Αυτό που συμβαίνει στις μέρες μας με τη γαστρονομία δεν έχει προηγούμενο. Ξεκίνησε ουσιαστικά από τις αρχές του 21ου αιώνα και σήμερα έχει πάρει διαστάσεις τσουνάμι που ξεπερνάει το κύριο θέμα της –τις γεύσεις, τα φαγητά και την ίδια την τροφή στην πιο βασική της εκδοχή– και επεκτείνεται σε μια πολύ ευρύτερη σφαίρα δραστηριοτήτων. Η γαστρονομία έχει πλέον εκδημοκρατιστεί και η δημοφιλία της μετριέται σε εκατομμύρια likes, πετυχαίνοντας να βρίσκεται στα στόματα όλων· όχι μόνο ως φαγητό, αλλά και για να τη συζητήσεις, να τη διερευνήσεις επιστημονικά, να τη σχολιάσεις και να την κριτικάρεις, όπως το θέατρο και τον κινηματογράφο, να μελετήσεις την ιστορία της και φυσικά να τη φωτογραφίσεις.
Αποτελεί πλέον ένα πολυσύνθετο φαινόμενο που απαιτεί νέους τρόπους προσέγγισης, για να το κατανοήσουμε και να το βιώσουμε ουσιαστικά. Το πιο προφανές είναι ότι η γαστρονομία έχει εξελιχθεί σ’ ένα τεράστιο επικοινωνιακό φαινόμενο παγκόσμιας κλίμακας, που μεγεθύνεται από τα social media. Στο Instagram υπάρχουν πάνω από 200 εκατομμύρια φωτογραφίες φαγητού, ενώ η γαστρονομία έχει εξελιχθεί σε τηλεοπτικό show με εκατομμύρια φανατικούς οπαδούς.
Γι' αυτό ακριβώς έχει πολύ δίκιο ο κορυφαίος Βραζιλιάνος σεφ Alex Atala, όταν ισχυρίζεται ότι πιο σημαντικό μέσο κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι ούτε το Instagram ούτε το Facebook, αλλά το φαγητό! Αλλά και στα πιο υψηλά της δώματα, η γαστρονομία έχει εξελιχθεί σ’ έναν από τους πιο καινοτόμους τομείς της ανθρώπινης δημιουργίας, όπου οι εξελίξεις τρέχουν με μεγάλη ταχύτητα και νέες τάσεις εμφανίζονται συχνά. Τόσο, που, όσο παράξενο και αν φαίνεται, η τέχνη του ευ τρώγειν θα είχε πεθάνει της πείνας αν ήταν καταδικασμένη να επαναλαμβάνει τα ίδια και τα ίδια. Ενώ τώρα, ακμάζει και λάμπει!
Για όλους αυτούς τους λόγους είναι απαραίτητο περισσότερο από ποτέ να ξεκαθαρίσουμε το πρίσμα μέσα από το οποίο την αντιμετωπίζουμε. Στο "αθηνόραμα" πιστεύαμε πάντα ότι η γαστρονομία είναι ζωντανό κομμάτι του πολιτισμού. Όχι μόνο τα τελευταία 30 χρόνια που απονέμουμε τους Χρυσούς Σκούφους, αλλά και από την ίδρυση του περιοδικού το 1976, όταν πρώτοι συμπεριλάβαμε στις σελίδες του κριτική εστιατορίων. Υπάρχει ένα κορυφαίο απόφθεγμα του Γάλλου γαστρονόμου και φιλόσοφου Brillat-Savarin, που ορίζει τη νοοτροπία μας και υπογραμμίζει ότι "τα ζώα απλώς διατρέφονται· ο άνθρωπος τρώει· μόνο ο καλλιεργημένος άνθρωπος ξέρει να τρώει".
Βάζαμε πάντοτε την κουζίνα των εστιατορίων πέρα από την αναπόφευκτη ανάγκη κατανάλωσης θερμίδων για τη συντήρηση του σαρκίου μας, θεωρώντας ότι η έννοια της γαστρονομίας ήταν πάντα συνυφασμένη με την έξαψη της ανακάλυψης, τη βαθιά ικανοποίηση της εμπειρίας, τη χαρά της γευσιγνωσίας, γι' αυτό ποτέ στα γραπτά μας δεν περιοριζόμαστε σ' ένα απλουστευτικό "μ' αρέσει ή δεν μ' αρέσει". Διερευνούμε τη βαθύτερη ουσία της γαστρονομικής δημιουργίας, μας αρέσει να αναλύουμε το στιλ και την αισθητική της κουζίνας, να βρίσκουμε τις ιστορικές αναφορές που τη συνδέουν με τις αναμνήσεις μας. Νιώθουμε έντονα συναισθήματα όταν τρώμε γκουρμέ φαγητό που συνήθως ερεθίζει και τις πέντε αισθήσεις μας.
Και όταν μιλάμε για υψηλή γαστρονομία, τότε κινούμαστε στη σφαίρα των καλών τεχνών: Πολλές φορές στην εμπειρία του γεύματος η γεύση συναντά τη ζωγραφική, τη γλυπτική, την πρωτοποριακή περφόρμανς, εμπλέκοντας πολύ συχνά από ανθρωπολογία και λαογραφία μέχρι ψυχολογία και φυσικές επιστήμες. Εκεί όπου το φαγητό είναι μοναδικό· όχι απλώς νόστιμο αλλά συγκινητικά εύγεστο, πρωτότυπο, τέλεια μαγειρεμένο και αισθητικά ερεθιστικό, με πιάτα πολυσύνθετα ή απλούστερα, έργα εφήμερης εδώδιμης τέχνης, που δεν παύει να είναι υψηλή.
Γι' αυτό επιβραβεύουμε τους σεφ, τους δημιουργούς της γεύσης και τα καλύτερα εστιατόρια, που στηρίζουν τη δουλειά τους στην έμπνευση και εξελίσσονται παίρνοντας δύναμη από αυτή την αναγνώριση. Με λίγα λόγια, για μας η γαστρονομική απόλαυση είναι μια ευγενής πράξη, η οποία δεν έχει σχέση με τη νεοπλουτίστικη επίδειξη και τη βουλιμία, αλλά με την αναζήτηση του γευστικού κάλλους. Και είναι ακόμη η γαστρονομία, από την πιο απλή έως την πιο πολυσύνθετη εκδοχή της, έκφανση της ιδιαίτερης πολιτισμικής ταυτότητας κάθε λαού, που στις μέρες μας καταλήγει σε μια από τις πιο ανερχόμενες βιωματικές ταξιδιωτικές αναζητήσεις, οι οποίες εκφράζονται στη δυναμική του γαστρονομικού τουρισμού. Χαιρόμαστε πολύ που στην Ελλάδα αυτή η τάση έχει ανάπτυξη εκρηκτική.
Χορηγοί / Υποστηρικτές Χρυσών Σκούφων 2023:
S.PELLEGRINO - ACQUA PANNA
NESPRESSO PROFESSIONAL
KAISER PILSNER
THE MART
ΔΩΔΩΝΗ
BOUTARI
Διαβάστε Επίσης
