Πέλλα

Βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από τη Νέα Πέλλα, κοντά στα Γιαννιτσά (10 χλμ.), και είναι ένας από τους σπουδαιότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας. Η αρχαιολογική σκαπάνη αποκάλυψε οικισμούς της Νεολιθικής εποχής, της Εποχής του Χαλκού και του Σιδήρου γύρω της καθώς και οικιστική δραστηριότητα μέχρι και τα Χριστιανικά χρόνια. Υπήρξε πρωτεύουσα της Αρχαίας Μακεδονίας από το τέλος του 5ου π.Χ. αιώνα, όταν ο βασιλιάς Αρχέλαος εγκατέλειψε τις Αιγές (Βεργίνα), πρώτη πρωτεύουσα του μακεδονικού κράτους κι έχτισε λαμπρό ανάκτορο, το οποίο διακόσμησε ο μεγαλύτερος ζωγράφος της εποχής, ο Ζεύξις. Έζησε χρόνια μεγάλης ακμής επί Φιλίππου (4ος π.Χ. αιώνας) και ο Ξενοφώντας αναφέρει πως ήταν «η μεγίστη των εν Μακεδονία πόλεων». Επίκεντρο της Μακεδονίας και κατά τους Ελληνιστικούς χρόνους, παρέμεινε πρωτεύουσα μέχρι την κατάλυση του μακεδονικού κράτους από τους Ρωμαίους το 168 π.Χ. Από το 1980 και μέχρι σήμερα έχουν ανασκαφεί οι οικίες, τμήμα του ανακτόρου, η αγορά και το νεκροταφείο, ενώ στο άριστα οργανωμένο Αρχαιολογικό Μουσείο, το οποίο λειτουργεί από το 2009, τα ευρήματα εκτίθενται κατά θεματικές ενότητες, πλήρως εναρμονισμένα με τα μνημεία του αρχαιολογικού χώρου.