Καμιά φορά λιγουρεύεσαι μια ζεστή, τραγανή σπανακόπιτα, όχι cinnamon roll. Άλλοτε θες να βουτήξεις μια φέτα χωριάτικο ψωμί στα φασολάκια σου. Όχι ψωμί με προζύμι από κεχρί και φαγόπυρο. Ενίοτε, μερικές Κυριακές αποζητούν μόνο ελληνικό καφέ που τον σιγοπίνεις μαζί με ένα κουλουράκι κανέλλας. Λοιπόν, ταιριάζει στην παραπάνω συνθήκη το canelé χωρίς γλουτένη; Μάλλον όχι.
Αυτό που προσπαθώ να πω εικονοκλαστικά έχει σχέση με το περίφημο timing. Υπάρχει χρόνος -και χώρος- για το κάθετι. Δεν θα καλύψουν όλες τις ανάγκες μας τα ολοένα και αυξανόμενα microbakeries, ούτε αντίστοιχα τα παραδοσιακά φουρνάρικα. Όταν η ζυγαριά των αναγκών και των επιθυμιών μας γέρνει προς μια πιο μοδάτη, λουστραρισμένη εκδοχή —και ενώ εμείς στα media δεν σταματάμε να αφιερώνουμε αράδες σε ό,τι πιο hip και σκανδιναβικό— ας ανακαλέσουμε στη μνήμη μας τα κλασικά αρτοποιεία της γειτονιάς. Ένα καλό ζυμωτό καρβέλι σε περιμένει πάντα εκεί. Κι αν δεν είναι φτιαγμένο από τρία πιστοποιημένα gluten-free άλευρα, δεν πειράζει. Εξάλλου, οι περισσότεροι έχουμε μεγαλώσει με μια "χωριάτικη φρατζόλα".

Ο Φούρνος του Ρίζου
Η ηπειρώτικη καταγωγή και η μακριά οικογενειακή παράδοση κυριαρχούν σε έναν φούρνο που σέβεται το προζύμι και τον χρόνο. Στα ράφια του Ρίζου θα βρείτε χωριάτικο από βιολογικό αλεύρι, τσιαπάτα (και σε μισόκιλα), καμπαγιού, αλλά και το "χωριό" με ελαιόλαδο. Μια πιο ρουστίκ επιλογή, το το dinkel, με δίκοκκο αλεύρι και φυσικό προζύμι αργής ωρίμανσης.
Ματρόζου 12, Κουκάκι, 2109249527 - Αίμου & Πρέσπας 34, Βοτανικός, 2103423446

Λυκαβηττός
Σταθερή αξία στο Κολωνάκι, εδώ και δεκαετίες ο Λυκαβηττός κάνει τους Αθηναίους να μην πτοούνται από τις ανηφοριές του Κολωνακίου για να προμηθευτούν καλό ψωμί. Με ελληνικά άλευρα και περίπου 20 είδη, από προζυμένια χωριάτικα μέχρι μαύρα, σφιχτά ψωμιά γερμανικής έμπνευσης, καλύπτει κάθε γούστο. Οι χειροποίητες πίτες, ειδικά η τραγανή τυρόπιτα με φύλλο ανοιγμένο στο χέρι, επιβεβαιώνουν ότι η παράδοση δεν χρειάζεται φτιασίδια.
Δεινοκράτους 59, Κολωνάκι, 2107211248

Φούρνος του Τάκη
Θρυλικός, γωνιακός, πάντα γεμάτος με κόσμο, ο φούρνος του Τάκη είναι σημείο αναφοράς όχι μόνο στο Κουκάκι αλλά σε όλη την Αθήνα. Το ξινό, πυκνό χωριάτικο ολικής άλεσης, κομμένο σε τετράγωνα, έχει αποκτήσει φανατικό κοινό. Δεκάδες ακόμη είδη ψωμιών δυσκολεύουν την επιλογή· από προζυμένιο καρβέλι με σιμιγδάλι μέχρι λευκές μπαγκέτες καμπαγιού και μίνι φοκάτσιες. Εδώ πας για ψωμί και φεύγεις με σακούλα που μοσχοβολάει ζύμη και γειτονιά.
Μισαραλιώτου 14, Κουκάκι, 2109230052
Πνύκα
Από το 1981 όταν την εγκαινίασε ο αείμνηστος Δημήτρης Κότσαρης, η Πνύκα φτιάχνει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ψωμιά ολικής άλεσης της πόλης. Βαρύ καρβέλι, πυκνή ψίχα, χοντρή, πικρούτσικη κόρα – τρώγεται και σκέτο. Ο παραδοσιακός πετρόμυλος αλέθει βιολογικό σιτάρι και ο σύγχρονος φούρνος το ψήνει όπως πρέπει. Για τους κατοίκους του Παγκρατίου, όπως η υπογράφουσα, υπάρχει κάτι σχεδόν τελετουργικό στο να το αγοράζεις ζεστό το πρωί. Μαζί με ένα πολίτικο τσουρέκι.
Πρατίνου 13, Παγκράτι, 2107251941- Πετράκη 24, Σύνταγμα, 2103245162

Αρτοποιία Δαρεμά
Στην Αρτοποιία Δαρεμά το ψωμί ζυμώνεται με αλεύρια πρώτης ποιότητας, χωρίς συντηρητικά και βιασύνες. Το ζυμωτό ολικής είναι τραγανό και γεμάτο γεύση, ενώ το πολύσπορο –με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη– ισορροπεί ανάμεσα στη νοστιμιά και τη θρεπτική αξία. Σήμα κατατεθέν έχουν γίνει τα πολύ νόστιμα κουλουράκια, με προεξέχοντα μουστοκούλουρα με παρθένο ελαιόλαδο και άρωμα κανελογαρύφαλλου, τα κρασοκούλουρα και τα τυροκουλουράκια.
Λεωφόρος Σουνίου 2, Μαρκόπουλο, 2299 025744


