H Τήνος είναι το νησί των foodies 10/07/2019

Συνδυάζοντας μοναδικά κυκλαδίτικα τοπία με ένα θησαυρό τοπικών προϊόντων, τα οποία παράγουν με ολοένα και μεγαλύτερη θέρμη οι ντόπιοι επιχειρηματίες, βραβευμένα εστιατόρια ελληνικής κουζίνας και πινελιές σοφιστικέ ήπιας ανάπτυξης και κοσμοπολιτισμού, η Τήνος μοιάζει να έχει εμπεδώσει πλήρως τι σημαίνει πολυτέλεια σήμερα. Σε αυτό το νησί των εκπλήξεων, που εκπέμπει μια χαλαρωτική ηρεμία και αναδεικνύει με πείσμα την ξεχωριστή του παράδοση, ο γαστρονομικός τουρισμός βρίσκει τον ιδανικό του καλοκαιρινό τόπο.

 ©photo4frame
©photo4frame

Aτενίζω την Τήνο από το πλοίο, έτσι όπως αυτό αφήνει το Στενό και ακολουθεί την ακτογραμμή της για πολλή ώρα προτού πιάσει λιμάνι: κυκλαδίτικος κοκκινωπός σχιστόλιθος και απότομες πλαγιές που καταλήγουν σε μικρούς όρμους. Το πλοίο δένει στην απρόσωπη προκυμαία της Χώρας, με το καμπαναριό της Παναγίας να ξεχωρίζει περίτρανα και τον απότομο βράχο του Ξώμπουργκου σε δεύτερο πλάνο. Τοπία που κόβουν την ανάσα, χωριά-αρχιτεκτονικά στολίδια, παράθυρα στο παρελθόν, αρχοντιά, εναλλαγή τοπίων, καλλιτεχνικές παρεμβάσεις, πολλές παραλίες, αυθεντικές γεύσεις... Αβίαστα θα χαρακτήριζα την Τήνο νησί των εκπλήξεων, οι οποίες μας σταματούν πολλές φορές στις διαδρομές μας· όλα ενώνονται κάτω από το κυκλαδίτικο φως, σε έναν τόπο που εκπέμπει μια χαλαρωτική ηρεμία. Αυτό το λες και υπέρτατη πολυτέλεια!

 Πάνορμος ©photo4frame
Πάνορμος ©photo4frame

Πρόκειται για ένα νησί που κερδίζει χρόνο με το χρόνο τους ταξιδιώτες όλων των ειδών. Εκείνους που αναζητούν έναν ήσυχο τόπο αλλά με πολύ ενδιαφέρον, εκείνους που συγκινούνται ανακαλύπτοντας ερειπωμένους μεσαιωνικούς οικισμούς αλλά και ζωντανά, έξοχα διατηρημένα χωριά, εκείνους που ατενίζουν απίστευτα τοπία ακολουθώντας χαραγμένα μονοπάτια κι εκείνους που θέλουν να καθίσουν κάτω από τα πλατάνια μιας γραφικής πλατείας για να πιουν τη ρακή τους. Θα συναρπάσει όμως ακόμη περισσότερο τους λάτρεις των ατόφιων γεύσεων με τα τυριά και αλλαντικά της, τα κρασιά από τα οινοποιεία της αλλά και την τοπική κουζίνα της, η οποία κάνει πλέον την εμφάνισή της και σε πιο μοντέρνες εκδοχές.

Πώς φτιάχνεται ένας γαστρονομικός προορισμός

 Εθελόντριες του επιτυχημένου θεσμού Tinos Food Paths στον Ταραμπάδο.
Εθελόντριες του επιτυχημένου θεσμού Tinos Food Paths στον Ταραμπάδο.

Η Τήνος με τα τοπικά προϊόντα, τα πέντε οινοποιεία, τη μικροζυθοποιία Νήσος και το πολύ αξιόλογο φαγητό της –δύο από τα εστιατόρια του νησιού διακρίνονται με Βραβείο Ελληνικής Κουζίνας από το «αθηνόραμα»– δικαιούται με το παραπάνω το χαρακτηρισμό «γαστρονομικός προορισμός». Στην ανάδειξη του γευστικού της χαρακτήρα, που έχει τραβήξει τα διεθνή βλέμματα επάνω του, έχουν συμβάλει οι δράσεις της ομάδας Tinos Food Paths, μιας εθελοντικής κίνησης με πρωτεργάτες ντόπιους επαγγελματίες της εστίασης και της παραγωγής. Οι δράσεις της ομάδας έφεραν στο προσκήνιο τις οικοτεχνίες που μεταποιούν με επιτυχία τα τοπικά προϊόντα και τα τυροκομεία που παρασκευάζουν ιδιαίτερα τυριά, ανέδειξαν τα παραδοσιακά αλλαντικά, ενώ βοήθησαν να ενταχτούν παραδοσιακές συνταγές στα μενού των εστιατορίων και να αλλάξει έτσι σταδιακά το πρόσωπο της τηνιακής εστίασης προς το πιο αυθεντικό.

«Ένωσαν τους επαγγελματίες κι αυτό είναι πολύ σημαντικό», δηλώνει η Μάγια Τσόκλη, η οποία είδε την πρώτη σπίθα της συνεργασίας να ανάβει στα εγκαίνια της μικροζυθοποιίας Νήσος. «Σκοπός μας είναι να αναπτύξουμε ένα μοντέλο ήπιας τουριστικής ανάπτυξης, αναδεικνύοντας τη μοναδικότητα και τις ομορφιές των χωριών μας, αλλά και να στρέψουμε τους νέους στον πρωτογενή τομέα», σημειώνει ο εθελοντής εστιάτορας Βασίλης Πλακιάς. Τον βαθύτερο στόχο της δράσης εντοπίζει ο εστιάτορας Αντώνης Ψάλτης, από τη βασική ομάδα εθελοντών, στη στροφή των νέων στην πρωτογενή παραγωγή, στον αγροτικό τομέα: «Αν χαθεί αυτή, δεν κάνουμε τίποτα».

Τα τυριά της Τήνου

 Τυροκομείο Α. Ρουγγέρη
Τυροκομείο Α. Ρουγγέρη

Από τα τοπικά προϊόντα, τώρα, την παράσταση κλέβουν τα γαλακτοκομικά, κυρίως από ντόπιο αγελαδινό γάλα και σπανιότερα από αιγοπρόβειο. Στη βάση τους το πέτρωμα, το φρέσκο τυρί που όταν ωριμάσει δίνει ανάλογα το μικρότερης ή μεγαλύτερης ωρίμανσης μπαλάκι, το καλαθωτό ή μαλαθούνι (πέτρωμα που στραγγίζει σε καλαθάκια), μια ήπια σε γεύση κοπανιστή και η τηνιακή γραβιέρα ή βραστό τυρί.

 Οι κολοκύθες όπου ωριμάζει το περίφημο τυρί καρίκι, στο τυροκομείο της Αγγέλας Ρουγγέρη.
Οι κολοκύθες όπου ωριμάζει το περίφημο τυρί καρίκι, στο τυροκομείο της Αγγέλας Ρουγγέρη.

Μοναδική περίπτωση το σπάνιο καρίκι, ένα ιδιαίτερο μπλε τυρί που ωριμάζει μέσα σε κολοκύθα και αποκτά εξαιρετικά γευστικά χαρακτηριστικά, το οποίο μπορείτε να αγοράσετε από την πολύ ξεχωριστή οικοτεχνία της Αγγέλας Ρουγγέρη στον Τσικνιά (6948259427). Τα τοπικά τυριά θα τα βρείτε επίσης στο παραδοσιακό τυροκομείο San Lorenzo στον Κέχρο (2283041549) και στο παράρτημα του Αγροτικού Συνεταιρισμού ΕΑΣ στη Χώρα (2283023289), μαζί με εξαιρετικό αγελαδινό βούτυρο και φρέσκο γάλα. Αναζητήστε ακόμη τα αγκαθωτά άγρια αγκιναράκια και τα λουβιά (αμπελοφάσουλα), τα πεντανόστιμα μικρόσπερμα ρεβίθια και τα ξερά φασόλια Φαλατάδου, τα άγρια κρίταμα, που τρώγονται ωμά αλλά φυλάσσονται και σε βάζο, την κάππαρη, τη σπάνια ροζ ντομάτα από παλιό σπόρο του Φαλατάδου, τα εξαιρετικά αλλαντικά, το σκορδάτο λουκάνικο, την ευγενική λούζα, το σαλτσίσι, το χοιρομέρι, όπως και τα τοπικά κρασιά και γλυκά.

Νέες αφίξεις

 Δυνατό νέο opening το beach restaurant «Bianco» στην παραλία του Μπάλλου.
Δυνατό νέο opening το beach restaurant «Bianco» στην παραλία του Μπάλλου.

Η πιο δυνατή φετινή άφιξη είναι το κομψό beach house-restaurant «Bianco» (6986752100), που άνοιξε στη μικρή παραλία του Μπάλλου με τα βράχια-γλυπτά και τα αλμυρίκια. Το εστιατόριο άπλωσε τα απέριττα –από ανοιχτόχρωμο ξύλο– sun beds του στην αμμουδιά, κάτω από τις παχιές σκιές των χόρτινων σκιάστρων, ενώ ατμόσφαιρα αιγαιοπελαγίτικου ζεν σε εκδοχή φινετσάτου ντιζάιν, με κάποιες έθνικ πινελιές, χαρακτηρίζει την εξαιρετική δουλειά του τηνιακού αρχιτεκτονικού γραφείου G.Vidalis και του γνωστού art director Μάνθου Καλούμενου στο χώρο του. Ο σεφ Κωνσταντίνος Σαρρής δημιουργεί στο «Bianco» του Ιωσήφ Δελατόλλα και του Βαγγέλη Κατσίκη (που έχουν καταγωγή από το νησί) μια μοντέρνα ελληνική κουζίνα με έμφαση στο ψάρι αλλά και σε comfort πιάτα με τα υλικά του νησιού.

Ήδη έχουν κερδίσει τις προτιμήσεις το φρικασέ με ψάρι ημέρας και ο μπακαλιάρος μπιάνκο με ανάλαφρη σάλτσα σκόρδου. Άλλο ένα πολύ ενδιαφέρον opening είναι το μπαρ «Three Donkeys» των καταξιωμένων bartenders Νικόλα Μοσχονά, Βαγγέλη Ζάχου και Σπύρου Απέργη, που αναβαθμίζει την μπαρ σκηνή του νησιού μαζί με άλλα ξεχωριστά στέκια, όπως ο «Κάκτος» με τα εξαιρετικά ποτά και τη μαγευτική θέα και ο all time classic «Αργοναύτης»– όλα στη Χώρα.

 Μαραθιά, ο πρωινός μπουφές
Μαραθιά, ο πρωινός μπουφές

Και η γνωστή «Μαραθιά» του Μαρίνου Σουράνη, η οποία διακρίνεται με Βραβείο Ελληνικής Κουζίνας, φέτος αναβαθμίστηκε εντυπωσιακά. Με εστιατόριο και μπαρ πάνω στην παραλία πλέον, με κομψό και μοντέρνο σχεδιασμό και τον έμπειρο μετρ Ευριπίδη Αποστολίδη, δείχνει να στοχεύει ψηλά, ενώ σίγουρα διεκδικεί βραβείο και για ένα από τα πιο γνήσια κι ενδιαφέροντα πρωινά –σερβίρεται τόσο σε διαμένοντες στον ξενώνα όσο και σε εξωτερικούς επισκέπτες–, με διαφορετικά εδέσματα σε καθημερινή βάση. Το εστιατόριο ξεχωρίζει για τις εξαιρετικές γεύσεις από την ομάδα του δανοτραφούς σεφ Στέφανου Μαραγκού, με highlight τα ολόφρεσκα ψάρια και θαλασσινά σε πολλές εκδοχές, τα ψάρια ωρίμανσης σε ειδικό ψυγείο, όπως το ρίκι ή ο τόνος, τα τοπικά υλικά, όπως τα φαλαταδιανά ρεβίθια και οι αγκινάρες, τα μοναδικά τυριά δικής τους ωρίμανσης (must το καρίκι, για το οποίο μας δίνει και τη συνταγή) και σέρβις επιπέδου.

Hot Tables

 Περίτεχνα πιάτα στο Θαλασσάκι
Περίτεχνα πιάτα στο Θαλασσάκι

Από τα γευστικά must δεν θα μπορούσε να λείπει το «Θαλασσάκι» της Αντωνίας Ζάρπα (Βραβείο Ελληνικής Κουζίνας 2019), στον Όρμο Υστερνίων. Στα ζωγραφιστά τραπέζια του πάνω στο κύμα θα έρθετε για τα ολόφρεσκα ψάρια και θαλασσινά, τα παραδοσιακά πιάτα με τη μοντέρνα εμφάνιση και τις ευφάνταστες μακαρονάδες, όπως και για τους φημισμένους γεμιστούς μπεζέδες τους. Το «Ήταν ένα Μικρό Καράβι» του Αντώνη Ψάλτη, σε μια πανέμορφη πράσινη αυλή (όπου παλιά στεγαζόταν ένα σινεμά) στη Χώρα, ξεχωρίζει για τα νόστιμα μαγειρευτά, τα τυριά και τα κρασιά του. Στα οπωσδήποτε της Χώρας και ο «Ταρσανάς», στην άκρη του λιμανιού, για ευφάνταστους ψαρομεζέδες, φρέσκα θαλασσινά, φροντισμένες γεύσεις και ωραία θέα, και το «Κουτούκι της Ελένης», ένα μαγεριό του 1853, με τραπεζάκια στο σοκάκι, για τηνιακούς μεζέδες –συχνά έχει και πιτσούνια– και παραδοσιακά μαγειρευτά με ντόπια υλικά.

 Επιδόρπιο στο Σαν το Αλάτι
Επιδόρπιο στο Σαν το Αλάτι

Στο «Σαν το Αλάτι» του Βασίλη Πλατιά, στην παραλία του Αγίου Φωκά, πιάστε θέση στην αυλή, σαν σε κουπαστή πλοίου, για ψάρια, θαλασσινά, πίτες και παραδοσιακά πιάτα με μοντέρνα ματιά. Τέλος, στα «Δυο Χωριά» (2283041615) του Βαγγέλη Δεσύπρη, στον ομώνυμο οικισμό, θα δοκιμάσετε τηνιακούς μεζέδες, ψητά και μαγειρευτά κρεατικά, ενώ στο «Μπέεε» στον Αρνάδο, ταβέρνα-ψησταριά όνομα και πράγμα, αποκλειστικά για καλά κρεατικά σχάρας και σούβλας.

Τα πολλά πρόσωπα του νησιού

 Η Ξινάρα και ο βράχος του Ξώμπουργκου
Η Ξινάρα και ο βράχος του Ξώμπουργκου

Από την άγρια φύση και τα μαρμαρόχτιστα χωριά της Έξω Μεριάς και την ορεινή Πάνω Μεριά με τα ανέγγιχτα μεσαιωνικά χωριά και τη θέα στο Αιγαίο μέχρι την Κάτω Μεριά με τους περιστεριώνες, τους γρανιτένιους βώλακες και τις καθολικές εκκλησίες, η ενδοχώρα της Τήνου είναι ανεξάντλητη. Στα στενά της Χώρας θα έρθετε για τα ζωντανά μεζεδοπωλεία, τα ταβερνάκια, τα cafés και μερικά καλά μπαρ για ξενύχτι. Μέχρις εδώ όμως. Η Τήνος είναι κυρίως... νησί της ημέρας – της ηρεμίας, της ανακάλυψης, της γεύσης, των ήσυχων, σοφιστικέ διακοπών. Από παντού προβάλλει μπροστά σας ο απότομος βράχος-γλυπτό Ξώμπουργκο, που κατοικήθηκε από την αρχαιότητα και φιλοξένησε το ενετικό κάστρο μέχρι το πέρασμα στην τουρκοκρατία.

 Σκεπαστό σοκάκι στον Αρνάδο
Σκεπαστό σοκάκι στον Αρνάδο

Ο φιδωτός δρόμος οδηγεί, σε λίγη ώρα από τη Χώρα, στα ορεινά χωριά της Πάνω Μεριάς: απότομες πράσινες πλαγιές, θέα στο Αιγαίο και μεσαιωνικοί οικισμοί. Σκεπαστά σοκάκια με καμάρες, παλιά σπίτια με μαρμάρινα υπέρθυρα, γραφικά ξυνάρια (βρύσες με μαρμάρινες σκάφες για πλύσιμο), δροσερές πλατείες με καφενεία: Τριπόταμος, Κτικάδο, Τριαντάρος, Αρνάδος, Δυο Χωριά είναι μερικοί must σταθμοί. Στον ορεινό Αρνάδο, σε ένα λαβύρινθο από παλιά κατώγια, θα βρείτε τα κρασιά της κάβας του Μπαλλή, όπου μπορείτε να κάνετε και δοκιμές τα απογεύματα στο wine bar της ταράτσας (6973492935), ενώ ο παλιός ξυλόφουρνος του χωριού φτιάχνει εξαιρετικά κριτσίνια.

 Τραπεζάκια κάτω από τον πλάτανο, στην πανέμορφη πλατεία των Δυο Χωριών.
Τραπεζάκια κάτω από τον πλάτανο, στην πανέμορφη πλατεία των Δυο Χωριών.

Πολύ κοντά βρίσκεται και η ιστορική Μονή Κεχροβουνίου ή Μονή Αγίας Πελαγίας, ένα μεσαιωνικό κτιριακό συγκρότημα με όψη φρουρίου. Στα Δυο Χωριά θα θαυμάσετε μία από τις πιο ωραίες πλατείες της Τήνου, με το μεγάλο ξυνάρι στην άκρη και τον αιωνόβιο πλάτανο να ρίχνει την παχιά σκιά του στα τραπεζάκια του καφέ-μεζεδοπωλείου του Βαγγέλη Δεσύπρη «Στο Καπάκι». Πιο κάτω, στο Κτικάδο, ανεβοκατεβείτε τα σκαλάκια και κάντε βόλτα στα σοκάκια, ανάμεσα σε παλιά σπίτια και ξέφωτα με θέα στη θάλασσα, περάστε από την όμορφη αυλή της ταβέρνας «Δροσιά» ή καθίστε για έναν σπιτικό μεζέ στο γραφικό αυλιδάκι του παλιού παντοπωλείου-ταβέρνας «Αγνάντι». Στην ίδια διαδρομή προς το εσωτερικό του νησιού, αξίζει μια στάση στο «Οινοπαντοπωλείον Τερέζα» (2283041320), στο σοκάκι του παλιού οικισμού της Μυρσίνης, με τα νόστιμα φαγητά της Τερέζας. Λίγο έξω από τον Φαλατάδο, το τοπίο γίνεται απότομα απόκοσμο.

  Wine tasting στην αυλή της Volacus Wines με θέα τα παλιά κελιά.
Wine tasting στην αυλή της Volacus Wines με θέα τα παλιά κελιά.

Πρόκειται για μια περιοχή με πελώριους γρανιτένιους βράχους –βώλακες τους ονομάζουν–, αποτέλεσμα μιας παμπάλαιας ηφαιστειακής έκρηξης, σύμφωνα με την πιο επικρατούσα εκδοχή. Σε αυτό το εξωπραγματικό τοπίο είναι διάσπαρτοι οι βιολογικοί αμπελώνες της Volacus Wines – ζητήστε να σας οδηγήσει ο αμπελουργός Μιχάλης Κοντιζάς. Σπάνια εικόνα οι τεράστιοι βώλακες, τα αλώνια και τα στεγαστά (παλιά πατητήρια) και πραγματική απόλαυση η δοκιμή κρασιών στη μικρή αυλή τους (6978485671). Στο ίδιο γρανιτικό έδαφος και οι αμπελώνες των κρασιών Τ-OINOS (Τηνιακοί Αμπελώνες) του πιο φημισμένου οινοποιείου του νησιού, με κρασιά διεθνούς απήχησης (2283041120).

 Περίτεχνα κεντημένος περιστεριώνας στον γραφικό Φαλατάδο.
Περίτεχνα κεντημένος περιστεριώνας στον γραφικό Φαλατάδο.

Μια άλλη Τήνος, σχεδόν μυστηριακή, ξετυλίγεται στα χωριά της Κάτω Μεριάς με το έντονο καθολικό στοιχείο. Must επισκέψεις, που σας στέλνουν πίσω στο χρόνο, είναι οι μπαρόκ εκκλησίες με τον πλούσιο μαραμαρόγλυπτο εσωτερικό διάκοσμο, συχνά από διάσημους μαρμαρογλύπτες, τα δυτικής αρχιτεκτονικής κτιριακά συγκροτήματα όπως η μητρόπολη της καθολικής αρχιεπισκοπής και το Παλάτι του Δεσπότη –μουσείο σήμερα– στην Ξυνάρα, αλλά και τα περίφημα Λουτρά, όπου βρίσκονται τα μοναστήρια των Ουρσουλινών και των Ιησουιτών μοναχών, τα οποία λειτουργούν πλέον ως μουσεία.

 Στην αυλή του «Κροκ Μεσιέ» στον Κρόκο.
Στην αυλή του «Κροκ Μεσιέ» στον Κρόκο.

Βόλτες στον καταπράσινο Σμαρδάκιτο, μοναδικά πλάνα στα σοκάκια του σχεδόν εγκαταλελειμμένου μεσαιωνικού Κουμάρου και καφές στο κουκλίστικο self service καφενείο του, όπου αφήνετε το αντίτιμο που νομίζετε. Δίπλα εκεί και το υπαίθριο θεατράκι του Κώστα Τσόκλη, στο οποίο γίνονται συχνά παραστάσεις. Όσο για τους ογκόλιθους του Βωλάξ, το χωριό είναι χτισμένο σχεδόν επάνω τους αλλά και ανάμεσά τους κι έχει ενδιαφέρον να τριγυρίσετε στα σοκάκια του για να δείτε το παραδοσιακό εργαστήριο καλαθοπλαστκής. Συνεχίζοντας στην ίδια διαδρομή, επιβάλλεται μια στάση στον Κρόκο και στο «Παραδοσιακό Καφενείο της Κυρά Λένης» για μεζέ (2283051409). Αν αγαπάτε τις βουτιές στο παρελθόν, λίγο πιο κάτω σας περιμένει ο εγκαταλελειμμένος οικισμός Μοναστήρια με μια καλλιτεχνική παρέμβαση (με καθρέφτες και ξύλινα μονοπάτια) των Κ. Τσόκλη, Ν. Ξυδάκη και Γ. Τριανταφύλλου. Από τα πιο γραφικά καθολικά χωριά της περιοχής είναι το Αγάπη…

 Το μπαλκόνι με τη μαγευτική θέα του all day café restaurant «Εξωμεριά», στα Υστέρνια.
Το μπαλκόνι με τη μαγευτική θέα του all day café restaurant «Εξωμεριά», στα Υστέρνια.

Ο ανηφορικός δρόμος του σας βγάζει στο καφενείο «Καμάρα τ’ Αγαπιού», ένα πανέμορφο μπαλκόνι με θέα, για φουρτάλια και ρακή. Επόμενη στάση η κοιλάδα με τους περιστεριώνες του Ταραμπάδου. Ξεκινώντας από το όμορφο χωριό οδηγούμαστε, μέσα από πέτρινα μονοπάτια, σε ένα ειδυλλιακό τοπίο με πράσινο, νερά και περίτεχνους, περιστεριώνες. Μια πανοραμική θέα του Αιγαίου σας ακολουθεί στη διαδρομή προς την Έξω Μεριά. Πρώτος σταθμός η ζαχαρένια Καρδιανή, ένα αρχιτεκτονικό στολίδι, ένα μπαλκόνι που ατενίζει τη θάλασσα από τα 250 μέτρα. Δείτε την Αγία Τριάδα με την εξάτοξη καμάρα και πιείτε μια ρακή στο «Περιβόλι» με τους σπιτικούς μεζέδες.

 Η πλατεία του Πύργου
Η πλατεία του Πύργου

Λίγο πιο κάτω, τα μαρμαρόκτιστα Υστέρνια, πατρίδα γνωστών γλυπτών, με θαυμαστά δείγματα μαρμαρογλυπτικής. Για θέα σε μοντέρνο περιβάλλον και φανταστικό ηλιοβασίλεμα είναι ό,τι πρέπει η βεράντα της all day «Εξωμεριάς» (2283031552). Κινούμενοι στην ενδοχώρα, φτάνετε γρήγορα στον μεσαιωνικό Πύργο, ένα από τα πιο αρχοντικά χωριά του Αιγαίου. Ολόκληρος ένα μουσείο αρχιτεκτονικής, με highlight τη μαρμαρόχτιστη πλατεία: απαραίτητος σταθμός για καφέ με ένα τοπικό γλυκό δίπλα του, όπως ο μπακλαβάς με γέμιση σύκο. Τα αξιοθέατα είναι πολλά εδώ: το σπίτι του Γιαννούλη Χαλεπά, το Μουσείο Τηνίων Καλιτεχνών, το Μουσείο Μαρμαροτεχνίας. Η συνέχεια του δρόμου σας βγάζει στον γραφικό και πολυσύχναστο Πάνορμο, για μπάνιο και φαγητό στις ψαροταβέρνες.

Η πυξίδα των παραλιών

 Η παραλία της βραβευμένης «Μαραθιάς»
Η παραλία της βραβευμένης «Μαραθιάς»

Κοντά στη Χώρα οι καλύτερες λύσεις για μπάνιο είναι η πολυσύχναστη οργανωμένη παραλία στα Κιόνια, ή, πιο πριν, στον ήσυχο Σταυρό και στον Άγιο Ρωμανό, μια μικρή, γραφική παραλία με beach bar κι εστιατόριο, αλλά και στον γραφικό Μπάλλο με το νέο beach house-restaurant «Bianco». Αν αποζητάτε την περιπέτεια, προσεγγίστε, ύστερα από αρκετή οδήγηση και περπάτημα, τη μοναχική Απηγανιά. Η ατελείωτη παραλία του Αγίου Φωκά, πάλι, με άμμο αλλά και βότσαλο και σκιερά δέντρα στο μεγαλύτερο μέρος της, προσφέρει τόσο ξαπλώστρες, μπαρ κι εστιατόρια όσο και ιδιωτικότητα.

 H Κολυμπήθρα © photo4frame
H Κολυμπήθρα © photo4frame

Εκεί αξίζει να πιάσετε στασίδι στις ομπρέλες της «Μαραθιάς» ή της «Elia» (2283 400041). Πιο χαμηλά, απέναντι από τη Μύκονο, τα πανέμορφα νερά του Αγίου Σώστη και λίγο πιο κάτω άλλη μία από τις ωραιότερες παραλίες του νησιού, ο Άγιος Ιωάννης Πόρτο, ρηχός, πολυσύχναστος και οικογενειακός, με ταβερνάκια και beach bars όπως το πολύ αγαπητό «Lala Louza». Για ησυχία θα πάτε στην Παχειά Άμμο, τη Λυχναφτιά ή την απομονωμένη Σάντα Μαργαρίτα. Στη βόρεια πλευρά του νησιού, όπου υπάρχει πιθανότητα να έχει μελτέμι, καλύτερη παραλία είναι η αγαπημένη των σέρφερ Κολυμπήθρα, με το ξεχωριστό «Tinos Surf Lessons Beach Bar» με τις ψάθινες ομπρέλες-μανιτάρια από τοπικούς καλαθοπλέκτες. Η επίσης βορεινή και οργανωμένη Ρόχαρη με το καλό beach bar «Rohari» βρίσκεται κοντά στον Πάνορμο, ενώ ακόμη πιο κοντά του είναι η προφυλαγμένη από τους ανέμους αμμουδερή Αγία Θάλασσα με το «Saint Sea Beach Bar». Στον Νότο, πριν από την Καρδιανή, στρίβετε αριστερά για τη μοναχική αμμουδιά του Αγίου Πέτρου με τη θέα στη Σύρο. Πιο κάτω, τέλος, θα συναντήσετε τα Καλύβια και την παραλία της Καρδιανής, με ρηχή αμμουδιά, αλμυρίκια και beach bar.

Τοπικά προϊόντα που αξίζει να αγοράσετε

ΓΛΥΚΑ
Τα ονομαστά τηνιακά αμυγδαλωτά του Χάλαρη (Εργαστήριο Σμουρδιά, Τριπόταμος (22830 21152), ζαχ/στείο Ταξιαρχών 12 Χώρα Τήνου (22830 23274). Τα παραδοσιακά λυχναράκια (γλυκά τυροπιτάκια), αμυγδαλωτά και άλλα γλυκίσματα από τις Μεσκλιές (Παραλία Τήνου 22830 22151).

ΤΥΡΙΑ & DELI
Τα τυράκια και όλα τα προϊόντα του Συνεταιρισμού, ντόπιο μέλι, σπιτικά βαζάκια με μαρμελάδες, αγκιναράκια, κρίταμα και άλλα της Νικολέτας Φωσκόλου «Το περιβόλι της Νικολέτας», τα προϊόντα της οικοτεχνίας «Το ντουλάπι της γιαγιάς» της οικογένειας Δελατόλα (βαζάκια με ντόπια προϊόντα, ζυμαρικά, παξιμαδάκια) θα βρείτε στο πρατήριο της Ε.Α.Σ Τήνου, Λεωφόρος Μεγαλόχαρης 22 τηλ.: 22830-23289.

ΚΡΑΣΙΑ
Κρασιά των Τηνιακών Αμπελώνων, της Volacus Wines, του Vaptistis, του X-bourgo και τα φυσικά κρασιά του Domaine de Kalathas.

ΑΛΛΑΝΤΙΚΑ
Τα εξαιρετικά αλλαντικά του Γιάννη Κρητικού: λούζα, λουκάνικο, σκορδάτο λουκάνικο, από το εργαστήριό του, στη Χώρα (Καζανόβα 5, τηλ. 22830 29280). Πολύ καλή λούζα, σαλάμια (σαλτσίσι) και λουκάνικα από το κρεοπωλείο του Μπόρα (Ευαγγελιστρίας 25 Χώρα).

Που να μείνετε

 Τα design δωμάτια του boutique resort «Mr &Mrs White», στον όρμο Αγίου Ιωάννη Πόρτο.
Τα design δωμάτια του boutique resort «Mr &Mrs White», στον όρμο Αγίου Ιωάννη Πόρτο.

Mr &Mrs White: Boutique resort με μεγάλη πισίνα και πανοραμική θέα (Άγιος Ιωάννης Πόρτο, 2283029057)

Crossroads Inn: Συγκρότημα παραδοσιακών κατοικιών με πλήρως εξοπλισμένη κουζίνα κι εξαιρετικό πρωινό (Τριπόταμος, 2283025443).

Aeolis Tinos Suites: Πολυτελές συγκρότημα κατοικιών με πανοραμική θέα, σε μια έκταση 30 στρεμμάτων, με αμπέλια, ελιές και δύο ξωκλήσια (Τριαντάρο, 2283029044).

Diles & Rinies: Πολυτεςλείς βίλες για απόλυτη ιδιωτικότητα, με πολύ όμορφη θέα (Λιαγκάδες, 6986533529).

 Στη βεράντα μιας από τις παραδοσιακές κατοικίες του συγκροτήματος «Crossroads Inn», στον Τριπόταμο.
Στη βεράντα μιας από τις παραδοσιακές κατοικίες του συγκροτήματος «Crossroads Inn», στον Τριπόταμο.

Tinos Beach: Ξενοδοχειακό συγκρότημα-θεσμός, σε κοντινή απόσταση από τη Χώρα, με σύγχρονες προσθήκες τα δωμάτια Aegean (Κιόνια, 2283022626).

Tutti Blue Living Space: Αρχοντικό του 1796, που μετατράπηκε σε τέσσερις ανεξάρτητους ξενώνες υψηλής αισθητικής. Highlight το «Κεντρικό Σπίτι», ένας όμορφος χώρος 85 τ.μ. ιδανικός για παρέες μέχρι 6 ατόμων (Μέση, 6955093535).

Μαραθιά: Οκτώ μοντέρνου ντιζάιν μονόχωρα ή δίχωρα δωμάτια, πάνω από το βραβευμένο εστιατόριο «Μαραθιά», με εξαιρετικό πρωινό στο ξύλινο ντεκ του εστιατορίου, που αλλάζει καθημερινά (Παραλία Αγίου Φωκά, 2283023249).

Anthea: Boutique hotel & spa, με κυκλαδίτικα στοιχεία αρχιτεκτονικής, χτισμένο αμφιθεατρικά σε ύψωμα, με πισίνα, εστιατόριο και lounge bar (Άγιος Φωκάς, 2283025021).

Ντίνα Γκρουμούτη