Θυμάστε κάποτε που αγοράζαμε πρωινό για να το φάμε στο χέρι; Άραγε τι να ήταν; Μήπως ένα βουτυρένιο pain au chocolat; Μήτε ένα danish με καραμελωμένο μήλο και κρέμα πατισερί; Ή ίσως ένα cinnamon roll; Δεν μάθαμε από μικρά παιδιά στα παραπάνω σκανδιναβικά και γαλλικά εδέσματα, ίσως γιατί το κρατσανιστό φύλλο μια τυρόπιτας ή σπανακόπιτας ήταν ο μόνος ήχος που μπορούσε να μας ξυπνήσει. Κάποτε η τυρόπιτα κυριαρχούσε παντού, με τις ποιοτικές και τις λιγότερο ποιοτικές της εκδοχές.
Στις μέρες μας, η επικράτηση των πιο μοντέρνων microbakeries αφήνει όλο και λιγότερο χώρο στο παραδοσιακό τυροπιτάδικο, το οποίο λειτουργεί περισσότερο ως ένας νοσταλγικό μοχλός επίκλησης στο συναίσθημα παρά μια πραγματική επιλογή για πρωινό ή/και μεσημεριανό σνακ. Βέβαια, λίγο η υψηλότερη διατροφική αξία της πίτας έναντι των γεμάτων ζάχαρη viennoiserie, λίγο η ρετρό all time classic συσκευασία κατατάσσει τα τυροπιτάδικα σε καταφύγια ξεχωριστής αλλά οικείας γεύσης. Ας τα ξαναθυμηθούμε. Και ας τα ξανά εκτιμήσουμε, λοιπόν.
Μαμ
Από τα πιο ιστορικά τυροπιτάδικα του κέντρου το Μάμ ήταν το απαραίτητο συνοευτικό με τις βόλτες στο Μινιόν και στο Λαμπρόπουλο στα 80’s και 90’s. Τουλάχιστον για την υπογράφουσα. Από το 1958 στην Πανεπιστημίου και το αδελφάκι του "Μάμ 2" από το 1962 στην Πεσμαζόγλου και Σταδίου, το Μαμ διατήρησε αναλλοίωτη την αρχή του "τίποτα δεν είναι βιομηχανικό και στα τυριά δεν χωρούν υποκατάστατα.
Εδώ, το ταψί δεν μένει ποτέ ήσυχο. Οι εμβληματικές μικρές τυρόπιτες κουρού με φέτα φεύγουν δεκάδες κάθε πρωί, ενώ δίπλα τους θα βρεις τη μεγάλη τυρόπιτα, αφράτη και τραγανή, αλλά και κασερόπιτα με κασέρι Μυτιλήνης. Για κάτι πιο χορταστικό υπάρχουν λουκανικόπιτα, ζαμπονοτυρόπιτα και κρεατόπιτα με μοσχαρίσιο κιμά και καραμελωμένα κρεμμύδια. Όσο για την συνταγή, η σταθερή ποιότητα, η καλή ζύμη και η χαμηλή τιμή κρατούν το Μάμ ζωντανό στο αθηναϊκό πρωινό.
Πανεπιστημίου 34, 2103619830, Αθήνα και Πεσμαζόγλου 3, Αθήνα 21 0321 4338
Δωδώνη τυρόπιτες
Χρόνια τώρα στη Δωδώνη, δίπλα στην Ομόνοι, οι Φώτηδες φτιάχνουν πίτες που μυρίζουν παράδοση, αυθεντικότητα και παιδικά πρωινά. Από το 1972, τα αδέλφια Χρήστος, Κώστας και Θωμάς έφεραν από την Άρτα την τέχνη της ζύμης, ανοίγοντας το μικρό μαγαζί στη στοά του Ειρηνοδικείου. Σήμερα, η επόμενη γενιά συνεχίζει να ζυμώνει από την αρχή κάθε πίτα: τυρόπιτες κουρού, σπανακόπιτες, πρασόπιτες, κολοκυθόπιτες και μπουγάτσες με κρέμα.
Το μυστικό τους; Εκτός από το προφανές, το χειροποίητο ζυμάρι, επιλέγουν φέτα από μικρό παραγωγό της Άρτας, φρέσκα υλικά, προσεκτικό ψήσιμο και καθόλου κατάψυξη. Μικρή ή μεγάλη, κάθε πίτα φεύγει ζεστή, τραγανή και γεμάτη γεύση, μισός αιώνας αυθεντικής Δωδώνης σε κάθε μπουκιά.
Λυκούργου 9, Αθήνα 105 51, 21 0324 2761
ΜΙΚΕ
Περνώντας το ροζ κατώφλι του Μικέ στην Πλατεία Μαβίλη αισθάνεσαι πως μπαίνεις σε χρονομηχανή. Ένα από τα πιο παλιά ζαχαροπλαστεία της πόλης, από το 1956 παρακαλώ, μπορεί να γεμίζει τις προθήκες του με γλυκά που αντιστέκονται στον χρόνο, αλλά αποτελεί κοινό μυστικό πως φτιάχνει μια από τις νοστιμότερες τυρόπιτες.
Ανάμεσα σε σοκολατίνες και σεράνο, κρύβεται μια τυρόπιτα–σήμα κατατεθέν του μαγαζιού: χειροποίητη σφολιάτα, μπόλικη θρυμματισμένη φέτα, άρωμα βουτύρου. Ζεστή όσο μένει στην προθήκη, μυρίζει παιδικά πρωινά και φεύγει τυλιγμένη στο ροζ, vintage σακουλάκι, σαν ένα αστικό σουβενίρ παλιάς Αθήνας.
Δημ. Σούτσου 9, Αθήνα, 21 0646 3091
Άριστον Λομποτέσης
Ήταν αρχές του 20ού αιώνα όταν το Άριστον άνοιγε τις πόρτες του στην οδό Βουλής, έναν χωματόδρομο που δεν θύμιζε τίποτε από την σημερινή τσιμεντένια πραγματικότητα. Ιδρυτής του το 1906 ο Αναστάσιος Λομποτέσης, έφερε από την Κωνσταντινούπολη τα μυστικά της τυρόπιτας κουρού και από τότε μέχρι σήμερα, το Άριστον φουρνίζει καθημερινά τραγανές τυρόπιτες, σπανακόπιτες, κοτόπιτες και πρασόπιτες και κάμποσες ακόμη παραλλαγές ζεστές, καλοψημένες, που έχουν γίνει κομμάτι της αθηναϊκής καθημερινότητας.
Άρτιο ψήσιμο, νόστιμο τραγανό φύλλο και ποιοτικά υλικά αποτελούν την αγία τριάδα του Άριστον. Fun fact! Παρότι ιδρύθηκε το 1906, η ταμπέλα γράφει "Από το 1910", απλώς γιατί ταιριάζει με τη διεύθυνση: Βουλής 10.
Βουλής 10, Αθήνα, 21 0322 7626
Σερραϊκό
Χρόνια τώρα σε αυτό το εργαστήριο-μαγαζί των αδερφών Τσομαρίδη ψήνουν τις παραδοσιακές σερραϊκές μπουγάτσες. Εδώ, θα βρεις πολλά προϊόντα ζύμης, από μπουγάτσα και κιμαδόπιτα μέχρι κολοκυθόπιτα και την επική μικρή τυρόπιτα κουρού. Στη γωνία Θηβών και Παναγή Τσαλδάρη, το "Σερραϊκό" λειτουργεί ασταμάτητα από το 1985, προσφέροντας στους Περιστεριώτες -και όχι μόνο- ζεστές, καλοψημένες πίτες. Τα δύο αδέλφια φροντίζουν για κάθε μπουκιά: αλεύρι, ζύμωμα, ψήσιμο και ποιοτικά υλικά. Μικρή ή μεγάλη, κάθε πίτα φεύγει γρήγορα, αφήνοντας πιστούς λάτρεις να επιστρέφουν ξανά και ξανά.
Λεωφ. Παναγή Τσαλδάρη 64, Περιστέρι, 21 0576 3066
Τυρόπιτες ο Μήτσος
Στην καρδιά της περαντζάδας της Δαβάκη, στην Καλλιθέα, το θρυλικό Ο Μήτσος μοιάζει να έχει παγώσει στον χρόνο. Από το 1970 το μικρό τυροπιτάδικο φουρνίζει τυρόπιτες, κιμαδόπιτες και μπουγάτσες όπως παλιά: στους ίδιους φούρνους με πλάκα και με highlight τα ιδιαίτερα συρταράκια- ταψάκια που κρατούν τις πίτες ζεστές και αχνιστές. Δεν υπάρχει βιτρίνα· ρωτάς και ο κύριος Μιχάλης ανοίγει ένα-ένα τα συρτάρια και απαριθμεί τα κομμάτια της ημέρας. Η τυρόπιτα, με φέτα Ελασσόνας και ελαιόλαδο Καλαμάτας, είναι μικρή, αφράτη και πλέον θρυλική. Συχνά, πριν πέσει το μεσημέρι, δεν μένει ούτε ψίχουλο, οπότε απλώς ρωτήστε και ελπίστε ότι θα έχουν μείνει κιμαδόπιτες, μπουγάτσες ή μηλόπιτες κρυμμένες στα ανοξείδωτα συρταράκια.
Συνταγματάρχου Δαβάκη 32A, 21 0956 2619
Οι φωτογραφίες του ρεπορτάζ είναι της Εμανουέλας Ντόκο
