Τα τελευταία 100 χρόνια, η ποικιλία των καλλιεργούμενων φυτών έχει μειωθεί δραματικά παγκοσμίως. Σήμερα, διανύοντας μια εποχή όπου η γενετική μηχανική, διάφορα μονοπώλια σπόρων η κλιματική αλλαγή και οι ένοπλες συγκρούσεις απειλούν την πολύτιμη κληρονομιά των παραδοσιακών σπόρων, πρωτοβουλίες που υποστηρίζουν ενεργά την αγροβιοποικιλότητα είναι κάτι περισσότερο από απλώς σημαντικές.
Μία εξ αυτών και η αυστριακή Arche Noah, μια "κιβωτός παραδοσιακών σπόρων", που στα 35 χρόνια παρουσίας της στο τερέν του αγροτικού ακτιβισμού, συγκέντρωσε περισσότερα από 13.000 μέλη με το ίδιο όραμα.
Η "τράπεζα σπόρων" είναι η καρδιά της "κιβωτού”, όπου αποθηκεύονται περισσότερες από 5.500 διαφορετικές ποικιλίες φαρμακευτικών φυτών, σπόρων λαχανικών, δημητριακών και οσπρίων που δεν τρώμε πλέον συχνά
Ο μπαρόκ κήπος της Arche Noah στο Σίλτερν, στην Κάτω Αυστρία, φιλοξενεί εκατοντάδες σπάνια φυτά που καλλιεργούνται βιολογικά και είναι προσβάσιμος σε όλους. Διόλου τυχαίο ότι προσελκύει περισσότερους από 30.000 επισκέπτες ετησίως: από κηπουρούς και αγρότες μέχρι παιδιά και όσους αποζητούν απλώς μια χαλαρωτική μέρα στη φύση. Είναι εντυπωσιακή η δουλειά που έχει γίνει σε κάθε επίπεδο, επιμελώς και με επιστημονική βάση.
"Όλη η "μαγεία” συμβαίνει στην "τράπεζα σπόρων” μας, την καρδιά της "κιβωτού”, όπου αποθηκεύουμε περισσότερες από 5.500 διαφορετικές ποικιλίες φαρμακευτικών φυτών, σπόρων λαχανικών, δημητριακών και οσπρίων που δεν τρώμε πλέον συχνά", σημειώνει στο "T&T" η Nina Miggitsch, μέλος της ομάδας έρευνας και ανάπτυξης της Arche Noah, κατά την περιήγησή μας στο λίκνο της αγροβιοποικιλότητας – μία από τις μεγαλύτερες ιδιωτικές συλλογές καλλιεργούμενων φυτών στην Ευρώπη, πολλά από τα οποία δε βρίσκονται πουθενά αλλού.


Γι’ αυτό εξάλλου, ως θεματοφύλακες της βιοποικιλότητας, επιδιώκουν όλη αυτήν τη γνώση να τη μεταφέρουν με άμεσο τρόπο στην καθημερινότητα των επισκεπτών τους, διοργανώνοντας ξεναγήσεις και εκδηλώσεις (με κορυφαία τη μεγαλύτερη αγορά βιολογικών σπόρων στην Αυστρία κάθε 1η Μαΐου), διαλέξεις, σεμινάρια και εκπαιδευτικά προγράμματα, αλλά και παροχή συμβουλών κηπουρικής στις "Ημέρες Ποικιλoμορφίας Φυτών".
Διαθέτουν και κατάστημα που προσφέρει μια μεγάλη ποικιλία από βιολογικά φυτά, βότανα, σπάνια προϊόντα, σπόρους, εξειδικευμένη βιβλιογραφία, εργαλεία κηπουρικής και αξεσουάρ. "Οι άνθρωποι καλλιεργούν φυτά εδώ και χιλιάδες χρόνια, με αποτέλεσμα να έχει δημιουργηθεί μια απίστευτη ποικιλία τοπικών καλλιεργειών που έχουν προσαρμοστεί στις συνθήκες κάθε περιοχής.
Υπήρχε –και σε πολλά μέρη εξακολουθεί να υπάρχει– μια στενή σχέση μεταξύ των ανθρώπων και των φυτών τους, ωστόσο, από το 1900, το 75% της συνολικής ποικιλίας των καλλιεργειών έχει εξαφανιστεί, δεδομένου ότι η εμπορική γεωργία χρησιμοποιεί μόνο περίπου 100 είδη καλλιεργειών από τα 4.800 και πλέον γνωστά είδη", επισημαίνει, η Miggitsch. Εξάλλου, η ποικιλία των καλλιεργειών αποτελεί μέρος της διατροφικής βάσης μας, της ζωής μας – όπως ο αέρας ή το νερό. Το ζητούμενο όμως, όπως σημειώνει η ομάδα του Arche Noah στο μανιφέστο της, είναι "να μάθουμε να εκτιμάμε την κηπουρική και τη γεωργία ως πολιτισμικό επίτευγμα, να θεωρούμε την ηθικά υποκινούμενη κατανάλωση συμβολή στη βιολογική και βιώσιμη γεωργία και να κάνουμε το μαγείρεμα μια δήλωση αγάπης".

