Στη Σκόπελο όλα είναι ήπια, ο τουρισμός, οι άνθρωποι, ακόμη και η επιχειρηματικότητα. Εξαίρεση αποτελούν η οργιώδης βλάστηση σε κάθε σημείο του νησιού και η εξωπραγματικής ομορφιάς παραλίες. Αλλά αυτά είναι δύο πράγματα στα οποία δεν μας ενοχλεί καθόλου η υπερβολή.
Επομένως, αν ένα νησί μετράει περισσότερα δέντρα από βίλες, τότε τα μαθηματικά βγαίνουν υπέρ ενός γνήσια χαλαρωτικού τρόπου διακοπών, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Εξάλλου το πράσινο θεωρείται το πιο κατευναστικό χρώμα για το ανθρώπινο μάτι, γεγονός που βοηθά στη μείωση του άγχους και την αποκατάσταση της εξαντλημένης ενέργειας. Μαντέψτε τι κυριαρχεί σε ολόκληρο το νησί. Ακόμη και στο καλοκαιρινό λιοπύρι τα πελώρια πεύκα αντιστέκονται απλώνοντας ένα καταπράσινο χαλί μέχρι τις παραλίες.

Ωστόσο, η Σκόπελος εκτός από ήρεμη είναι και δύναμη. Σαν το μεσαίο παιδί μιας οικογένειας (στην προκειμένη τον Σποράδων) όπου η κοσμοπολίτισσα μεγάλη αδερφή, η Σκιάθος, τραβάει τα βλέμματα και η εναλλακτική Βενιαμίν, η Αλόννησος, έχει αποστασιοποιηθεί από όλα. Η Σκόπελος, παρότι χαμηλών τόνων, κρύβει κάτω από τα αμέτρητα πεύκα και τη γυαλιστερή μαρκίζα του "MammaMia!" ένα σύνολο αλύγιστων ανθρώπων τη γης, της δεξιοτεχνίας, της γεύσης, που δεν σταματούν να προσπαθούν με ταλέντο και επιμονή. Ίσως και με τις ευλογίες της… "πολιούχου" του νησιού Μέριλ Στριπ.
Γαλάζιο και πράσινο σε πλήρη αρμονία
Και ύστερα είναι οι παραλίες. Οι πραγματικές πρωταγωνίστριες της Σκοπέλου. Εκεί όπου το πράσινο σταματά κυριολεκτικά πάνω στο κύμα, με τα πεύκα λες και γέρνουν επίτηδες για να χαρίσουν σκιά σε όσους ξέχασαν ομπρέλα. Το νησί μοιάζει να μην τελειώνει ποτέ σε κολπάκια και βοτσαλωτές ακτές με νερά σχεδόν υπερβολικά τιρκουάζ για να είναι αληθινά.

Η Καστάνη, η πιο φωτογενής "ντίβα" του νησιού, εξακολουθεί να κουβαλά κάτι από τη χολιγουντιανή αύρα του "MammaMia!", με βαθιά νερά, beachbar και ένα πευκοδάσος που ακουμπά σχεδόν στην άμμο. Δίπλα της η Μηλιά απλώνεται με κρυστάλλινα νερά και λευκά βράχια που αναδεικνύουν την άγρια πλευρά της. Ακριβώς απέναντι η βραχονησίδα της Δασιάς, ένας μικρός παράδεισος για περίπλου με κανό ή κολύμπι για τους πιο προπονημένους στις αποστάσεις.
Στον Αγνώντα, οι ψαροταβέρνες κοιτούν τη θάλασσα σαν φυσική προέκταση του χωριού, όπως και στο Έληος, ενώ ο Στάφυλος, η πιο κοντινή παραλία στη Χώρα, παραμένει σταθερά η κλασική πρώτη βουτιά των επισκεπτών. Απροσπέραστο "προσκύνημα" του νησιού αποτελεί ο Αϊ-Γιάννης στο Καστρί, η περίφημη εκκλησίτσα στην κορυφή του απόκρημνου βράχου που μοιάζει να αιωρείται ανάμεσα στον ουρανό και το Αιγαίο. Εκεί γυρίστηκε και ο πιο διάσημος κινηματογραφικός γάμος του "MammaMia!", χαρίζοντας στο σημείο μια σχεδόν μυθική φήμη, ενώ απέναντι το μικροσκοπικό κολπάκι του Αγίου Ιωάννη με τα τιρκουάζ νερά εξασφαλίζει το απόλυτο κάδρο στον επιβλητικό βράχο.

Ασφαλώς υπάρχουν οι παραλίες για μυημένους: το Χόβολο με τους λευκούς βράχους το οποίο προσεγγίζεται με λίγο παρκούρ πάνω στα βράχια (αλλά αξίζει!) καθώς και η Σπηλιά που απαιτεί πεζοπορία σε στρωτό μονοπάτι, ή σκάφος, αλλά το σκηνικό με τη σπηλιά στην άκρη θα σε αποζημιώσει. Άλλωστε, στη Σκόπελο οι καλύτερες ομορφιές δεν χαρίζονται ποτέ βιαστικά.
Σε τέμπο νησιώτικο και νόστιμο
Μέσα σε μια καταπράσινη αυλή λίγο έξω από τη Χώρα, εκεί όπου κυκλοφορούν χήνες, γαϊδουράκια και μυρωδιές από καπνισμένα κρέατα, το "Skopelos Experience" (skopelosexperience.gr) μοιάζει περισσότερο με αυτοσχέδιο καλοκαιρινό gathering παρά με κλασικό streetfoodspot. Δύο φίλοι ετοιμάζουν καθημερινά πρόβεια burgers, pulledsmokedpork, χειροποίητα falafel και δυνατές vegetarian συνθέσεις με λογική slowfood και πρώτες ύλες από το νησί, ενώ οι εμπειρίες G.O.A.T. και Forager for a Day με φυσιολατρικές δραστηριότητες σε βάζουν για τα καλά στο πιο ανεπιτήδευτο και αυθεντικό πρόσωπο της Σκοπέλου.

Ψηλά πάνω από τη Χώρα, με τη θέα να ανοίγει μέχρι τη θάλασσα, το "Minnŏ Boutique Hotel & Spa" (minno.gr) επενδύει σε μια πιο κομψή εκδοχή νησιωτικής γαστρονομίας. Ο Δημήτρης Χαριτίδης χτίζει ένα μεσογειακό μενού με σαφή ελληνικό προσανατολισμό, δουλεύοντας πάνω σε πιάτα που ισορροπούν ανάμεσα στη φινέτσα και τη γενναιοδωρία. Μεταφράζει κλασικές σπεσιαλιτέ σε προτάσεις σύγχρονης μαγειρικής λογικής που μοσχοβολούν ιώδιο, όπως το σκοπελίτικο ψάρι "στιφάδο" με καραμελωμένα κρεμμύδια, χόρτα και emulsion πατάτας καθώς και το γεμάτο umami κριθαρότο κολοκύθας με γαρίδες και καπνιστή pancetta.
Ανεβαίνοντας στη Γλώσσα, η "Ρούγα" (2424033110) είναι φτιαγμένη –πρωτίστως– για τους ντόπιους, κάτι που αντιλαμβάνεσαι και από το γεγονός ότι παραμένει ανοιχτή τον χειμώνα. Εντελώς οργανικά έχει εξελιχθεί σε αγαπημένο μεζεδοπωλείο του χωριού, με πειραγμένους μεζέδες, ζωντανές μουσικές και τραπέζια που δύσκολα αδειάζουν.

Στον μικρό όρμο του Αγνώντα, το "Κοράλι" (koralirestaurant.gr) παραμένει σταθερή στάση για φρέσκα ψάρια και θαλασσινά, λίγα μέτρα σχεδόν από τα καΐκια, ενώ στο Έληος μια φρέσκια προσθήκη, η "Ελιόπιτα" (2424027855), σερβίρει specialty coffee, χειροποίητες πίτες και σάντουιτς από το πρωί.Συνεχίζοντας προς το Λουτράκι, ο "Αράμης" (2424033731) βγάζει λουκουμάδες μεγάλους, αφράτους και χρυσαφένιους, όπως παλιά. Μιλώντας περί γλυκού, το "Scoopelaki" (scoopelaki.gr) στη Χώρα εξυπηρετεί όλο τον λαό που φτάνει για τα περίφημα παγωτά του. Φυσικά, για πρωινό, μεσημεριανό και γλυκό πάντοτε σταματάμε στον "πολυ-φούρνο" Κύρα Λένη, στη Γλώσσα.
Πίσω στη Χώρα, τα "Κύματα" (2424022381) συνεχίζουν από το 1896 με μοντέρνα αισθητική προσέγγιση σε παραδοσιακά ελληνικά πιάτα, όπως οι γαρίδες με λιαστή ντομάτα και κάππαρη. Μέχρι αργά τη νύχτα ανηφορίζουν παρέες στην "Ανατολή" (2424022851), το ιστορικό ρεμπετάδικο του Γιώργου Ξηντάρη που μοιάζει περισσότερο με ζωντανό κομμάτι της Σκοπέλου παρά με απλή ταβέρνα. Κάθε πρωί ο ίδιος μαζί με τους δυο γιους του μπαίνουν στην κουζίνα για να ετοιμάσουν τους μεζέδες που θα συνοδεύσουν τα τραγούδια και τα κρασιά της βραδιάς.

Η άλλη γεύση της Σκοπέλου κρύβεται στα προϊόντα της
Κάτι που δεν ξέρουν πολλοί για τη Σκόπελο είναι πως κατά το παρελθόν θεωρούνταν μία από τις πιο σημαντικές αμπελουργικές ζώνες της Ελλάδας. Με αμπελουργική παράδοση 4.000 χρόνων στο νησί, το σκοπελίτικο κρασί, ο περίφημος Πεπαρήθιος οίνος, ήταν τόσο περιζήτητος που αναγκάστηκαν να ναυπηγήσουν πλοία μόνο και μόνο για να το μεταφέρουν στη Μασσαλία και σε άλλα λιμάνια. Η ναυπηγική παρέμεινε ζωντανή στο νησί όχι όμως και η οινοποίηση, καθώς η επιδημία φυλλοξήρας που ξέσπασε πριν απόπερίπου εβδομήντα χρόνια στο νησί, κατέστρεψε τα αμπέλια, εξαλείφοντας την παραγωγή για πάντα. Βέβαια, οι Σκοπελίτες γνωρίζουν πώς να πάρουν τη φύση με το μέρος τους, επομένως ελαιόδεντρα και δαμασκηνιές κατέλαβαν τις εκτάσεις.
Εκεί όπου οι ελιές κατηφορίζουν σχεδόν μέχρι το Αιγαίο, στη Γλώσσα, το οικογενειακό ελαιοτριβείο "Αντωνίου" (skopelosoliveoil.gr) κρατά ζωντανή μια παράδοση 130 χρόνων. Ανάμεσα σε παλιά πιεστήρια και σύγχρονα φυγοκεντρικά μηχανήματα, η επίσκεψη μοιάζει με μικρό ταξίδι στην ιστορία του νησιώτικου ελαιόλαδου. Θα παρακολουθήσετε βήμα-βήμα τη διαδρομή της ελιάς, από τη συγκομιδή έως την εμφιάλωση, ενώ μέσα από βίντεο και αφηγήσεις θα ανακαλύψετε τα μυστικά της ποικιλίας Αμφίσσης, κάνοντας γευσιγνωσία του φρουτώδους εξαιρετικού παρθένου ελαιόλαδου.

Μικρό στο μέγεθος αλλά μοναδικό σε γεύση και άρωμα, το σκοπελίτικο δαμάσκηνο θεωρείται από πολλούς ο καρπός-σύμβολο του νησιού. Ο Θανάσης Γρυπιώτης, παραγωγός με πέντε δεκαετίες εμπειρίας, εργάζεται τα τελευταία χρόνια για την πιστοποίησή του ως προϊόντος ΠΟΠ, θέλοντας να αναδείξει διεθνώς τη μοναδικότητά του. Η καλλιέργεια του κτήματος του γίνεται αποκλειστικά με βιολογικό τρόπο, ενώ η αποξήρανση ακολουθεί πέρα από τα σύγχρονα μηχανήματα και την παλιά σκοπελίτικη παράδοση, σε ξυλόφουρνους.
Χρυσαφένιο χρώμα με κεχριμπαρένιες ανταύγειες. Άρωμα πεύκου, βοτάνων και κεριού. Το βιολογικό μέλι του Κτήματος Σταματίου (honeyskopelos.com), μιας οικογενειακής μελισσοκομίας που δραστηριοποιείται στη Σκόπελο από το 1953, αποτυπώνει στο βάζο τη φυσική πυκνότητα και την άγρια γεύση του νησιού. Από τις κυψέλες που βρίσκονται βαθιά μέσα στα σκοπελίτικα δάση, παράγονται πευκόμελο, ανθόμελο και μέλι με κηρήθρα, αλλά και ιδιαίτεροι συνδυασμοί με καρύδι και αμύγδαλο, πάντα με ήπιες μελισσοκομικές πρακτικές και σεβασμό στη φύση.

Στο λιμάνι της Σκοπέλου, με μια από τις πιο προνομιούχες θέες, το taproom της "Spira-Skopelos Brewers" (6978252848) φέρνει την craft μπίρα σε ένα νησί που είχε ταυτιστεί με την οινοποίηση. Ανατροπή; Και όμως από το 2018 η μικροζυθοποιία του Κωνσταντίνου Λεμονή δημιουργεί φρέσκες, αφιλτράριστες και απαστερίωτες μπίρες, από τη φιλική GoldenAle με τη βυνώδη επίγευση και την αρωματική IPA με νότες τροπικών φρούτων μέχρι τη Weiss με αρώματα μπανάνας και γαρίφαλου και τη σκοτεινή Dry Stout. Κυκλοφορεί αποκλειστικά στο νησί, άντε και στις γειτονικές Σποράδες, οπότε μη χάσετε την ευκαιρία να δοκιμάσετε τη μοναδική σκοπελίτικη μπίρα.
Δεξιοτεχνική υπεροχή
Αφού περιηγηθήκαμε στις αναπάντεχες πλευρές της Σκοπέλου με τους παραγωγούς και τους ανθρώπους της γης να πρωταγωνιστούν, καιρός να ανακαλύψουμε δύο σπάνιους δεξιοτέχνες του νησιού που συνεχίζουν παραδόσεις χρόνων, παρά τις αντιξοότητες. Εισαγωγή με το επισκέψιμο εργαστήρι του Γιάννη Μπουνταλά (bountalas-shipbuilding.gr) σε μια από εκείνες τις εμπειρίες που σε βάζουν κατευθείαν στην ψυχή του νησιού. Κάτι μάλλον μοναδικό για τα ελληνικά χρονικά είναι αυτό που έχει κάνει ο πιο γνωστός εκπρόσωπος της σκοπελίτικης μικροναυπηγικής, που συνεχίζει μια οικογενειακή παράδοση επτά γενεών καραβομαραγκών. Ο πατέρας του δούλευε στους παλιούς ταρσανάδες του νησιού, ενώ οι πρόγονοί του είχαν καρνάγια μέχρι τη Ρουμανία και την Αμερική, πριν επιστρέψουν τελικά στη Σκόπελο.

Όταν τη δεκαετία του 1970 οι ταρσανάδες έκλεισαν, ο πατέρας του κύριου Γιάννη, ο Τριαντάφυλλος, είχε την ιδέα να εφαρμόσει τις τεχνικές του γνώσεις φτιάχνοντας πλοία μικρότερης κλίμακας, πρωτοπορώντας στον τομέα της μικροναυπηγικής τέχνης. Σήμερα, ο κύριος Γιάννης κατασκευάζει στο χέρι εντυπωσιακά αντίγραφα ιστορικών ιστιοφόρων και παραδοσιακών σκαφών, χρησιμοποιώντας σκοπελίτικη καρυδιά και τεχνικές που μοιάζουν σχεδόν χαμένες στον χρόνο. Πανιά, ξάρτια, σκάλες και ξυλόγλυπτες λεπτομέρειες φτιάχνονται μία-μία με απίστευτη υπομονή, ενώ κάποια έργα χρειάζονται ακόμη και τρία χρόνια δουλειάς, όπως το εντυπωσιακό "Victory", η ναυαρχίδα του Νέλσον. Και όσο τον ακούς να μιλά για τα καράβια του, καταλαβαίνεις πως εδώ δεν διασώζεται απλώς μια τέχνη, αλλά ολόκληρη η ναυτική μνήμη της Σκοπέλου. Ευτυχώς, η κόρη του Ρηγίνα έχει μάθει την τέχνη και συνεχίζει τη δεξιοτεχνία των προγόνων της.

Λιγότερο γνωστό τρίβια: Η Σκόπελος υπήρξε για δεκαετίες και ένα από τα σημαντικότερα κέντρα μαχαιροποιίας της Ελλάδας. Μαζί με την Κρήτη και τη Λευκάδα, αποτέλεσε μία από τις τρεις μεγάλες σχολές παραδοσιακής μαχαιροποιίας της χώρας, με τα σκοπελίτικα μαχαίρια να ξεχωρίζουν για τη λειτουργικότητα, την κομψότητα και τη χαρακτηριστική λαβή που θυμίζει κατσικοπόδαρο. Μάλιστα, τις δεκαετίες του ’50 και του ’60 εργάζονταν στο νησί περισσότεροι από δέκα μαχαιροποιοί, ενώ σήμερα έχει απομείνει μόλις ένας.
Με… ιστορική ευθύνη, ο Αντώνης Αμπελάκιας συνεχίζει επάξια αυτήν τη σπάνια τέχνη, δημιουργώντας χειροποίητα μαχαίρια σύμφωνα με την αυθεντική τεχνική. Ξεκίνησε το 2016, μαθητεύοντας δίπλα στον Χρήστο Πατσή, τον τελευταίο παλιό μαχαιροποιό της Σκοπέλου, ενώ αργότερα έγινε μέλος του Συλλόγου Ελλήνων Μαχαιροποιών. Στο εργαστήρι του κατασκευάζει μαχαίρια κουζίνας, βουτύρου, κυνηγιού, μπαλτάδες και βοσκομάχαιρα, χρησιμοποιώντας ανακυκλωμένο ατσάλι, κέρατα γίδας και κριαριού, αλλά και ξύλα από τη σκοπελίτικη φύση για τις θήκες. Παράλληλα, επαναφέρει στη ζωή παλιά σκοπελίτικα –και όχι μόνο- μαχαίρια, διασώζοντας μέσα από κάθε λάμα μια τέχνη αιώνων και ένα κομμάτι της πολιτιστικής ταυτότητας του νησιού.

Ακούραστος δεξιοτέχνης και δημιουργός, που έχει σμιλέψει εκατοντάδες αγγεία, ο Νίκος Ρόδιος (2424023605), τρίτης γενιάς αγγειοπλάστης, δουλεύει ακόμη πάνω στον ποδοκίνητο τροχό του παππού του, συνεχίζοντας μία από τις πιο ιστορικές κεραμικές παραδόσεις της Ελλάδας. Με χώμα από τη Σκόπελο και τεχνικές που περνούν από γενιά σε γενιά, δημιουργεί αγγεία με χαρακτηριστικό μαύρο χρώμα και στιλπνότητα, αποτέλεσμα μιας ιδιαίτερης τεχνικής ψησίματος που κατοχυρώθηκε ως ευρεσιτεχνία ήδη από το 1930. Ανάμεσα σε στάμνες, βάζα και διακοσμητικά κεραμικά, το εργαστήριο μετρά περισσότερα από 100 χρόνια ιστορίας, με τον Νίκο Ρόδιο να έχει μεταλαμπαδεύσει τις γνώσεις του στην κόρη του Μάγδα.
Διαμονή α λα σκοπελίτικα
Κρυμμένες στα σοκάκια της Γλώσσας, εκεί όπου η Σκόπελος κρατά ακόμη τον πιο αυθεντικό της ρυθμό, οι "Amorama Suites" (6979984080) μοιάζουν με ένα ήσυχο καταφύγιο μέσα στον χρόνο. Ένα ανακαινισμένο παραδοσιακό σπίτι που παντρεύει την πέτρα με το ξύλο και τη λιτή κομψότητα με τη ζεστασιά του νησιώτικου σπιτιού, δημιουργώντας έναν χώρο ποτισμένο με θετική ενέργεια.

Πάνω από τη Χώρα, το "Minnŏ Boutique Hotel & Spa" (minno.gr) λειτουργεί σαν μια σύγχρονη εκδοχή ησυχαστηρίου. Με 42 δωμάτια, σουίτες και βίλες, εμπνευσμένα από τη φυσικότητα του τοπίου και την ενέργεια του αρχαίου Ασκληπιείου, επαναπροσδιορίζει την έννοια της διαμονής στο νησί. Γήινες αποχρώσεις, αρμονικές γραμμές και ατμόσφαιρα απόλυτης γαλήνης συνθέτουν έναν χώρο όπου η πολυτέλεια εκφράζεται μέσα από την απλότητα και τη σύνδεση με τον τόπο.

Στη Χώρα, το "Olia Green Residence" (oliaresidence.gr) φέρνει μια πιο σύγχρονη, φωτεινή αισθητική, με δωμάτια που κοιτούν το Αιγαίο και βρίσκονται μια ανάσα από το κέντρο, συνδυάζοντας άνεση, απλότητα και άμεση επαφή με τη ζωή του νησιού.
Όχι μακριά από τον παλμό της Χώρας, στον οικισμό Στάφυλο, το ξενοδοχείο "Stafylos Suites" (2424022220) απλώνεται σε μια καταπράσινη πλαγιά με πανοραμική θέα στο Αιγαίο, προσφέροντας μια πιο ανεπιτήδευτη, οικογενειακή φιλοξενία γύρω από την πισίνα και τη γειτονική παραλία.


