Θοδωρής Φράγκος©
Η εξουσία, η εξάρτηση και η εξαπάτηση ως μοτίβα των ερωτικών σχέσεων κυριαρχούν στο θεατρικό έργο του Φασμπίντερ, που ο ίδιος μετέγραψε στη γνωστή κινηματογραφική ταινία του. Η ηρωίδα του τίτλου, αναγνωρισμένη σχεδιάστρια μόδας και προσφάτως διαζευγμένη –καθώς ο γάμος της "είχε κολλήσει στη λάσπη"-, ερωτεύεται τη νεαρή Κάριν, η οποία δουλεύει ως μοντέλο γι’ αυτήν. Οι δύο γυναίκες συνάπτουν σχέση, όμως καθώς η Κάριν αποδεικνύεται ίσως ωφελιμίστρια ίσως πιο ελεύθερο πνεύμα από τις δύο, η φαινομενικά ισχυρή, ανεξάρτητη Πέτρα θα καταρρεύσει. "Του επέτρεψα να ασκήσει εξουσία πάνω μου", λέει κάποια στιγμή η ηρωίδα, αναφερόμενη στον πρώην άνδρα της: μια φράση-κλειδί καθώς ο έρωτας θα αποδειχθεί εξουσιαστής και στη σχέση της με την Κάριν. Οποιαδήποτε ανάγνωση επιχειρεί να μείνει αυστηρά στη σχέση των δύο γυναικών αδικεί το σχόλιο του έργου πάνω στο μοτίβο των εξαρτημένων ερωτικών σχέσεων συνολικά και ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού, από την άλλη η επιλογή του συγγραφέα να εστιάσει σε μια ομοερωτική σχέση και η αυστηρά γυναικεία διανομή δίνουν ένα ωραίο πολυπρισματικό μωσαϊκό διαφορετικών γυναικείων ψυχοσυνθέσεων.
Στην παράσταση που σκηνοθετεί η Έφη Ρευματά, τρία από τα πρόσωπα του έργου, η μητέρα, η κόρη και η φίλη της Πέτρα, αφαιρέθηκαν κι εμφανίστηκαν μόνο σε μία μαγνητοσκοπημένη σκηνή (με τις ερμηνείες των Άντζελας Γκερέκου, Αγγελικής Παραδεισανού και Ευδοκίας Ρουμελιώτη), που έδειξε να προκύπτει από ανάγκη σκηνικής οικονομίας και δεν εντάχθηκε λειτουργικά στην παράσταση· από την άλλη, με αυτή την επιλογή το δραματικό βάρος της παράστασης εστίασε στο πολύ ενδιαφέρον τρίγωνο Πέτρα-Κάριν-Μαρλέν. Η Βίκυ Βολιώτη στην ερμηνεία της κεντρικής ηρωίδας ενσάρκωσε με ένταση τη σταδιακή καταβύθιση μίας δυναμικής γυναίκας που δεν θέλει να ορίζεται από τους άλλους προς την εξάρτηση και την απελπισία. Αν και σε ορισμένες στιγμές η ερμηνεία της ήταν σπασμωδική, μετέδωσε με παλμό τη βιωμένη απόγνωση της ηρωίδας και ήρθε σε ωραία σύγκρουση με την αντίστροφη πορεία της Κατερίνας Αγγελίτσα στο ρόλο της Κάριν, που ξεκίνησε από το σημείο μίας αρχικά συνεσταλμένης κοπέλας για να μετατραπεί σε κυρίαρχο του παιχνιδιού.
Στο ρόλο της Μαρλέν, βοηθού της Πέτρα και αποδέκτριας της κακής συμπεριφοράς της –ένας πολύ ωραίος ρόλος, που συμπληρώνει από άλλο πρίσμα τις σχέσεις εξουσίας που απασχολούν το έργο- πραγματοποίησε μία αξιοπρόσεκτη -αν και βουβή- ερμηνεία ο Αντώνης Καρναβάς και η επιλογή μιας ανδρόγυνης παρουσίας αποδείχθηκε εύστοχη σκηνοθετική επιλογή. Μίνιμαλ τα σκηνικά έδωσαν μια γεύση αστικής κομψότητας σε 70’s ρυθμό (επιμέλεια σκηνικού χώρου της Μαργαρίτας Τζαννέτου), όμως τα κοστούμια της Λουκίας είναι που έκλεψαν την παράσταση, ορίζοντας ταυτόχρονα και το σκηνικό χώρο του ατελιέ. Ωραίες οι μουσικές επιλογές του Φοίβου Σαμαρτζή.
Περισσότερες πληροφορίες
Τα πικρά δάκρυα της Πέτρα φον Καντ
Μέσα σ’ ένα ατελιέ, με φόντο έναν πίνακα μπαρόκ, ανάμεσα σε κούκλες βιτρίνας και υπέρλαμπρα φορέματα, παρακολουθούμε ένα παιχνίδι εξουσίας με πρόσχημα τον έρωτα. Οι ρόλοι αντιστρέφονται πολύ γρήγορα, το θύμα γίνεται θύτης, ο θύτης θύμα, ο έρωτας γίνεται μίσος, το ψέμα αλήθεια, οι χαρακτήρες ξεδιπλώνονται, οι κούκλες απογυμνώνονται. «Μ’ αρέσει να πηγαίνω σινεμά, να βλέπω αισθηματικά έργα, με πόνο και κλάματα…» λέει η Κάριν το φιλόδοξο μοντέλο όταν γνωρίζει την γνωστή σχεδιάστρια Πέτρα φον Καντ και εκείνη την ερωτεύεται παράφορα. Το θεατρικό έργο του Φασμπίντερ είναι ακριβώς αυτό: ένα αισθηματικό έργο με πόνο και κλάματα για όσους ξέρουν να κατακτούν κι όχι ν’ αγαπούν.
