Ο τουρισμός του τσαγιού και οι 7 καλύτερες χώρες για να ζήσεις την ιεροτελεστία του 16/04/2019

Από τα παζάρια της Κωνσταντινούπολης και του Μαρόκου ως τα tea houses του Πεκίνου και τους ανθισμένους κήπους της Ιαπωνίας, οι λάτρεις του τσαγιού έχουν σοβαρές αφορμές να ταξιδέψουν ως την άλλη άκρη του κόσμου για να αποκτήσουν εμπειρίες αλλά και να ζήσουν το τελετουργικό του. Να γνωρίσουν την κουλτούρα κάθε χώρας σχετικά με το τσάι και να γεμίσουν με μυρωδικές αναμνήσεις.

Τουρκία: «Μια συζήτηση χωρίς τσάι είναι σαν νυχτερινό ουρανό χωρίς φεγγάρι»

Το τσάι στην Τουρκία έχει τη δική του ξεχωριστή τελετουργία. Η κουλτούρα του τσαγιού εδώ αναπτύχθηκε γρήγορα μετά τον 1ο παγκόσμιο πόλεμο ως εναλλακτική λύση για τον καφέ και έχει γίνει καθημερινή συνήθεια και must στο πρωινό για τους ντόπιους που το πίνουν σε μικρά γυάλινα ποτήρια (σε σχήμα τουλίπας). Η παρασκευή διαφέρει ανά περιοχή, γενικότερα όμως χρησιμοποιούν μια διπλή τσαγιέρα με το όνομα «çaydanlık» που αποτελείται από 2 μέρη - το κάτω κομμάτι είναι μεγάλο και το πάνω μικρό. Στο μεγάλο τοποθετείται το νερό και στο μικρό το τσάι με λίγο νερό. Στη συνέχεια το βάζουν στο γκάζι για 15-20’. Όταν ετοιμαστεί, αυτός που σερβίρει, βάζει στο κλασικό ποτηράκι του τσαγιού από την πάνω τσαγιέρα (μικρή) η οποία έχει το πηχτό τσάι.

Αυτός που ετοιμάζει το τσάι, αφού βάλει λίγο τσάι στο ποτήρι, συμπληρώνει το ρόφημα με το βραστό νερό από το μεγάλο κομμάτι της τσαγιέρας. Έτσι το τσάι ανάλογα με τις προτιμήσεις γίνεται πιο βαρύ ή πιο ελαφρύ. Ωστόσο στην κεντρική και ανατολική Τουρκία, υπάρχουν επιρροές από τις ρώσικες παραδόσεις όπου το τσάι ετοιμάζεται στο σαμοβάρι. Στην Κωνσταντινούπολη σερβίρεται και σε πορσελάνινες κούπες αλλά η παραδοσιακή επιλογή είναι διαχρονική. Κάποιοι βάζουν ζάχαρη ή και λεμόνι, αλλά ποτέ γάλα.

Δοκίμασέ το
Στο «Dem» στην Κωνσταντινούπολη γι αυτούς που δυσκολεύονται να διαλέξουν ανάμεσα στα 60 είδη τσαγιού που διαθέτει, υπάρχει η δυνατότητα να μυρίσουν το κάθε είδος και να μάθουν πληροφορίες ώστε να διαλέξουν αυτό που τους αρέσει περισσότερο. Για πρωινό το τσάι σερβίρεται με simit (είδος ψωμιού σαν κουλούρι), λευκό τυρί και menemen (αυγά με λαχανικά).

Μαρόκο: «Ένας χαιρετισμός δεν είναι χαιρετισμός χωρίς ένα ποτήρι ζεστό τσάι μέντας»

Το Μαρόκο είναι ένας από τους μεγαλύτερους εισαγωγείς κινέζικου πράσινου τσαγιού στον κόσμο και φημίζεται για το τσάι μέντας (maghrebi) αλλά και την τελετουργία της προετοιμασίας του που υποδηλώνει φιλοξενία και φιλία. Παραδοσιακά το τσάι ετοιμάζεται από τον μεγαλύτερο άντρα της οικογένειας, καθώς οι γυναίκες αναλαμβάνουν την προετοιμασία του φαγητού.

Τα συστατικά του τσαγιού περιλαμβάνουν κινέζικο πράσινο τσάι, φύλλα μέντας και ζάχαρη. Σε κάποιες περιοχές προσθέτουν και κουκουνάρια στο μείγμα. Το αγαπημένο κομμάτι της τελετουργίας είναι το δεξιοτεχνικό σερβίρισμα από ψηλά στο γυάλινο ποτήρι, με μια όμορφη και περίτεχνη κίνηση με σκοπό να δημιουργηθεί αφρός και να σκορπιστεί το άρωμα στο χώρο.

Δοκίμασέ το
Στο παραδοσιακό μαροκινό εστιατόριο Zayyane στη Rabat, την πρωτεύουσα του Μαρόκου, θα δοκιμάσεις ταζίν με λαχανικά και άλλα τοπικά πιάτα τα οποία εννοείται θα συνοδεύσεις με ένα ποτήρι τσάι το οποίο σερβίρεται με τον παραδοσιακό τρόπο, υπό τους ήχους παραδοσιακής μουσικής. Ωστόσο και σε περιπλανήσεις στα φημισμένα του Μαρόκου σουκ, θα δεις πλανόδιους πωλητές τσαγιού που σου σερβίρουν τσάι για να το απολαμβάνεις καθώς θα περνάς από τη Jemaa el Fna.

Κίνα: Η μητέρα του τσαγιού

Στη χώρα όπου πρωτοανακαλύφθηκε, το τσάι εξακολουθεί να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας. Το κινέζικο τελετουργικό του τσαγιού, θεωρείται ευχαριστία στη φύση και ευχή για ειρήνη, ενώ αρχικά τα φύλλα του χρησιμοποιούνταν για τελετουργικούς αλλά και θεραπευτικούς σκοπούς. Όσον αφορά στο τελετουργικό κομμάτι, υπάρχουν διάφορες διαδικασίες με πιο σημαντική αυτή του Kung Fu.

Τα βήματα που ακολουθούν για την προετοιμασία είναι τα εξής: Ετοιμάζουν ένα μπουκάλι με βραστό νερό. Στη συνέχεια βάζουν τα φύλλα τσαγιού μέσα στο μπουκάλι μέχρι να μουλιάσουν για περίπου 30 δευτερόλεπτα και χύνουν το νερό. Τέλος, φιλτράρουν τα φύλλα ξανά με ζεστό νερό σε ένα δοχείο και «σουρώνουν» με το καπάκι το τσάι, σερβίροντάς το στο ποτήρι.

Δοκίμασέ το
Στον πολιτιστικό πολυχώρο Lao She Teahouse στο Πεκίνο, το οποίο πήρε το όνομα του από ένα γνωστό μυθιστόρημα του μεγάλου φιλοσόφου του 6ου αιώνα, Λάο Τσε, θα συνοδεύεις το τσάι σου με μια παράσταση παραδοσιακού κινέζικου θεάτρου.

Ινδία: masala με άρωμα μπαχαρικών

Στην Ινδία το τσάι (masala chai) είναι κάτι περισσότερο από ένα απλό ρόφημα. Το παχύ, γλυκό ρόφημα είναι το πιο δημοφιλές της Ινδίας όπου καταναλώνονται περίπου 837.000 τόνοι ετησίως. Στην αρχαία Ινδία το τσάι χρησιμοποιούνταν για θεραπευτικούς σκοπούς και δεν περιείχε τσάι, αλλά βότανα και μπαχαρικά, όπως το παραδοσιακό kadha (θεραπευτικό ρόφημα).

Η διαφορά μεταξύ του τσαγιού και του kadha είναι ότι το ινδικό τσάι περιέχει βότανα και μπαχαρικά που έχουν να κάνουν περισσότερο με το άρωμα (κανέλα, τζίντζερ, μοσχοκάρυδο, γαρύφαλλο, κάρδαμο και πιπέρι, αν και η συνταγή ποικίλλει από περιοχή σε περιοχή), ενώ το kadha περιέχει βότανα, φύλλα και λουλούδια με φαρμακευτικές ιδιότητες.

Δοκίμασέ το
Η lifestyle αλυσίδα Cha bar σε διάφορες πόλεις της Ινδίας συνδυάζει μεγάλη ποικιλία τσαγιών με μοντέρνα ματιά στην παράδοση, υγιεινά ινδικά σνακ και βιβλιοπωλείο.

Ρωσία: σαμοβάρι και ζαβάρκα

Βγαλμένο από τα μυθιστορήματα της κλασικής λογοτεχνίας της χώρας, το τσάι στη Ρωσία φτιάχνεται παραδοσιακά στο μεταλλικό σαμοβάρι. Στο κάτω μέρος του δοχείου βράζει το νερό, ενώ το πάνω μέρος περιέχει τα βότανα (zavarka). Όταν σερβίρεται, οι ντόπιοι βάζουν όσο τσάι και όσο νερό επιθυμούν (παρόμοια παρασκευή με αυτή της Τουρκίας). Συνηθίζουν να το πίνουν γλυκό με ζάχαρη ή φρούτα και παραδοσιακά το συνοδεύουν με πιροσκί, ρώσικη σαλάτα και ποικιλία αλμυρών και γλυκών γεύσεων, ένα πλήρες γεύμα από μόνο του. Το τσάι, και στη Ρωσία σημαίνει φιλοξενία και φιλία.

Δοκίμασέ το
Στο κλασικό καφέ Pushkin στη Μόσχα, η εκλεπτυσμένη ατμόσφαιρα, η κυριαρχία του ξύλου και της λιτής διακόσμησης δημιουργούν το τέλειο σκηνικό για να απολαύσεις το τσάι σου συνοδεία σαρλότ και κέικ.

Ιαπωνία: Η πράσινη δύναμη του matcha

Στην Ιαπωνία το τσάι έχει τη δική του ιεροτελεστία. Αγαπημένο είναι το matcha - πράσινο τσάι σε σκόνη από φύλλα υψηλής ποιότητας. Η τελετουργική προετοιμασία του είναι απλή αλλά κάθε βήμα θέλει σταθερές κινήσεις και τα εργαλεία πρέπει να τοποθετούνται σε συγκεκριμένες θέσεις στο Tatami (παραδοσιακή βάση φτιαγμένη από άχυρο ρυζιού). Συνήθως γίνεται σε κήπους που υπάρχει ηρεμία και άμεση επαφή με τη φύση ή σε tea rooms.

Ξεκινώντας το τελετουργικό, ο οικοδεσπότης το προετοιμάζει συνήθως μπροστά στους επισκέπτες, όπου προσθέτει μια έως τρεις κουταλιές σκόνη τσαγιού ανά επισκέπτη σε ένα μπολ και στη συνέχεια ρίχνει μια μικρή ποσότητα ζεστού νερού. Χρησιμοποιώντας ένα παραδοσιακό χτυπητήρι φτιαγμένο από μπαμπού ανακατεύει γρήγορα το μίγμα μέχρι να γίνει μια πράσινη πάστα. Τέλος προσθέτει ζεστό νερό στο μίγμα και γίνεται ένα παχύρευστο και πλούσιο τσάι. Κάθε κομμάτι του εξοπλισμού για το τελετουργικό επιλέγεται προσεκτικά ανάλογα με την περίσταση και έχει συγκεκριμένη θέση. Πριν την απόλαυση του τσαγιού, συνήθως τρώνε ένα παραδοσιακό γιαπωνέζικο γλυκό ώστε να ισορροπήσουν τις γεύσεις τσαγιού – γλυκού.

Δοκίμασέ το
Ένας ιδιαίτερος τρόπος για να ζήσεις την ιεροτελεστία του τσαγιού στο Τόκιο είναι επιλέγοντας κάποιον από τους κήπους, όπου μπορείς να πιεις το τσάι σου απολαμβάνοντας την ομορφιά και την ηρεμία της φύσης, αφού πρώτα έχεις συμμετάσχει (αν θες) στην τελετουργία της ετοιμασίας του τσαγιού.

Αγγλία: Tea o ’clock

Μπορεί οι Άγγλοι να έχουν πλέον μυηθεί στον καφέ, αλλά το καθιερωμένο απογευματινό τσάι, στις 5 το απόγευμα, εξακολουθεί να έχει τους πιστούς οπαδούς του. Τα πιο δημοφιλή είδη τσαγιού είναι το English Breakfast και το Earl Grey. Το μαύρο τσάι συνδυάζεται συνήθως με γάλα, αλλά το απολαμβάνουν και σκέτο ή με λεμόνι.

Αν θέλεις να ζήσεις την εμπειρία στο φουλ η πιο ξεχωριστή πρόταση είναι να απολαύσεις το τσάι σου σε κάποιο από τα ξενοδοχεία με τη συνοδεία scones (κέικ με σταφίδες ή αποξηραμένα φρούτα) και tea sandwiches (μικρά σαντουιτσάκια με κρέμα τυριού, ελιά, αγγούρι, λαχανικά, αυγοσαλάτα, καπνιστό σολομό κ.ά.).

Δοκίμασέ το
Τα περισσότερα ιστορικά λονδρέζικα ξενοδοχεία, όπως το Brown’s Hotel στο Mayfair με την αριστοκρατική ατμόσφαιρα έχουν ειδικό μενού για τσάι. Στο English Tea Room του, το οποίο θεωρείται ότι έχει εμπνεύσει την Αγκάθα Κρίστι, θα διαλέξετε ανάμεσα σε 16 ποικιλίες τσαγιού, ενώ scones με κρέμα και μαρμελάδα, σάντουιτς και γλυκά έρχονται στο δίσκο με συνοδεία πιάνου.

Αυτό το ξέρατε;

Η ονομασία και η προέλευση του είναι ανατολικής καταγωγής και συγκεκριμένα από την Κίνα, όπου…κατά λάθος ανακαλύφθηκε από τον αυτοκράτορα Σεν Νουνγκ.

Οι Πορτογάλοι έφεραν το 1610 το τσάι στην Ευρώπη για λογαριασμό των Ολλανδών, οι οποίοι λίγο αργότερα ξεκίνησαν μαζική εισαγωγή τσαγιού.

Τα πρώτα χρόνια ήταν πανάκριβο ενώ μετά η τιμή του έπεσε και το τσάι πέρασε από τη Γαλλία στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Αγγελική Σαβράμη - Μπάλτα