Η Έμιλυ Κολιανδρή ξανά "Amalia melancholia" στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά

Στη Σκηνή Ωμέγα του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά επιστρέφει η "Amalia melancholia, η βασίλισσα των φοινίκων” από 25 Νοεμβρίου, με την Έμιλυ Κολιανδρή στο ρόλο της βασίλισσας Αμαλίας και τη Ρίτα Λυτού. Η Ζωή Χατζηαντωνίου δημιούργησε αυτήν την παράσταση "ζωντανό έκθεμα φυσικής και πολιτικής ιστορίας”, αντλώντας υλικό από τις 887 επιστολές της βασίλισσας του νεοσύστατου ελληνικού κράτους και συζύγου του Όθωνα, που απηύθυνε προς τον πατέρα της Παύλο Φρειδερίκο Αύγουστο του Ολδεμβούργου, καθώς και σε μαρτυρίες που βρίσκονται διάσπαρτες στην εκτεταμένη βιβλιογραφία και στα απόρρητα έγγραφα των γιατρών που ασχολήθηκαν με την περίπτωση της. Μέσα από αυτά περιγράφονται οι προσπάθειές της να μείνει έγκυος, ενώ, όπως διαπιστώθηκε μετά το θάνατο της, δεν είχε μήτρα.

Οι σύγχρονες ιατρικές μελέτες αποδίδουν την ατεκνία της Αμαλίας σε μια αφανή απλασία, μια έλλειψη, η οποία αν γινόταν γνωστή εκείνη την εποχή, η πρώτη βασίλισσα της Ελλάδας θα θεωρούνταν ένα τέρας, ένας κακός οιωνός για τη λαμπρή επανεκκίνηση του ελληνισμού. Οι θεραπείες που της επέβαλλαν γιατροί, επιστημονικοί σύμβουλοι, σκιτζήδες και ιατροσοφιστές κράτησαν δεκαέξι χρόνια. Ακόμη και νεκρό, το σώμα της Αμαλίας υποβλήθηκε, κατόπιν εντολής, σε νεκροψία προκειμένου να διαλευκανθεί το ζήτημα. Ωστόσο, επίσημο έγγραφο δεν βρέθηκε ποτέ. Η εξέταση της πενηνταεξάχρονης γυναίκας αποκάλυψε ευρήματα, τα οποία κρίθηκε, ίσως, σκόπιμο να αποσιωπηθούν.

Η ιστορία της μας αφορά γιατί αποκαλύπτει το ανθρώπινο πρόσωπο μιας βασίλισσας που αδυνατεί να φέρει στον κόσμο διαδόχους δεδομένης και της ιστορικής συγκυρίας, αλλά και το αληθινό πρόσωπο όλων εκείνων που μπορούν να αποθεώσουν ή να καταδικάσουν μια γυναίκα βασισμένοι στην ικανότητά της να τεκνοποιήσει ή όχι. Σίγουρα η ιστορία της μπορεί να λειτουργήσει ως ένα σχόλιο πάνω σε αυτό το ζήτημα που ακόμη παρατηρείται στην ελληνική κοινωνία.

Η Ζωή Χατζηαντωνίου σημειώνει

"Η "Amalia melancholia" είναι μία γυναίκα μεταξύ μυθοπλασίας και ιστορίας, μεταξύ νεότητας και γήρατος, μεταξύ στειρότητας και γονιμότητας. Ένα πλάσμα μεταξύ ζωντανού μουσειακού εκθέματος και ζώου υπό παρακολούθηση με σκοπό την αναπαραγωγή. Ένα σώμα ανοιχτό σε μεταμορφώσεις, που βρίσκεται σε μια κατάσταση δημιουργικής μελαγχολίας και βρίσκει τελικά τη δική του γραμμή φυγής προς μία άλλη διάσταση, πέραν των οικείων κοινωνικών συνόρων κι επιταγών. Στην παράσταση, η Αμαλία εκπληρώνει την αποστολή της και διαιωνίζει το είδος της, γίνεται Κήπος. Γιατί, βιογραφία δεν είναι μόνο τα πραγματικά γεγονότα μιας ζωής. Δεν μπορεί να είναι μόνο αυτά. Βιογραφία είναι επίσης όσα φαντάστηκε κανείς, όσα άφησε ανεκπλήρωτα, όσα έχασε, όσα θυσίασε, όσα επιθύμησε με πάθος αλλά δεν τα απέκτησε ποτέ. Είναι τα σχέδια ζωής που εκπληρώθηκαν, τα σχέδια ζωής που απέτυχαν και αυτά που βγήκαν όλα πλάνες”.

Τα σκηνικά είναι της Εύας Μανιδάκη, τα κοστούμια είναι της Ιωάννας Τσάμη, την πρωτότυπη μουσική σύνθεση υπογράφει ο Σταύρος Γασπαράτος σε συνεργασία με τον Γιώργο Μιζήθρα, το βίντεο ο Παντελής Μάκκας και τους φωτισμούς ο Σάκης Μπιρμπίλης.