Δαμάζοντας τα κύματα

4

Πιστή στους προγραμματικούς της στόχους –εξαγγέλλονται, άλλωστε, από την ίδια επί σκηνής–, η Πατεράκη καταθέτει μια παράσταση-εργαστήριο. Η ταινία του Τρίερ γίνεται θέατρο εμμονικό, διχαστικό, εξαντλητικό, ριζοσπαστικό, απελευθερωτικό κι απροσμέτρητα διαφωτιστικό.

Δαμάζοντας τα κύματα

Πιστή στους προγραμματικούς της στόχους –εξαγγέλλονται, άλλωστε, από την ίδια επί σκηνής–, η Πατεράκη καταθέτει μια παράσταση-εργαστήριο. Η ταινία του Τρίερ γίνεται θέατρο εμμονικό, διχαστικό, εξαντλητικό, ριζοσπαστικό, απελευθερωτικό κι απροσμέτρητα διαφωτιστικό.

Δαμάζοντας τα κύματα - εικόνα 1

Στο «Δόγμα ’95» του Λαρς φον Τρίερ και των ομοτέχνων του, η Ρ. Πατεράκη προτάσσει το δικό της. Το διακηρύσσει, μάλιστα, ενώπιον του κοινού: «Να είσαι εσύ. Να μην υποδύεσαι τον άλλον. Να είσαι ο άλλος / Η Τέχνη να είναι ένα πείραμα. Ένα αγχωτικό πείραμα. Ένα θρασύ πείραμα. / Η παράσταση να είναι θεομίσητη και να τη λατρεύουμε. / Να προσπαθήσουμε να μείνουμε στη μνήμη του κοινού τουλάχιστον για τρεις ημέρες. / Να πολεμήσουμε για έναν απρόβλεπτο, συνταρακτικό ρεαλισμό που μας εξουθενώνει. Να προτάξουμε τη Magna Carta του Σύγχρονου Ρεαλισμού». Απεκδύεται έτσι η σκηνοθέτις την «τέλεια ομορφιά» και, στη θέση της, ορθώνει, μνημειοποιώντας το, το εργαστήριο, το έργο-εν-εξελίξει, το πείραμα. Ίσως γιατί τα έργα, οι ερμηνείες και οι κρίσεις μας πειράματα είναι, εφήμερες, αμφίβολες και ατελείς συνθήκες – όπως, εξάλλου, και η ύπαρξή μας.

Δαμάζοντας τα κύματα - εικόνα 2

Ασπαζόμενη το επιμελώς ατημέλητο, η Πατεράκη αφήνει σε κοινή θέα τις σιδεριές και τους ξεβαμμένους τοίχους του θεάτρου που μέχρι πρότινος λειτουργούσε σαν μπουζουξίδικο (σκην.-κοστ.: Άγγ. Μέντης). Αισθητικοποιώντας τη σύμβαση της ανοιχτής πρόβας, καθίζει σε έδρανα τον 16μελή θίασο αλλά και τον εαυτό της – με το τσάι και τις σημειώσεις της εκεί. Εγκαλεί τη βάσανο του ηθοποιού και του θεατή υιοθετώντας εξαντλητικούς χρόνους, παθητικούς ρυθμούς, υποτονικές σιωπές. Διατηρεί το σάουντρακ της ταινίας, αλλά πειράζοντάς το (ηχητ. σύνθ.: Γ. Πούλιος). Στήνει ψεύτικες τηλεφωνικές συνομιλίες μεταξύ της ιδίας και του Τρίερ. Αποδιώχνει –με λανθάνοντα μπρεχτικό τρόπο– τον υφέρποντα ρομαντισμό, το μελοδραματισμό και τη μεταφυσική της ταινίας αποζητώντας έναν αντι-ψευδαισθησιακό κώδικα ρεαλισμού που να καθιστά την αληθινή και τη σκηνική ζωή εξίσου ισχυρές πραγματικότητες. «Σερβίρει» έτσι στους θεατές γυμνή σάρκα, αληθοφανείς πεολειχίες και εμετούς και στήνει επιτηδευμένα tableaux vivants-αναφορά στη φιλμογραφία του Τρίερ και την Ιστορία της Τέχνης, αλλά ανοίγει κι ένα «παράθυρο» στον κόσμο – συγκεκριμένα, στην οδό Φειδίου.

«Μεταμορφώσου, Μπες, από ένα κοριτσάκι φρόνιμο σε παρωδία πόρνης», προστάζει, κάποια στιγμή η σκηνοθέτις την –ιδανική για τον ομώνυμο ρόλο– ηθοποιό Ιωάννα Τσιριγκούλη, προδίδοντας το πώς βλέπει η ίδια την ταινία «Δαμάζοντας τα κύματα» (1996): σαν μια προσομοίωση βιβλικής παραβολής σε συνθήκες παρωδίας δίκης και, ταυτόχρονα, οντολογικής τραγωδίας. Θυμίζω την υπόθεση: η Μπες, το «διαφορετικό» αυτό μέλος μιας περίκλειστης κοινότητας Σκoτσέζων καλβινιστών, ακολουθεί την προτροπή του ανάπηρου συζύγου της και συνευρίσκεται ερωτικά με άλλους άνδρες. Η Πατεράκη, διατηρώντας ανέπαφη την αφήγηση, μας πηγαίνει πέρα από το σινεμά και το θέατρο, νοηματοδοτώντας εκ νέου τα σύνθετα όσο και αμφίσημα ηθικά, φιλοσοφικά και θεολογικά ερωτήματα του Τρίερ περί πίστης, αγάπης, καλοσύνης, ελεύθερης βούλησης, νόμων, θυσίας και τέχνης. Ο 16μελής θίασος, με προεξάρχοντες τους Ι. Τσιριγκούλη (Μπες), Άκη Σακελλαρίου (Γιαν), Παρθ. Μπουζούρη (Ντόντο) και Γ. Βογιατζή (Μίνιστερ), ασπάζεται το διεστραμμένα γοητευτικό αυτό όραμα με την προσήλωση του εργάτη της σκηνής.

ΕΘΝΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ - ΝΕΟ ΡΕΞ Πανεπιστημίου 48. 2103301881. Διάρκεια: 150΄.

Περισσότερες πληροφορίες

Δαμάζοντας τα κύματα

  • Δράμα
  • Διάρκεια: 150 '

Το σημαντικό θεατρικό έργο του μεγάλου Δανού σκηνοθέτη, που έγινε γνωστό μέσα από την κινηματογραφική μεταφορά του, εκθειάζει την αυταπάρνηση και την αυτοθυσία στο όνομα της απόλυτης αγάπης.

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

Οικόπεδα με θέα

Ο Αμερικανός δραματουργός κάνει ωραίο θέατρο πάνω στον αμοραλισμό του οικονομικού συστήματος και ο Χανιωτάκης το αποδίδει σε μια καλοπαιγμένη, ατμοσφαιρική, αλλά και κάπως νωχελική παράσταση.

ΓΡΑΦΕΙ: ΤΩΝΙΑ ΚΑΡΑΟΓΛΟΥ
08/12/2022

"TheARtro": Η Ρουμπίνη Μοσχοχωρίτη μιλάει για την πρώτη παράσταση επαυξημένης πραγματικότητας

Παρακολουθήσαμε την πρώτη παράσταση "επαυξημένη" με ψηφιακές πληροφορίες που παρουσιάστηκε στην Ελλάδα μέσα από το καινοτόμο ερευνητικό έργο "TheARtro" που στοχεύει στην προσβασιμότητα και τον θεατρικό τουρισμό και μιλήσαμε με τη σκηνοθέτιδα και επιστημονική υπεύθυνη με πρωτοβουλία της οποίας ξεκίνησε.

Στέλιο Ανατολίτη, πόσο κανονική είναι η δουλειά του κωμικού;

Ο γνωστός κωμικός μιλά στο "α" με αφορμή τη νέα του παράσταση "Κανονική δουλειά", η οποία συνεχίζει να παίζεται στο Alhambra Art Theatre με μεγάλη επιτυχία, αλλά και τα δέκα χρόνια που κλείνει φέτος στο stand up comedy.

"Rabbit Hole": Συνεχίζονται οι παραστάσεις του βραβευμένου έργου του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ

Σε πρώτη πανελλήνια παρουσίαση βλέπουμε το συναρπαστικό έργο του Αμερικανού δραματουργού, που μιλάει για την επιβίωση και την ελπίδα.

Μια "Άκρως συμπαντική" κωμωδία σε πανελλήνια πρώτη στο Σύγχρονο Θέατρο

Η πολυβραβευμένη μαύρη κωμωδία της Σάρλοτ Τζόουνς αποκαλύπτει με μοναδικό τρόπο τις δυσκολίες και την περιπλοκότητα, αλλά παράλληλα την αξία και την ομορφιά των ανθρώπινων σχέσεων.

Μη χάσετε τις τελευταίες παραστάσεις για την "Ερμιόνη" του Ανδρέα Στάικου

Για λίγες ακόμα παραστάσεις, το θεατρικό θα παίζεται στο υπόγειο του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης.

"Spiritus": Ένα αστικό παραμύθι από τους bijoux de kant στο Θέατρο Μπέλλος

Ένα video art από τους bijoux de kant που χρησιμοποιεί ως όχημα και ανασυνθέτει το παραμύθι του Χ. Κ. Άντερσεν για να ανιχνεύσει τις σύγχρονες συναισθηματικές απώλειες και ανάγκες των κατοίκων της μεγαλούπολης.