Ηρακλής Μαινόμενος

Η ανθρωποκεντρική στόχευση του "Ηρακλή Μαινόμενου" φαίνεται να γοήτευσε τον Δημήτρη Καραντζά, ανεβάζοντας τη σχετικά άγνωστη, σπανίως παιζόμενη τραγωδία, μια τραγωδία "εξανθρωπισμού", όπου ένας ημίθεος ξεχνάει τους άθλους του και γίνεται άνθρωπος, θνητός, με όλα τα πάθη και τα δεινά του. Η ιστορία διαδραματίζεται στη Θήβα, όπου ο τύραννος Λύκος έχει αρπάξει την εξουσία από τον Κρέοντα^ έτσι, η γυναίκα του Ηρακλή (και κόρη του Κρέοντα), τα παιδιά του και ο πατέρας του κινδυνεύουν με θάνατο, ώσπου ο ήρωας καταφτάνει από τον Άδη όπου βρισκόταν για τον τελευταίο του άθλο και σκοτώνει τον σφετεριστή της εξουσίας. Η τελευταία πράξη του δράματος όμως του επιφυλλάσσει τραγικό φινάλε, καθώς σαλεμένος από τη Λύσσα, σκοτώνει τη γυναίκα και τα παιδιά του. Όπως στη "Μήδεια", ο Ευριπίδης θέλει έναν ημίθεο να γίνεται παιδοκτόνος, αλλά σε αντίθεση με την επώνυμη ηρωίδα, ο Ηρακλής δεν αναλαμβάνεται στους ουρανούς. Το δικό του άρμα του Ήλιου είναι η φιλία του Θησέα, που, χωρίς να φοβάται το μίασμα του παιδοκτόνου και γυναικοκτόνου, διακηρρύτοντας μια σχεδόν ουμανιστική αγάπη, πείθει τον Ηρακλή να τον ακολουθήσει στην Αθήνα.

Η πένθιμη και δωρική λιτότητα χαρακτηρίζει την παράσταση, τόσο εκ πρώτης όψεως, στο σκηνικό που κυριαρχείται από το μαύρο χρώμα και τις γεωμετρικές φόρμες (Κων/νος Σκουρλέτης) και στα πένθιμα ανδρικά κοστούμια (Ιωάννα Τσάμη), όσο και στη γραμμή ερμηνείας. Η ανάγνωση του Καραντζά έχει τις δικές της τελετουργικές ποιότητες και η παράσταση κυριαρχείται από συνεχείς αναφορές (οπτικές και λεκτικές) στον Άδη/Κάτω Κόσμο, στο θρήνο, στην ικεσία για βοήθεια, ενώ η κίνηση των ηθοποιών εναλάσσεται μεταξύ των στατικών εικόνων της ικεσίας και του κινησιολογικού κρεσέντο του Χορού (κίνηση του Τάσου Καραχάλιου), υπό τους ήχους της ηλεκτρισμένης, με δημοτικές αναφορές, σύνθεσης του Φώτη Σιώτα.

Η παρουσία της Στεφανίας Γουλιώτη ως Μεγάρα είναι διαπεραστική, κάπως σχηματική η τυραννική απεικόνιση του Λύκου από τον Αινεία Τσαμάτη, πληθωρικές και εξωστρεφείς η Ηρώ Μπέζου (Ίρις) και Άννα Καλαϊτζίδου (Λύσσα), καθώς ενορχηστρώνουν με ηδονή τη συντριβή του ήρωα, ωραίος ο Χορός (Γιάννης Κλίνης, Γκαλ Ρομπίσα, Μπάμπης Γαλιατσάτος, Θανάσης Ραφτόπουλος, Αντώνης Αντωνόπουλος): ολιγομελής ίσως για τις ανάγκες της περιοδείας, πάντως η μικρή του σύνθεση εντείνει την ψυχική ερημία του έργου. Ο Πυγμαλίων Δαδακαρίδης είναι κάπως άκαμπτος ερμηνεύοντας τον ρωμαλέο και ηρωικό Ηρακλή στην πρώτη του εμφάνιση, όμως μετά τις μιαρές δολοφονίες αποκαλύπτει αξιοσημείωτες στιγμές συντριβής και οδύνης. Απέναντι σε θεούς που εμφανίζονται πέρα για πέρα άδικοι, ο Καραντζάς αναδεικνύει τον άνθρωπο, το φίλο που συμπαραστέκεται και η σκηνή μεταξύ του Θησέα (Νίκος Μήλιας) και του Ηρακλή προσφέρει υψηλές δόσεις συναισθήματος. Ο Γιώργος Γάλλος ως Αμφιτρύων αποδεικνύεται το πραγματικό τραγικό πρόσωπο του έργου, ένας ηλικιωμένος άνδρας που απομένει ολομόναχος, καταθέτοντας μια βαθιά εσωτερική και μεγάλης συναισθηματικής ποιότητας ερμηνεία.