© Ντίνα Γκρουμούτη
Έρχεται κάποια ώρα, που επιθυμείς "ένα ούζο” όπως παλιά. Σ΄ένα μαγαζί απλό, ένα ψαροταβερνάκι ταπεινό, χωρίς διακοσμητικά τερτίπια, με ατμόσφαιρα ανεπιτήδευτη κι ένα κοινό αντίστοιχο γύρω σου. Με εδέσματα εξίσου απλά, αλλά όχι αδιάφορα. Όσο εύκολο κι αν ακούγεται, τόσο δύσκολο έχει γίνει κάτι τέτοιο στις μέρες μας, μιλώντας ειδικά για την πόλη. Τα περισσότερα παλιά ταβερνάκια χάθηκαν, ενώ άλλα ακολούθησαν μια διαδικασία ανανέωσης, αισθητικής και γαστρονομικής, συνήθως με τη μορφή μεζεδοπωλείου -ένας σίγουρος τρόπος να χάσουν την αυθεντικότητά τους. Το γνήσιο ταβερνάκι δεν αντιγράφεται.
Θα νόμιζε κανείς ότι έχει χαθεί και το κοινό που το αποζητά, αλλά η πραγματικότητα διαψεύδει: τα λίγα που έχουν απομείνει τα βρίσκεις πάντα γεμάτα, δείγμα ότι πραγματικά "λείπουν” σε αρκετούς.


Με αυτές τις σκέψεις βρέθηκα στα Καμίνια, στο Καπηλειό του Ζάχου, σε μια τυπική, λαϊκή γειτονιά του παλιού Πειραιά, έχοντας κλείσει τραπέζι βέβαια. Είχα δυο χρόνια να το επισκεφτώ, δεν έχει αλλάξει τίποτα. Η σάλα με τα βαρέλια του παλιού καπηλειού, οι τοίχοι με τις μαυρόασπρες φωτογραφίες του λιμανιού και σκηνές από παλιό ελληνικό σινεμά, τα προσεκτικά στρωμένα τραπέζια, τα memorabilia του Ολυμπιακού σε κάθε γωνιά -μπλούζες, σημαίες, κασκόλ.
Λίγα τραπεζάκια έξω στο πεζοδρόμιο και μερικά απέναντι, μπροστά στο λιλιπούτειο παρκάκι της οδού Κομοτηνής. Δυο αεικίνητες κοπέλες παίρνουν παραγγελίες σκορπώντας στη σάλα χαμόγελα και χαρούμενη διάθεση. Μαζί τους κι ο ιδιοκτήτης, που πιάνει κουβέντα σε κάθε τραπέζι. Πόσο έχει λείψει κάτι τέτοιο, είναι αλήθεια.
Η παραγγελία εδώ δεν είναι δύσκολη. Ψαράκια και θαλασσινά της ημέρας μπαίνουν στο τηγάνι ή στη σχάρα, δυο σαγανάκια, διάφοροι κεφτέδες, σπιτικά ορεκτικά, ό,τι πρέπει για ένα ούζο, ένα τσίπουρο, ένα κρασί. Στο "της ημέρας” βέβαια, όπως και στο "απλό” κρύβεται όλη η ουσία.


Οι προμήθειες γίνονται κάθε πρωί από την ιχθυόσκαλα του Κερατσινίου. Δεν θα βρεις εδώ ακριβό ψάρι -δεν ήρθες άλλωστε γι αυτό-, θα βρεις, όμως, ό,τι πιο νόστιμο υπάρχει σε μικρό και πιο δυσεύρετο. "Ψαρόσουπα δεν έχουμε σήμερα, δεν βρήκαμε τα βραστόψαρα που θέλαμε”. Χαρήκαμε, όμως, πεντανόστιμη κουτσομούρα, τραγανά θραψαλάκια στο τηγάνι -δεν μας τα πέρασαν ως καλαμάρια, όπως συχνότατα γίνεται- πεσκανδρίτσες, σουπιές, μπακαλιαράκια αφρό.
Από το στεγνό τηγάνι της κουζίνας βγήκαν και κολοκυθοκεφτέδες και ντοματοκεφτέδες, που σπάνια τους συναντάς πετυχημένους. Το σαγανάκι με γαρίδες ήρθε με νόστιμη, φρέσκια σάλτσα ντομάτας και φέτα, που άξιζε κάθε βουτιά ψωμιού μέχρι το τέλος. Το μυδοπίλαφο είχε γεμάτα, φρέσκα μύδια αλλά έχανε σε γεύση, το διορθώσαμε με λεμόνι. Κοντολογίς, το τραπέζι πραγματικά μας γύρισε πίσω στο παραδοσιακό ψαροταβερνάκι, χωρίς δηθενιές ή περίπλοκα πιάτα και το χαρήκαμε.
Ήταν γνωστή η μπακαλοταβέρνα του Μπαταγιάννη όταν πέρασε στα χέρια του Χρήστου Ζάχου, το 2003. Πρόσχαρος, ορεξάτος και φιλόξενος, ο ιδιοκτήτης διηγείται την ιστορία του μαγαζιού.
"Ήταν ένα μπακαλικάκι, είχε και τα βαρέλια με το κρασί και δυο τρία τραπεζάκια, έρχονταν να ψωνίσουν, να πιούν ένα κρασάκι με κανένα αβγουλάκι, κορν μπιφ, απλά πράγματα. Το πήραμε εγώ με τη γυναίκα μου και το φτιάξαμε λίγο, βάλαμε μεζέδες, ψαράκια, είχε και καλό όνομα για τα κρασιά και το μαγαζί "πήρε φωτιά” αμέσως. Ψωνίζουμε από την ιχθυόσκαλα στο Κερατσίνι και κάτι λίγα από την αγορά του Ρέντη. Θα πάρουμε λιθρινάκια, χάνους, σαργουδάκια, μαριδάκι -νόστιμα δεύτερα (σε τιμή) αλλά πεντανόστιμα ψάρια, που δεν τα βρίσκεις σε ψαροταβέρνες. Γαρίδες, καραβίδες στην εποχή τους.

Στην κουζίνα μαγειρεύει η Βάγια, η γυναίκα μου, τώρα πλέον με τις βοηθούς της. Πιάτα που φεύγουν πολύ είναι ο μπακαλιάρος σκορδαλιά, το ψάρι α λα σπετσιώτα, η ψαρόσουπα, η κουτσομούρα, τα καλαμάρια. Η πελατεία; Έχουμε καλό πελατολόγιο και μάλιστα απ΄όλη την Αθήνα, από Κηφισιά, Χαλάνδρι, μέχρι Νότια Προάστεια, δημοσιογράφοι, δικηγόροι… Το καλοκαίρι έχουμε και ξένους, μας βρίσκουν από το internet. Να σας πω, ακόμα, ότι το μαγαζί είναι και στέκι Ολυμπιακών: παλαίμαχοι ποδοσφαιριστές, παράγοντες, φίλαθλοι έρχονται πολύ συχνά”.
Ενα ούζο, ένα πρωινό μαριδάκι, ένα μπακαλιαράκι κάνουν μια εξίσωση ευτυχίας που δεν βαθμολογείται. Είναι ένα μικρό ταξίδι στο ανεπίστρεπτο παρελθόν της ελληνικής ψαροταβέρνας που χάνεται.
Info
Το Καπηλειό του Ζάχου - Κομοτηνής 37, Καμίνια τηλ. 210 4813325
Ακολούθησε το Αθηνόραμα στο Facebook και το Instagram.
