Όσο εμείς ανεβαίνουμε προς το Νυμφαίο, τόσο η θερμοκρασία κατεβαίνει προς το μηδέν. Φύγαμε από το Ξινό Νερό Οκτώβριο με φθινοπωρινή ψύχρα και τώρα που ανοίγω την πόρτα έξω έχει Δεκέμβριο και μάλιστα κρύο - όχι σαν τον τελευταίο πέρσι - με 7 βαθμούς Κελσίου. Έχω γκρινιάξει τόσο πολύ για την άκαιρη, άχρηστη όπως και να τη δεις, ζέστη των τελευταίων ημερών που δεν με παίρνει να πω τίποτα, μόνο κουμπώνομαι. Το χωριό είναι πολύ όμορφο και, αυτή την χειμωνιάτικη Παρασκευή του Οκτωβρίου, χαμένο μέσα στην ομίχλη, ακόμα ομορφότερο.
Μόλις πήραμε το αυτοκίνητο από το αεροδρόμιο της Θεσσαλονίκης, είπα ότι θα ήθελα αυτό το 3ήμερο στη Δυτική Μακεδονία να είναι ένα "σοβαρό preview χειμώνα" που μου έχει λείψει, με τα όλα του. Με τις συννεφιές και τις ομίχλες του, τα αναμμένα τζάκια, την υγρασία και τη μυρωδιά του βρεγμένου χώματος, με τα πεσμένα φύλλα, με τους τραχανάδες του, τις γίδες στη γάστρα και τα μοσχαρίσια μάγουλα με κριθαρότο. Με τα όλα του.
Έτσι κ έγινε. Πίσω στο αεροδρόμιο, με polo ξανά, γιατί στην Αθηνούλα εξακολουθεί να έχει φθινοπώρο, κάνω ένα recap αυτών των 72 ωρών. Δεν είναι μόνο ο τόπος που μου άρεσε τόσο, είναι και οι άνθρωποι του, τουλάχιστον αυτοί που γνώρισα. Όλοι ερωτευμένοι με τον τόπο τους, δεμένοι μαζί του, προσπαθώ να τους τοποθετήσω σε άλλο περιβάλλον, να τους σκεφτώ με άλλο φόντο, και πραγματικά δεν κάνουν νόημα. Όλοι τους προσπαθούν για το παραπάνω. Μιλάνε για τα χωριά που όλο και ερημώνουν, για την πράσινη ανάπτυξη που τους προβληματίζει, για την κλιματική αλλαγή που βγάζει τις αρκούδες στα χωριά και απειλεί την καθημερινότητα τους, για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν καθημερινά στις δουλειές τους. Δεν γκρινιάζουν – και αυτό είναι που εκτίμησα περισσότερο – την αγωνία τους μοιράζονται.
Έχω δέκα φωτογραφίες στο κινητό μου, πέντε πιάτα και πέντε τοπία, που συνοψίζουν το ταξίδι αυτό με τον καλύτερο τρόπο:
3-5 Πηγάδια
Σε πολύ λίγο χρόνο από τη Νάουσα βρίσκεσαι σε αυτό το μαγεμένο δάσος, με τα ψηλά δέντρα που θολώνουν το φως και μόνο ήχο αυτόν που κάνει το περπάτημα σου πάνω στα ξερά φύλλα.
Άγιος Παύλος
Ένα μικρό χωριό κοντά στο χιονοδρομικό, με -λογικά- εξαιρετική θέα. Λέω ‘λογικά’ γιατί τη φαντάζομαι, δεν τη βλέπω λόγω ομίχλης. Επίσης με εξαιρετική "ποσόστωση" αιγοπροβάτων στο συνολικό πληθυσμό. Αυτό είναι φανερό και μες στην ομίχλη.
Νίκειος Σχολή – Νυμφαίο
Το πιο εντυπωσιακό, το πρώτο κτίριο που τράβηξε την προσοχή μου φτάνοντας στο Νυμφαίο. Αυτός ο πυργίστος στο κέντρο με το ρολόι δεν "κάνει" απλώς βόρεια Ευρώπη, είναι. Το σχέδιο του κτιρίου, που χτίστηκε το 1928, το έφερε από τη Στοκχόλμη ο δωρητής Ιωάννης Ζαν Νίκος. Η Νίκειος Σχολή έχει υπάρξει γυμνάσιο – με 400 μάλιστα μαθητές – εγκαταλείφθηκε όταν το Νυμφαίο ερήμωσε για να αναπαλαιωθεί στη συνέχεια, μαζί με ολόκληρο το χωριό μέσα στη δεκαετία του 1990. Σήμερα είναι το περιβαλλοντικό κέντρο του Αρκτούρου.
Άγιος Νικόλαος – Νυμφαίο
Δεν είναι λοιπόν μόνο προστάτης των ναυτικών ο Άγιος Νικόλαος όπως έως τώρα νόμιζα, όχι, είναι προστάτης των ταξιδιωτών, και οι κάτοικοι του Νυμφαίου πάντα ήταν ταξιδιώτες. Με πληροφόρησε σχετικά ο ιερέας του ναού όταν τον ρώτησα πώς και υπάρχει εκκλησία του Αγίου Νικολάου στα 1350 μέτρα υψόμετρο που βρίσκεται το Νυμφαίο. Ο ναός χτίστηκε το 1385 και η πρόσφατη – άψογη – ανακαίνιση του έγινε το 2000.
Λίμνη Βεγορίτιδα
Εκτός από το ιδανικό φόντο για το σημερινό μεσημεριανό γεύμα, η λίμνη είναι και σημαντικός υδροβιότοπος με πλούσια βιοποικιλότητα, νόστιμα δείγματα της οποίας βλέπω και στο πιάτο μου.
Χοιρινός μπακλαβάς στο Χάραμα, στο Αρκοχώρι
Χοιρινά φιλετάκια που μαγειρεύονται με μέλι βελανιδιάς και στη συνέχεια τυλίγονται σε φύλλο μπακλαβά.
Αρνίσια παϊδάκια στο Βεργιώτικο, στη Βέροια
Τα συγκεκριμένα ζώα πληροφορούμαστε εκτρέφονται σε μεγάλο υψόμετρο, το οξυγόνο είναι λιγότερο γι’ αυτό και δεν κινούνται πολύ. Αυτό κάνει το κρέας τους ακόμα πιο τρυφερό.
Σουτ μακάλο στον Κοντοσώρο, στο Ξινό Νερό
Μοσχαρίσια τηγανητά κεφτεδάκια σε χυλό από αλεύρι και σαφράν. Πρόκειται για το πιάτο-σήμα κατατεθέν της τοπικής κουζίνας, και όχι αδίκως. Ένα πραγματικά ΠΟΠ comfort food.
Προβατίνα κοκκινιστή στον Θωμά, στο Σκλήθρο
Έρχεται πάνω σε πουρέ μελιτζάνας και έχει αυτή τη βαθιά "μακεδονίτικη" νοστιμιά που δεν τσιγκουνεύεται γεύσεις και αρώματα. Ένα πιάτο με αναμνήσεις, βελούδινο, και αγαπησιάρικο, γεμάτο φροντίδα.
Κριθαρότο ποταμίσιας καραβίδας στον Ναουμίδη, στη λίμνη Βεγορίτιδα
Με χειροποίητο φρέσκο κριθαράκι και χαβιάρι καπνιστής πέστροφας. Ακριβώς αυτό που ήθελα να δοκιμάσω χαζεύοντας τα νερά της λίμνης, σήμερα σε χειμωνιάτικες, γκριζομπλέ αποχρώσεις.
