Το «great tamer» του Δημήτρη Παπαϊωάννου είναι το πιο σκοτεινό ίσως έργο του διακεκριμένου χορογράφου/σκηνοθέτη, το οποίο είχε τη δύναμη να μας γοητεύσει, αλλά όχι και να μας συγκινήσει.
Δεν βγαίνει κάποιος αλώβητος από μια συνάντηση με τον Δημήτρη Παπαϊωάννου. Αν έρθεις σε επαφή με το έργο του, όλο και κάποια μετακίνηση συμβαίνει μέσα σου. Από τη συνάντηση με τον «Μέγα Δαμαστή» βγαίνεις ερείπιο ή αναγεννημένος. Ή και τα δύο μαζί. Ο Δημήτρης Παπαϊωάννου δημιουργεί ρωγμές. Σπάει την επιφάνεια της έρημης γης που φαντάστηκε, για να (ανα)γεννηθεί από τα έγκατά της ο άνθρωπος. Μέσα σε τόπο που δεν το περιμένεις βλασταίνει αιφνίδια νέος βλαστός, ένα ανθρώπινο σώμα.
Αυτή η δυνατότητα κάνει τον άνθρωπο να ελπίζει και να περιμένει ακόμη και όταν ξέρει πως όποια κι αν είναι η επίγεια διαδρομή θα επιστρέψει εκεί απ’ όπου ξεκίνησε. Η περιδίνηση γύρω από οντολογικά θέματα δεν έχει σταματήσει για τον Δημήτρη Παπαϊωάννου. Αυτήν τη φορά στη σκέψη του είδαμε τον έρωτα, την προδοσία και τη μητριαρχική δύναμη, το ανδρόγυνο, τον αιωρούμενο βηματισμό του ανθρώπου. Είδαμε το παρελθόν αλλά και κάποιο μέλλον σε έναν πλανήτη που απέχει έτη φωτός από τη Γη.
Λίγοι καλλιτέχνες έχουν καταφέρει να μεταφέρουν την ατμόσφαιρα μιας φαντασίωσης, ενός ονείρου, μιας φιλοσοφικής σκέψης στη σκηνή με μια σχεδόν υπερβατική δύναμη και διαισθητική λεπτομέρεια όσο ο Δημήτρης Παπαϊωάννου. Η αναζήτηση και η συνάντησή του με μια ομάδα δέκα εξαιρετικών ερμηνευτών (Π. Ανδριοπούλου, Άλ. Βαγγέλης, Έκτ. Λιάτσος, Γ. Μίχος, Ευαγγ. Ράντου, Κ. Σίμου, Δρ. Σκώτης, Χρ. Στρινόπουλος, Γ. Τσιαντούλας, Κ. Χρυσαφίδης) τον οδήγησαν στη νέα του παράσταση, που διαπνέεται από έντονο εσωτερισμό.
Στο «great tamer» το υπερβατικό με την πραγματικότητα βαδίζουν χέρι χέρι και ο χορογράφος/σκηνοθέτης χρησιμοποιεί τη σκηνή σαν καμβά για να συμβολοποιήσει τη ματαιότητα. Έναν καμβά πάνω στον οποίο γεννιέται και πεθαίνει ο άνθρωπος σε ένα μάλλον σκοτεινό σύμπαν. Στο σημείωμά του μιλάει για «ένα αυτοσχέδιο τσίρκο» και η παράστασή του, συγγενεύοντας με Vanitas ζωγραφικούς πίνακες του 1600, υπενθυμίζει μέσα από πολλαπλές εικόνες τη θνητότητα του ανθρώπου και τη ματαιότητα της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο Παπαϊωάννου έχει κάνει ξεκάθαρο ότι έχει την ανάγκη να εκφραστεί με το σώμα και με κάθε τρόπο, εκτός κωδίκων, αλλά με μια ανάγκη επαναπροσδιορισμού της σχέσης ανάμεσα στον θεατή και τον καλλιτέχνη. Αυτό που λέμε performance art και dancing είναι μπλεγμένα στα έργα του και αυτό έχει πάντα κάτι γοητευτικό: εκείνο το ολιγόλεπτο χορευτικό στιγμιότυπο του Άλεξ Βαγγέλη μας θύμισε πόσα ωραία πράγματα μπορεί να μας ξυπνήσει η πλαστικότητα της χορευτικής κίνησης.
Η επανάληψη των εικόνων/στιγμών δεν μας άφησε να δούμε τις λεπτομέρειές τους και παράλληλα μας έβαλε σε μια διαδικασία αποκωδικοποίησης πάμπολλων εννοιολογικών αναφορών. Έχω την αίσθηση ότι η παράσταση εξαντλείται στο εύρημα της αρχικής ιδέας και στην απόκοσμη ατμόσφαιρα που αναδύει. Το μήνυμα του «great tamer» έχει κάτι σχεδόν ισοπεδωτικό και υπονοεί όχι μόνο τη ματαιότητα της ζωής αλλά ίσως και τη ματαιότητα του να κάνεις τέχνη. Κρατώ αυτό που γράφει ο Δημήτρης Παπαϊωάννου στο σημείωμα του προγράμματος: «“Επιτέλους”, μου είπε ένας φίλος, “ένα έργο που μοιάζει να μην έχει συγγραφέα”. Μακάρι, σκέφτηκα, ίσως επιτέλους άρχισα να εξατμίζομαι».
ΣΤΕΓΗ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΕΧΝΩΝ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΩΝΑΣΗ Λεωφ. Συγγρού 107, 2109005800. Διάρκεια: 120΄.
Περισσότερες πληροφορίες
The great tamer-Ο μεγάλος δαμαστής
Το έργο καταπιάνεται με το κατά πόσον η ανθρώπινη ζωή μπορεί να ιδωθεί ως ένα εξερευνητικό ταξίδι, ένα κυνήγι κρυμμένου θησαυρού, μια εσωτερική ανασκαφή που υπόσχεται να φέρει στην επιφάνεια βαθύτερα νοήματα.
