Κάποτε την αποκάλεσαν απλά "Πόλη" γιατί θεωρούνταν η ωραιότερη πόλη του κόσμου. Παρότι πολλοί υποστηρίζουν πως δεν ισχύει, η Κωνσταντινούπολη παραμένει η μόνη πόλη της Τουρκίας που ακροβατεί πάντα στην κόψη της Ανατολής και της Δύσης. Με έναν τόσο συναρπαστικά ανεξάντλητο τρόπο, που την κάνει μοναδική.
Ας σκεφτούμε ένα πολύχρωμο παζλ με ασύλληπτο αριθμό κομματιών. Κάποια είναι αιώνια, άλλα σύγχρονα, κάποια άχρονα. Πολλά είναι χαοτικά, άλλα σπάνια, μερικά ευρωπαϊκά και άλλα με άρωμα Ανατολής. Κάποια είναι συναρπαστικά και άλλα συντηρητικά. Και πάντα υπάρχει μια γάτα! Το πως θα ενσωματώσεις όλα αυτά στο δικό σου παζλ είναι η μεγάλη πρόκληση. Αλλά τι περίμενες από μια πόλη 15 εκατομμυρίων που μοιράζεται ανάμεσα σε δύο ηπείρους και τρεις θάλασσες; Η πολύχρωμη, πλουραλιστική, ολοζώντανη Κωνσταντινούπολη δεν μπορεί στην πραγματικότητα να σταχυολογηθεί αλλά ας επιχειρήσουμε να ξεχωρίσουμε μερικές στάσεις κατά την τελευταία μας επίσκεψη με οδηγό την ελληνόφωνη ξεναγό Zeynep Altinpamark, μετά από πρόσκληση του δραστήριου Γραφείου Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας.
Galataport, η νέα εποχή ενός αστικού κόμβου
Δύσκολα θα βρεις περιοχή που να συνδυάζει καλύτερα τις βόλτες δίπλα στη θάλασσα, την υπέροχη περατζάδα και πλήθος μαγαζιών, μπαρ, και φαγητάδικων για να διαλέξεις ανάλογα με τη διάθεσή σου, από την προκυμαία του Galataport. Για σχεδόν 200 χρόνια παρέμεινε κλειστή για τους επισκέπτες, αλλά σήμερα η παραλιακή ζώνη προσφέρει πολλά περισσότερα από μια φανταστική θέα στο Βόσπορο με κάδρο την Αγία Σοφία και τους μιναρέδες των τζαμιών.
Αρκεί να περάσεις τους -καθόλου σπάνιους- ανιχνευτές μετάλλου και να χαρείς την τέλεια παραθαλάσσια βόλτα σε μια διαδρομή αφιερωμένη στην σύγχρονη καλλιτεχνική σκηνή, το ντιζάιν, τη μόδα και τη γαστρονομία. Ανάμεσα στα γλαροπούλια ξεδιπλώνεται η αστραφτερή πρόσοψη του σχετικά νέου Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Κωνσταντινούπολης (istanbulmodern.org) του σπουδαίου αρχιτέκτονα Renzo Piano, με την μοντέρνα τέχνη της να ακουμπά στην ακτή του Βοσπόρου. Αν έχετε διάθεση για shopping με σημερινούς όρους, μια σειρά από hip καταστήματα σύγχρονων τούρκων σχεδιαστών, γκαλερί και concept stores πλαισιώνουν το Galataport.
Muutto Anatolian Tapas Bar, οι μεζέδες όπως tapas
Σύγχρονο, cool και με μια δυτικότροπη κομψότητα, το "Muutto Anatolian Tapas Bar" (muutto.com.tr/) έκανε πόλο έλξης την προκυμαία του Galataport με μια sui generis μπιστρονομία, όπου έχοντας ως βάση τα ντόπια καλούδια, φλέρταρε με τις αναπάντεχες εκδοχές των παραδοσιακών μεζέδων. Η ατμόσφαιρα κινείται σε γοητευτικούς, posh ρυθμούς, από τα μαρμάρινα τραπέζια μέχρι τη χαμηλά φωτισμένη μπάρα και τα μεγάλα πάσα που βρίσκονται μπροστά από την ανοιχτή κουζίνα. Πολύ μελετημένα "η κουζίνα της μετανάστευσης" μπαίνει σε ένα περιβάλλον μοδάτο και προχωρημένο, μεταφράζοντας τον "μεζέ" σε τάπας διατηρώντας ωστόσο την ανατολίτικη ψυχή.
Πιάτα όπως το πατέ Κιρκασίου με κοτόπουλο, το λεμονάτο χούμους, τα παραδοσιακό πιντέ με τυρί και το χταπόδι με τραχανά και μάραθο, κρύβουν στην πολυπλοκότητα της εκτέλεσης και την σύγχρονη παρουσίαση μια γευστική στιβαρότητα. Αυτή η συγχορδία των "ανατολίτικων τάπας" έχει ενώσει με τα δεσμά της φαντασίας την τοπικότητα και την σωστή τεχνική στα θαλασσινά και στα στεριανά πιάτα, αφήνοντας μου την επίγευση που μου άφησε και το ίδιο το εστιατόριο: βαθιά νόστιμο και ολόφρεσκο.
Η ζύμη κύκλους κάνει
Με ιστορία του ξεκινάει την εποχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, τα κουλούρια simit με την σημερινή τους μορφή πρωτοπαρασκευάστηκαν στην Κωνσταντινούπολη όπου και πωλούνταν στους πελώριους νταβάδες των πλανόδιων. Αρκετά οικείο σε γεύση και όψη το simit μοιάζει με αυτό της Θεσσαλονίκης, αλλά η ζύμη του σχηματίζει πλεξούδα, κάτι που το κάνει πιο τραγανό και ξεροψημένο, ενώ δεν λυπούνται το σουσάμι. Οι ντόπιοι καταναλώνουν αυτό το δωρικό φαγητό του δρόμου συνήθως σαν πρωινό μαζί με ένα τριγωνάκι τυρί κρέμα και, φυσικά, δεν υπάρχει πιο κατάλληλο spot για να το απολαύσεις από το "Galata Simitcisi" (Mumhane Caddesi 47) στο Karakoy. Με ιστορία από το 1960, η τρίτη γενιά σήμερα διατηρεί απαράλλαχτη την αφράτη σουσαμένια σύσταση. Αδιάσπαστο κομμάτι της μουσουλμανικής ταυτότητας, το καντίλ σιμίτ, ένα μικρό, τραγανό, υφάλμυρο μπισκοτάκι συνδέεται με τις πέντε Ιερές Νύχτες (Kandil Geceleri) του Ισλάμ και αξίζει να το δοκιμάσεις μαζί με ζεστό τσάι.
Pandeli: Πατώντας γερά στην παράδοση για έναν αιώνα
Όταν βρεθείς στην περίφημη -και αρκετά τουριστική- Αιγυπτιακή Αγορά αναζήτησε κοντά στην είσοδο της μια ξύλινη πόρτα που ανοίγοντας την θα βρεθείς αντιμέτωπος με μια απότομη σκάλα πλαισιωμένη με ένα τιρκουάζ πλακάκι. Μόλις έγινες μέρος της αστικής μνήμης της πόλης, αφού το "Pandeli" (pandeli.com.tr) δεν είναι μόνο ένα ιστορικό εστιατόριο, είναι μέρος της ιστορίας της πόλης. Ήταν το 1900 όταν ο Παντελής Τσομπανόγλου, Έλληνας της Καππαδοκίας έστηνε κάπως αυτοσχέδια την "κουζίνα" του για να μαγειρέψει δίπλα στην παλιά ψαραγορά. Αποφάσισε το1926 να ανοίξει το εστιατόριο "Pandeli" στο Eminonu, το οποίο γνώρισε μεγάλη επιτυχία, καθώς προσωπικότητες της εποχής το επισκέπτονταν, με πιο διάσημο τον ίδιο τον Ατατούρκ.
Δυστυχώς το μαγαζί κάηκε ολοσχερώς στις ταραχές τον Σεπτέμβρη 1955, όμως η δημοφιλής κουζίνα του Παντελή αναγεννήθηκε από τις στάχτες της στον χώρο όπου λειτουργεί μέχρι και σήμερα. Όταν απεβίωσε ο Παντελής το 1967 ανέλαβε τα ηνία ο γιός του Χρήστος προσθέτοντας στα αυθεντικά πολίτικα πιάτα και νέες συνταγές. Σήμερα, η σκυτάλη του "Pandeli" έχει περάσει στον Ozay Cinar, ο οποίος μας αποκαλύπτει πως γνώρισε τον Χρήστο πριν πολλά χρόνια στην πλατεία όντας ένας 13χρονος νερουλάς. Τον συμπάθησε, τον πήρε στο μαγαζί και τα υπόλοιπα είναι ιστορία.
Μεγάλη ιστορία κρύβει και το μενού αστικής μαγειρικής με ντονέρ πιστό στην συνταγή του παππού Παντελή, βελούδινο χιουνκάρ μπεγιεντί, αγκινάρες αλά πολίτα και τους διαφορετικούς κουραμπιέδες με καβουρντισμένα αμύγδαλα. Δεν χρειάζεται καν να αναφερθεί ότι στην σάλα με τα χαρακτηριστικά τιρκουάζ πλακάκια που χρονολογούνται από τον 17ο αιώνα έχουν γευματίσει από την Βασίλισσα Ελισάβετ Β', τον Σάρλ Ντε Γκολ, την Όντρεϊ Χέπμπορν, τον Σον Κόνερι μέχρι τον Ρόμπερτ Ντε Νίρο και τη Σάρα Τζέσικα Πάρκερ.
Πολιτιστικό Κέντρο Ατατούρκ και τέχνες εν δράσει
Πολιτιστικά ορμώμενοι, οι Τούρκοι έχουν έναν σημαντικό λόγο να αισθάνονται περήφανοι. Ο λόγος για το "Πολιτιστικό Κέντρο Ατατούρκ" (akmistanbul.gov.tr) χτισμένο αρχικά το 1969 ως ένα από τα μεγαλύτερα καλλιτεχνικά κέντρα στον κόσμο. Μετά από δύο χρόνια εργασιών ανακατασκευής επαναλειτούργησε το 2021 πιο ζωντανό και δραστήριο από ποτέ. Η σύγχρονη δομή συναντά την original μπρουταλιστική αρχιτικτονική σε ένα ξεχωριστής ομορφιάς σύμπλεγμα κτιρίων του Murat Tabanlıoğlu. Στο πολυχώρο φιλοξενούνται τρεις χώροι εκθέσεων, με εκθέσεις όπως η "Πικάσο – Ένα ταξίδι από τη ζωγραφική στην κεραμική", μια υπερσύγχρονη βιβλιοθήκη, ένα κέντρο Παιδικής Τέχνης και η μπρασερί Foyer με φινετσάτο arty χώρο και μεσογειακό μενού.
Βέβαια ωραιότερο δείγμα design από την αίθουσα συναυλιών του Κέντρου δεν μπορούμε να βρούμε. Ένας τεράστιος θόλος φτιαγμένος εξ΄ολοκλήρου από 150.00 χειροποίητα μπορντό κεραμικά καλύπτει μια εντυπωσιακή όπερα 2.040 θέσεων με εξαιρετική ακουστική που φιλοξενεί σχεδόν καθημερινά συναυλίες κλασικής μουσικής και όχι μόνο. Μην παραλείψετε να κλείσετε εισιτήριο για να παρακολουθήσετε την συμφωνική ορχήστρα επί το έργον, αν και η μουσική ξεχύνεται παντού στην πόλη, από τα live που φιλοξενούν τα μπαράκια της πόλης ως τους καλλιτέχνες του δρόμου.
Ευχαριστούμε πολύ το Γραφείο Πολιτισμού και Τουρισμού της τουρκικής πρεσβείας στην Ελλάδα για την πραγματοποίηση του ταξιδιού.
