Τι συμβαίνει όταν η αρχιτεκτονική συναντάει τη γεύση μέσω της φαντασίας; Την απάντηση θα την πάρουμε αυτόν τον Ιούνιο στο Μουσείο Μπενάκη, όπου θα δούμε να υλοποιούνται μπροστά στα μάτια μας τα πρωτοποριακά σενάρια εστίασης που βραβεύτηκαν στον διεθνή διαγωνισμό COOK 8.
Έχει πλάκα να διαβάζεις πώς παρουσιάζουν τα παλιά βιβλία επιστημονικής φαντασίας το στοιχείο της διατροφής. Η φαντασία ήταν πολύ γόνιμη σε ό,τι αφορά την καθημερινότητα και τα διαπλανητικά ταξίδια, αλλά το φαγητό συνήθως περιοριζόταν σε χάπια βιταμινών και θρεπτικών ουσιών. Η σημερινή πραγματικότητα έχει αποδειχτεί ευτυχώς πολύ πιο ευρηματική και η γευστική απόλαυση όχι μόνο είναι παρούσα, αλλά έχει εξελιχτεί με τρόπους πολύ απρόσμενους. Και τα εστιατόρια έχουμε δει να αλλάζουν πολύ τη δομή τους, παρότι τα βασικά τους χαρακτηριστικά παραμένουν οικεία. Ήταν αδιανόητη λ.χ. πριν από 50 χρόνια η έννοια της open kitchen που επικοινωνεί άμεσα τη γαστρονομική δημιουργία, καθώς ειδικά στα καλά ρεστοράν η κουζίνα θεωρούνταν άβατο. Σήμερα οι σεφ όχι μόνο θέλουν να φαίνονται, αλλά πολλές φορές αναλαμβάνουν και χρέη σερβιτόρου.
Ωστόσο επειδή στο σύγχρονο τρώγειν, εκτός από τη γεύση, μεγάλη σημασία έχουν η επικοινωνία των συνδαιτυμόνων, ο χώρος και το concept του, που δημιουργούν ένα πολυσύνθετο σύμπαν αισθήσεων, η πρόκληση να σκεφτούμε αλλιώς την αρχιτεκτονική και το modus vivendi της εστίασης μας ενθουσιάζει. Θυμάμαι πριν από μερικά χρόνια στο Salone del Mobile στο Μιλάνο την πρόταση των φοιτητών μιας σχολής design από την Αυστραλία για ένα burger restaurant με στάνταρ μενού, όπου η «κουζίνα» θα κατασκεύαζε το σκαμπό σου, το οποίο θα παράγγελνες μπαίνοντας στο μαγαζί!
Πρόσφατα η Διεθνής Επιθεώρηση Αρχιτεκτονικής ΔΟΜΕΣ προκήρυξε τον διεθνή διαγωνισμό «COOK 8 - Ο Νέος Τόπος Εστίασης» και οι εντυπωσιακές προτάσεις που διακρίθηκαν θα υλοποιηθούν σε μια έκθεση που θα εγκαινιαστεί στις 13/6 στο Μουσείο Μπενάκη. (Το «αθηνόραμα» υποστηρίζει την έκθεση και σας ετοιμάζει μια γευστική έκπληξη – μείνετε συντονισμένοι!) Τι θα μπορούσε να σημαίνει το μότο «Sea, Sex & Sun», παρμένο από το διάσημο ντίσκο τραγούδι του ανατρεπτικού Serge Gainsbourg, μέσα στην καθημερινότητα μιας πόλης; Σκεφτείτε να υπήρχε η δυνατότητα να κλείσεις έτσι στα ξαφνικά θέση σε μια παραλία μέσα στην πόλη, σε ένα σκηνοθετημένο καλοκαιρινό αμμώδες τοπίο μέσα σε μια τεράστια βιτρίνα ορατή από τους περαστικούς, όπου εσύ και η παρέα σου –ή κάποιοι άγνωστοι που θα γνωρίσεις εκεί– θα ξαπλώνετε πάνω στην άμμο, θα χαλαρώνετε και θα τρώτε τα φαγητά που μαγειρεύονται στην κουζίνα του χώρου! Αυτό που δίπλα στη θάλασσα είναι απολύτως φυσικό στο κέντρο της πόλης είναι ένα χαρούμενο ηδονοβλεπτικό χάπενινγκ, στο οποίο θα μπορούσε να συμμετάσχει ο καθένας, επιλέγοντας μια διαφυγή από τον στρεσογόνο χωροχρόνο του άστεως και απολαμβάνοντας τον αισθησιασμό των γεύσεων σε ένα ζεστό κτυφλωτικό δωμάτιο (πρόταση Βλαχάκη - Παπαδοπούλου - Λιόγα).
Πάμε τώρα σε ένα άλλο σκηνοθέτημα, όπου 8 συνδαιτυμόνες βαδίζουν σε ένα σκοτεινό διάδρομο, αγγίζουν πάγο, μυρίζουν κρεμασμένα κρέατα, ακούνε κάποιον να τροχίζει μαχαίρια, βλέποντας στο ημίφως μαγειρικά σκεύη, κάρβουνο και καπνό τοποθετημένα σαν εκθέματα σε υπόγειο μουσείο. Στο τέλος της διαδρομής διαβαίνουν ένα μικρό κατώφλι, καλυμμένο με καθρέφτες, ανάμεσα στο σκοτάδι και το φως, το άπειρο βάθος που αντικρίζουν τους προκαλεί αναστάτωση. Οι συνοδοιπόροι βγαίνουν από το κατώφλι και πηδάνε σε ένα εκστατικό σύννεφο λευκού φωτός, ένα κάτασπρο κουτί με μαλακό πάτωμα, όπου μπορούν να ξαπλώσουν γύρω από ένα τραπέζι. Το δε φαγητό το παίρνουν από μια μαύρη τρύπα στον λευκό τοίχο.
Αν στο μέλλον υπάρξουν συμπόσια, σίγουρα θα μοιάζουν με το «Glorious Holistic», όπως ονομάζεται η πρόταση των Αλιβιζάτου - Κιτάνη. Χωρίς να υπνοβατούμε –ή μήπως το κάνουμε κιόλας;– εκτός από τον πραγματικό κόσμο βολτάρουμε και σε έναν άλλον ψηφιακό, γεμάτο εικόνες και ιδέες που κάνουν πολλούς από εμάς να σκέφτονται: «Είμαι σε Facebook, Instagram, iCloud, άρα υπάρχω!» Φαντάσου, λοιπόν, να μπαίνεις μαζί με άλλους σε ένα χώρο γεμάτο κυκλικές σκάλες και ανεβαίνοντάς τις να βγαίνεις σε ένα συννεφένιο κυκλικό ξέφωτο γεμάτο καθρέφτες, που αντανακλούν αενάως τα είδωλα των ανθρώπων και των πιάτων με φαγητό που είναι απλωμένα τριγύρω. Το γεύμα στο «Nefos» μπορεί να αρχίσει, σαν μια γιορτή αλληλεπίδρασης της πραγματικότητας με την ψευδαίσθηση του σύγχρονου τρόπου ζωής.
