροπωλείο-αλλαντοπωλείο "Τσέλιγκας", ενισχύει αυτή την αίσθηση. Ένα μικρό, αυθεντικό παντοπωλείο που έχει στριμώξει "όλα τα καλά" στα ράφια, τα δοχεία και τις βιτρίνες του.
"Πάμε στου Άρη για τυρί"
Σήμερα στο τιμόνι βρίσκεται ο Μιχάλης Μαυρόπουλος, γιος του Αριστείδη – του Άρη, όπως τον ξέρουν όλοι στη γειτονιά – που άνοιξε το μαγαζί στην ίδια θέση τη δεκαετία του ’70. "Στην αρχή είχαμε μόνο κασέρι, ελιές και φέτα. Τη φέτα τη φέρναμε από δικό μας παραγωγό στα Φάρσαλα, που τυροκομούσε αποκλειστικά για εμάς", θυμάται. Η φήμη της εξαπλώθηκε γρήγορα, φέρνοντας πελάτες από τον Υμηττό, το Παγκράτι και τη γύρω περιοχή. "Πάμε στου Άρη για τυρί", έλεγαν τότε. Το ίδιο λένε ακόμη για τον Μιχάλη, που συνεχίζει τα τελευταία είκοσι χρόνια με ασίγαστο μεράκι, έχοντας πάντα τον πατέρα του σταθερά δίπλα του πίσω από τον πάγκο.
Ο "βασιλιάς της φέτας" και των εκλεκτών τυροκομικών
Σκληρή ή μαλακή σαν βούτυρο, γλυκιά ή με πικάντικη αψάδα, η φέτα εδώ έχει πολλές εκφράσεις. Περίπου 15 επιλογές από όλη την Ελλάδα –βαρελίσιες και σε δοχείο, από Κεφαλονιά, Καλάβρυτα, Ναύπλιο και αλλού– συνθέτουν μια πλούσια παλέτα. Δίπλα τους ξεχωρίζει η σφέλα Μεσσηνίας, ένα δυναμικό αλλά μάλλον υποτιμημένο ΠΟΠ τυρί, καθώς και το κατσικίσιο "πετρωτό" από τη Χαλκιδική.
Οι γραβιέρες όμως συχνά κλέβουν την παράσταση: με θυμάρι από το Ναύπλιο, με δίκταμο από την Κρήτη, καλοωριμασμένες από την Αρκαδία ή ακόμη και "των σπηλαίων", με έντονο, ατίθασο χαρακτήρα. Άνοιξη βρίσκεις και εξαιρετικά χλωροτύρια, ωραίο ανθότυρο, ξύγαλο Σητείας με τη φρέσκια, ελαφρώς ξινούτσικη γεύση του και ρουμελιώτικο τσαλαφούτι. Για πιο ελαφριές επιλογές υπάρχει cottage από ελληνική φάρμα, ενώ το πικάντικο λαδοτύρι Ζακύνθου συνοδεύει επάξια το τσίπουρο.
Παστουρμάδες, σουτζούκια και σαλάμια ωρίμανσης
Ο πάγκος των αλλαντικών συμπληρώνει ιδανικά το πλατό των τυριών. Παστουρμάδες και σουτζούκια από τη Sary, προσούτο Ευρυτανίας και γαλοπούλα από 100% μπούτι καρδιτσιώτικης αλλαντοποιίας πουλερικών ξεχωρίζουν για την ποιότητά τους. Πρόκειται για αλλαντικά μικρών παραγωγών, φτιαγμένα από ατόφια κομμάτια κρέατος και φιλέτα –όχι κιμάδες. Ζήτησε να δοκιμάσεις το σαλάμι αέρος που ωριμάζει για έξι μήνες: έχει περιεκτικότητα 80% κρέας και 20% λίπος, η διαφορά φαίνεται από την πρώτη μπουκιά.
© Λεωνίδας Τούμπανος
Ο "μπακαλιάρος του μπακάλη" και τα σαρακοστιανά
Με την 25η Μαρτίου να πλησιάζει, αδιαμφισβήτητος πρωταγωνιστής γίνεται ο λεγόμενος "μπακαλιάρος του μπακάλη". "Ψάχναμε πραγματικά καλό προϊόν. Δεν θέλαμε παρεμφερή είδη, ούτε τον μαύρο της Νορβηγίας. Τελικά βρήκαμε εξαιρετικό παστό μπακαλιάρο Ισλανδίας", λέει ο Μιχάλης. Διατίθεται σε φιλέτο αλλά και με το κόκαλο, ενώ την εβδομάδα πριν από τη γιορτή, η κορδέλα βγαίνει έξω και οι φέτες κόβονται επιτόπου μπροστά από το μαγαζί, σε μια μικρή συνοικιακή ιεροτελεστία, που οι Βυρωνιώτες τιμούν σχηματίζοντας ουρά. Στον "Τσέλιγκα" μέχρι το Πάσχα βρίσκεις και σαρακοστιανά μεζεδάκια από μικρές οικοτεχνίες: ντολμαδάκια τυλιγμένα στο χέρι, μους ταραμά χωρίς ψωμί ή πατάτα, μελιτζανοσαλάτα από ψητή μελιτζάνα και πιπεριά Φλωρίνης. Δίπλα τους φιγουράρουν, ξιδάτο χταποδάκι, μαριναρισμένη γαρίδα από τη Βόρεια Εύβοια και χύμα χαλβάς Δραπετσώνας.
Πίτες και παραδοσιακά γαλακτοκομικά
Στα ψυγεία θα βρεις παγωτά, γιαούρτι, ρυζόγαλο και κρέμες "Λούσι", που από το 1935 φτιάχνει γαλακτοκομικά με γάλα από τον Μαραθώνα, το Κρεκούκι, τη Σταμάτα και χωριά της Αττικής. Με χωριάτικη νοστιμιά, οι χειροποίητες πίτες του Συνεταιρισμού από τη Νερομάνα Αγρινίου, αλλά και πίτες με το γνωστό "Φύλλο της Γιαγιάς", περιμένουν έτοιμες να τις ψήσεις στο σπίτι.
Από τον προσφυγικό μπακαλοκαφενές του παππού στο Δουργούτι το 1922 μέχρι τον σημερινό "Τσέλιγκα" του Βύρωνα, η μπακαλική πάει… σόι για την οικογένεια Μαυρόπουλου. Πλέον, βέβαια, οι αυθεντικές γεύσεις ξεπερνούν τα όρια της γειτονιάς και φτάνουν σε όλη την πόλη, αφού το καλό παντοπωλείο συνεργάζεται με τις γνωστές πλατφόρμες delivery.
Info
Εξειδικευμένο παντοπωλείο "Ο Τσέλιγκας", Ιθώμης 17, Βύρωνας, Τ. 2107664193
Ακολούθησε το Αθηνόραμα στο Facebook, Tik Tok και το Instagram.
