Υπάρχουν οι άνθρωποι που την πρώτη δεκαετία των 00s έχουν κάνει μπαρότσαρκα περνώντας από ταράτσα σε ταράτσα σαν τις γάτες, με εκκίνηση το Marabou, συνέχεια στο Ποτοπωλείον και κατάληξη στο Santa Botella. Και υπάρχουν και οι άνθρωποι που είναι κάτω από 30 ετών. Για τους πρώτους, η Πανόρμου ήταν το πιο αυθόρμητο κεφάλαιο της αθηναϊκής νύχτας, με δική του μυθολογία, σταθερούς θαμώνες και ουκ ολίγα ξενύχτια στο ενεργητικό του.
Κι όμως, πριν αποκτήσει μπαρ, μεζεδοπωλεία και τις περίφημες ταράτσες της, ήταν φαρδύς χωματόδρομος με ευκαλύπτους, σε μια περιοχή που μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα λογιζόταν περίπου ως εξοχή. Το όνομά της, μάλιστα, έφτασε ως εδώ από την Πάνορμο της Μικράς Ασίας, μαζί με τους πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στους Αμπελοκήπους. Έκτοτε κύλησε πολύ νερό —και αρκετό αλκοόλ— και η Πανόρμου εξελίχθηκε σε εκείνον τον ιδιότυπο αθηναϊκό μικρόκοσμο που αντιστάθηκε πεισματικά στην πλήρη "γκαζοποίησή" του.
Δεν κέρδισε όλες τις μάχες αλλά μάλλον κέρδισε τον πόλεμο και μετά από αρκετές προσαρμογές και εσωτερικές συγκρούσεις στο "τι είναι η Πανόρμου", κατέληξε σε ένα αστικό υβρίδιο με άφθονους μεζέδες, κιμπάρικα στέκια και διακριτικές νεωτεριστικές αναλαμπές. Πάμε, λοιπόν, να δούμε ποια μαγαζιά κρατούν σήμερα αναμμένη τη δική της, ελαφρώς ανορθόδοξη, φλόγα.
DINAS eat real
Χρώμα, φρεσκάδα και μια νέα διατροφική πρόταση προσγειώθηκαν πρόσφατα στο DINAS στην Πανόρμου με την υπογραφή της γνωστής σεφ Ντίνας Νικολάου.
Το DINAS eat real ακροβατεί έξυπνα ανάμεσα σε fast casual, healthy food και φαγητό εστιατορικού επιπέδου, αποδεικνύοντας ότι τελικά όλα αυτά μπορούν να χωρέσουν στο ίδιο τραπέζι. Η λογική είναι απλή: διαλέγεις βάση, κυρίως και δύο συνοδευτικά και συνθέτεις το δικό σου θρεπτικό γεύμα.
Ψητά κεφτεδάκια κοτόπουλου, τραγανό σνίτσελ φούρνου, beef steak με chimichurri, smashed πατάτες με τρούφα και αβο-τζατζίκι είναι κάποιες από τις επιλογές που συνθέτουν ένα πλήρες γεύμα που παραμένει όχι μόνο ποιοτικό και νόστιμο αλλά και προσιτό. Για το φινάλε, το real froyo από ελληνικό στραγγιστό γιαούρτι –κλασικό ή φυστίκι– έχει ήδη το δικό του fan club.
Πανόρμου 117, dinas-eatreal.gr
Maltagliati
Πολύ πριν η pasta fresca γίνει σχεδόν υποχρεωτικό λήμμα στο λεξιλόγιο της αθηναϊκής εστίασης, το Maltagliati ζύμωνε, έκοβε και έβραζε τα δικά του φρέσκα ζυμαρικά από το 1999. Πάνω από δύο δεκαετίες αργότερα, παραμένει μια από τις σταθερές ιταλικές αξίες της περιοχής, πιστό στη λογική της τρατορίας και στη σωστή πρώτη ύλη. Η καρμπονάρα έρχεται με linguine fresca, αυγό, πανσέτα, παρμεζάνα και guanciale, ενώ τα casarecce με φρέσκο λουκάνικο μυρίζουν Ιταλία πριν ακόμη δοκιμάσεις την πρώτη μπουκιά.
Στο ίδιο τέμπο κινούνται οι πίτσες με ζύμη αργής ωρίμανσης –Porcini Bianca, Gorgonzola Bianca ή μια πικάντικη Diavola– ενώ η κουζίνα κρατά το τέμπο της ζωντανό fettuccine gorgonzola καθώς και με φρέσκα linguine με μανιτάρια porcini, ντοματίνια, πεκορίνο και λάδι τρούφας. Και επειδή ο κατάλογος δεν λέει πάντα όλη την ιστορία, αξίζει να ρωτήσετε και για τα πιάτα ημέρας: ανάλογα με την εποχή, μπορεί να πετύχετε μαλταλιάτι αλ ραγού, linguine με αυγοτάραχο και μελάνι σουπιάς, linguine frutti di mare και άλλες συνταγές που δίνουν πάντα έναν καλό λόγο για επιστροφή.
Βαρνακιώτη 6, 21 0691 6676
Nathan’s Saloon
Το ήξερες πως στη Πανόρμου υπάρχει ένα Saloon; Και εδώ και δέκα χρόνια επιμένει να κάνει τα πράγματα με τον δικό του τρόπο. Στο Nathan’s η μέρα ξεκινά στις 11:00 με καφέ και πρωινό. Μετά, καμία βιασύνη. Ελληνικές και διεθνείς μπίρες, whiskey, cocktails και "food crimes" με επιλεγμένες πρώτες ύλες, γιατί εδώ το φαγητό δεν παίζει δεύτερο ρόλο.
Όσο πέφτει η νύχτα, ανεβαίνουν τα ντεσιμπέλ με DJs, θεματικά parties και Classic, Hard & Heavy Rock διαθέσεις. Κάποιες Κυριακές ανάβει το BBQ, ενώ σπιρούνια, βαρέλια και Άγρια Δύση συμπληρώνουν την εικόνα. Εδώ και δέκα χρόνια, άλλωστε, δεν προσπαθεί να προλάβει τις τάσεις της πόλης· επιμένει στον δικό του ρυθμό. Slide into the Rock Side.
Αλέξη Παυλή 44, 21 0692 7857, nathans-saloon.com
Kanenas
Εκεί όπου οι περισσότεροι έβλεπαν ένα κλειστό στρωματάδικο, κάποιοι είδαν το επόμενο στέκι της γειτονιάς. Ο Kanenas στη Λουίζης Ριανκούρ συστήθηκε μόλις πέρυσι, αλλά κατάφερε γρήγορα να αποκτήσει εκείνη την οικειότητα που συνήθως χρειάζεται χρόνια για να χτιστεί. Specialty καφές, προσεγμένες επιλογές πρωινού, spritz και cocktails μοιράζονται τη μέρα χωρίς αυστηρά σύνορα, ενώ soul και alternative μουσικές κρατούν το κατάλληλο soundtrack. Μαροκινά πλακάκια, ανεπιτήδευτη αισθητική και πολλή θετική ενέργεια συμπληρώνουν το σκηνικό. Το όνομα, φυσικά, παραπέμπει στον Οδυσσέα και το περίφημο "Κανένας" απέναντι στον Κύκλωπα· μόνο που εδώ η φιλοδοξία είναι ακριβώς η αντίθετη: να γίνει ο Kanenas κάποιος πολύ συγκεκριμένος για τη γειτονιά.
Λουίζης Ριανκούρ 19, Αθήνα, 697 025 0407
Ρελαντί
Το όνομά του είναι και ένα μικρό μανιφέστο. Το Ρελαντί κρύβεται σε ήσυχο στενό πίσω από την πολυκοσμία της Πανόρμου και από το 2015 παίζει συνειδητά συνοικιακά, χαλαρά: απλά, αλλά όχι απλοϊκά. Μεζεδοπωλείο αυτοχαρακτηρίζεται, αν και οι μπαμπάτσικες μερίδες και τα πιάτα ημέρας συχνά τραβούν την κουζίνα προς πολύ πιο απρόβλεπτες κατευθύνσεις…σε τιμές κάτω από 10 ευρώ. Πικάντικο λουκάνικο με ξινολάχανο μπορεί να βρεθεί δίπλα σε σκιουφιχτά με απάκι κοτόπουλο και μοσχαρίσια μπιφτέκια με ψητά ντοματίνια και αρωματικό γιαούρτι.
Σχάρα και τηγάνι πάντως κρατούν γερά τα ηνία, με την κιμαδόπιτα σχάρας να αποτελεί σταθερό φαβορί, ενώ τα πιάτα ημέρας εναλλάσσονται ανάμεσα σε κοντοσούβλι χοιρινό ή κοτόπουλο αλλά και σιγομαγειρεμένο χοιρινό σε μπίρα. Ιδιαίτερη curiosité παρουσιάζει και η μπίρα: μικρές ελληνικές ζυθοποιίες είχαν θέση εδώ πριν γίνουν μόδα, ενώ οι guest ετικέτες αλλάζουν τακτικά.
Νικ. Γεννηματά 17, 215 5351091
Maggie Cassidy
Ένα καλό neighborhood bar οφείλει να σε κάνει να αισθάνεσαι ότι μπορείς να περάσεις για έναν καφέ και να καταλήξεις να φύγεις αρκετές ώρες αργότερα. Το Maggie Cassidy το καταφέρνει με χαρακτηριστική άνεση. Η εντυπωσιακή μπάρα σε σχήμα ανάποδου πέταλου γίνεται φυσικά το επίκεντρο της παρέας, ενώ τα τραπεζάκια στη Ριανκούρ προσφέρονται για χάζι στην περαντζάδα.
Από το πρωί σερβίρει καφέ της June Coffee Roasters, αυγά και sandwiches, πριν περάσει στα κρασιά του ελληνικού αμπελώνα και στα cocktails. Το Maggie C. επαναδιατυπώνει το Negroni, το Emil Pop φλερτάρει με Garibaldi, καρύδα και ανανά, ενώ το whisky sour Jack D. μπλέκει βερίκοκο, τζίντζερ και μπαχαρικά. Στο χέρι έρχονται corn ribs, karaage, mini burgers και σουβλάκι κοτόπουλο, με DJs να αναλαμβάνουν όσο προχωρά η εβδομάδα.
Λασκαρίδου 7 & Λουίζης Ριανκούρ, Αμπελόκηποι
Νικηφόρος
Λίγα μέτρα αρκούν για να αφήσεις πίσω σου τη βοή της Πανόρμου και να βρεθείς σε ένα από εκείνα τα εστιατόρια που μοιάζουν να λειτουργούν με τους δικούς τους, πολύ πιο ήρεμους ρυθμούς. Ο Νικηφόρος ποντάρει εδώ και χρόνια σε μια κουζίνα ανοιχτά ελληνική, με ιδιαίτερη αδυναμία στην Κρήτη και στα μαγειρευτά που δεν χρειάζονται γαστρονομικές κορδέλες για να σε κερδίσουν.
Ντολμαδάκια γιαλαντζί, μαραθοπιτάκια, κολοκυθοκεφτέδες και απάκι Ρεθύμνου ανοίγουν την όρεξη, ενώ στα πιάτα ημέρας μπορεί να πετύχεις αρνάκι φρικασέ, κόκορα κοκκινιστό, μουσακά ή τους περίφημους λαχανοντολμάδες. Γενικά η αναλλοίωτη ταυτότητα των ταπεινών μαγειρευτών ανατρέπεται σε ένα πιο εξωστρεφές και βραδινό προφίλ, δίνοντας τους μάλιστα την στόφα του μεζέ.
Λασκαρίδου 7 & Λουίζης Ριανκούρ, 210 6984057
Le Roi
Σαν άλλα γαλατικά χωριά, υπάρχουν ακόμη διευθύνσεις που αντιστέκονται πεισματικά στην ομοιομορφία των gentrification-friendly μαγαζιών. Το Le Roi είναι μία από αυτές. Με ατίθαση rock ’n’ roll ψυχή και πολλά χιλιόμετρα στη νυχτερινή Αθήνα, παραμένει ροκόμπαρο από άποψη και όχι επειδή το επιβάλλει κάποια μόδα. Η καταπράσινη αυλή, η πέτρα, το ξύλο, τα ρετρό φλιπεράκια, η βαριά μπάρα και τα memorabilia από εποχές easy riders φτιάχνουν το κατάλληλο old-school σκηνικό. Εδώ μπορείς να ξεκινήσεις απόγευμα με καφέ και χωρίς να το καταλάβεις να έχεις περάσει σε μπίρα και cocktails. Οι ζυθόφιλοι έχουν 10 επιλογές draught, ενώ club sandwiches, πλατό αλλαντικών και τυριών, open toasts και chicken nuggets κρατούν συντροφιά στις ποτοποσίες. Και φυσικά, όλα παίζουν πάνω σε ένα soundtrack με κλασικό rock και πιο σύγχρονες επιλογές.
Πανόρμου 117Β, Αθήνα, 210 6912095
Μυλόλιθος
Ένα λιθόκτιστο διατηρητέο του 1929 είναι από μόνο του καλός λόγος για να κόψεις ταχύτητα στην Πανόρμου. Στην περίπτωση του Μυλόλιθου, όμως, το σκηνικό έχει και νόστιμη συνέχεια. Πολύχρωμες καρέκλες καφενείου, ρετρό πλακάκια, ξύλινες βιβλιοθήκες και παραδοσιακά προϊόντα στήνουν μια σύγχρονη εκδοχή του ελληνικού μεζεδοπωλείου, χωρίς να καταφεύγουν σε φολκλορικές ευκολίες. Στα της γεύσης γενόμενα, το βλέμμα πηγαίνει στο μοσχαράκι χουνκιάρ Μπεγιεντί με πουρέ καπνιστής μελιτζάνας και πεκορίνο Αμφιλοχίας, στον ρουμελιώτικο μεζέ με χοιρινό, ντομάτα και πιτούλες, και στα σκιουφιχτά με μοσχαρίσια μάγουλα. Υπάρχουν και ψαρομεζέδες, για να μπορεί το τραπέζι να κινηθεί άνετα από το βουνό μέχρι τη θάλασσα, ενώ η ζωντανή μουσική που καλύπτει όλο το φάσμα των νοσταλγικών μελωδιών, δίνει στην έξοδό χαρακτήρα γιορτής.
Πανόρμου 20, 210 6465731
