"Μάλιστα, Σεφ!": Όταν ο ακτιβισμός συναντά τη γαστρονομία

Αν με ρωτούσαν τι επίγευση μου άφησε στο στόμα η ταινία "Μάλιστα, Σεφ!", θα απαντούσα χωρίς δισταγμό τη γλυκόπικρη αίσθηση μιας κρεμ καραμελέ, με αρκετά καμένη την καραμέλα της. Ένα επιδόρπιο τρυφερό και γλυκόπικρο, που η πικράδα του να γράφει τόσο όσο, χωρίς να του στερεί την εύκολα αγαπησιάρικη ελαφράδα του, ούτε όμως να καταλήγει σε μια γλύκα μονότονη, σαν ένα χαζό κομμάτι ζάχαρη. Δεν θα το συγκρίνω βεβαίως με μια κορυφαία, πλούσια, τραγανιστή κρεμ μπρυλέ, αλλά η τελική αίσθηση είναι έντονα συναισθηματική.

Όλα πάντως αρχίζουν με την ένταση που επικρατεί σε μια επαγγελματική κουζίνα και τους σεφ να λιμάρουν τις τάρτες όπως τα νύχια, να τους κάνουν ένα μικρό μανικιούρ δηλαδή∙ μάλλον όχι με την περί αισθητικής άποψη που αποφαίνονταν η Audrey Hepburn όταν έλεγε "Πιστεύω στο μανικιούρ", αλλά περισσότερο με ένα άρωμα μπαρουτιού, ακονίζοντας τα νύχια τους για μια σύντομη άγρια μάχη που το ξέσπασμά της προμηνύεται στο φιλμ.

Είναι πολύ μακριά πλέον η εποχή της μονόπλευρης γαστρονομικής αθωότητας: σήμερα ο κόσμος των εστιατορίων και των γεύσεων έχει εξελιχθεί σ' ένα φαινόμενο σύνθετο με πολλαπλές πλευρές και όψεις. Η πιο εμφανής πέραν της γεύσης είναι η γαστρονομία - τηλεοπτικό σόου, που μπαίνει με τα μαγειρικά ριάλιτυ στα σπίτια και το ανερχόμενο star system που τροφοδοτεί.

Η πρωταγωνίστρια Cathy Marie, που εργάζεται ως sous chef, τα παίρνει διότι η σεφ της Lyna Deletto, σταρ του ριάλιτυ The Cook, αλλάζει με υπεροψία ένα εμβληματικό πιάτο της πρώτης μπροστά στην κάμερα, παρ' ότι σερβίρεται στην αρχική του μορφή στο ρεστοράν. Τα Εγώ θα διασταυρώσουν άγρια τα ξίφη τους – "σαν κι εσένα βρίσκω δέκα στα σκουπίδια" λέει η Deletto, "φεύγω, στάρλετ 5ης κατηγορίας" της απαντάει η Cathy Marie, και το αποτέλεσμα είναι μέσ΄ την αναδουλειά που αντιμετωπίζει, να καταλήξει μαγείρισσα στην καντίνα μιας δομής για ασυνόδευτους ανήλικους – μετανάστες. Είναι σοκ γι' αυτήν να βρίσκεται ξαφνικά από ένα hype εστιατόριο σε μια βρώμικη κουζίνα και να μαγειρεύει για έφηβους που δεν τους νοιάζει αν τα ραβιόλια τους προέρχονται από κονσέρβα αρκεί να έχουν μπόλικη κόκκινη σάλτσα και η τηλεόραση να δείχνει ωραία ματς ποδοσφαίρου.

Δεν μπορεί να παραιτηθεί από την γκουρμέ νοοτροπία τους και προσπαθεί να τα βελτιώσει και να αλλάξει την εικόνα τους, σερβίροντάς τα ραβιόλια έτσι ώστε να σχηματίζουν κύκλο στην περιφέρεια του πιάτου με μια ευμεγέθη τελεία σάλτσας στο κέντρο. Μεσοβέζικη λύση που προκαλεί κάποιο ενδιαφέρον στους νεαρούς, αλλά επειδή δεν προλαβαίνει όντας μόνη της στην κουζίνα καταλήγουν να τρώνε οι μισοί, πράγμα φυσικά μη αποδεκτό από τον διευθυντή της δομής. Αποφασίζει λοιπόν να δράσει ριζοσπαστικά δημιουργώντας μια μπριγκάδα από τους νεαρούς μετανάστες και τα πράγματα ακολουθούν τους σύγχρονους προβληματισμούς της εστιατορικής σκηνής.

Εκτός από το να τους δείξει πώς να κόβουν γρήγορα τα κρεμμύδια, τους βάζει να λερώσουν τα χέρια τους στην farm-to-table νοοτροπία και να βγάλουν μέσα απ' το χώμα τα λαχανικά που θα μαγειρέψουν. Τους κάνει γευσιγνωσίες υλικών μαθαίνοντάς τους τις ιδιαιτερότητες τους, για να τις κατανοήσουν οι ίδιοι αλλά και για να μπορέσουν να τις εξηγήσουν μετά από προπόνηση, σαν σεφ ή σερβιτόροι, με μπρίο στους μελλοντικούς τους πελάτες∙ σαν να βρίσκονταν όχι σε ταπεινή καντίνα, αλλά σε γαστρονομικό εστιατόριο.

Όλη αυτή η διαδικασία αλλάζει το κλίμα και ανεβάζει την ψυχολογία όλων, από την επικεφαλής Cathy Marie μέχρι την υπέροχη μπριγκάδα των ταλαιπωρημένων εφήβων, που νιώθουν ότι μέσα σ' αυτή την ομάδα αποκτούν ένα σκοπό και αυτοεκτίμηση στη ζωή τους, ανοίγοντας ένα παράθυρο ένταξής τους στην Ευρώπη μέσω επαγγελματικής ενασχόλησης με τη γαστρονομία.

Οι σκληροί κανόνες της αποδοχής των μεταναστών παραμονεύουν όμως και ρίχνουν "βόμβες" με απελάσεις νεαρών από τη δομή, κάτι που συγκλονίζει όλα τα μέλη της. Τότε είναι που θα ενεργοποιηθεί μια έντονα ακτιβιστική δράση με την πρωταγωνίστρια να ενεργοποιεί την πρόσκληση να συμμετάσχει στο ριάλιτι όπου η πρώην αφεντικίνα της είναι σταρ, μόνο και μόνο για να ευαισθητοποιήσει την κοινωνία στο τραγικό πρόβλημα ένταξης των ασυνόδευτων ανήλικων – μεταναστών. Αυτά που θα συμβούν στη συνέχεια ανατρέπουν την αναμενόμενη εικόνα του ριάλιτι… αλλά δεν θα πω περισσότερα για να μην σας στερήσω το σασπένς.

Το τέλος είναι σαφώς γλυκόπικρο και αξίζει σίγουρα την προσοχή σας∙ θα συγκινηθείτε, με μια ταινία που παρά τις σεναριακές της ευκολίες καταφέρνει να είναι πολύ σύγχρονη όσον αφορά το γαστρονομικό και όχι μόνο κομμάτι της. Προσωπικά δηλώνω βαμμένος σινεφίλ, αλλά είμαι κριτικός εστιατορίων όχι κινηματογράφου∙ πιστεύω, ωστόσο, ότι ο Χρήστος Μήτσης έκρινε πολύ αυστηρά το "Μάλιστα, Σεφ!", θα του έδινα 2 αστέρια.