Εικαστικής και μεταφυσικής υφής θέαμα-απεικόνιση του μεγαλείου της πτώσης με αφορμή τη σαιξπηρική τραγωδία, με τον Άρη Σερβετάλη και τον πενταμελή θίασο ιερατικά αλλά φλύαρα χορογραφημένους και ανεπαρκώς δουλεμένους στο λόγο.
Εντυπώνεται μεμιάς στο νου του θεατή η εναρκτήρια σκηνή, με τον Άρη Σερβετάλη να κινείται αργά και ιερατικά στην κορυφή του ομιχλώδους λόφου, μέσα στη χρυσαφένια του πανοπλία, γρονθοκοπώντας το στήθος του ρυθμικά. Πίνακας που ζωντάνεψε για να γίνει ένα οντολογικής υφής εικαστικό υπόμνημα στον «Ριχάρδο Β΄» του Σαίξπηρ και σκηνικό τοπίο δηλωτικό ολόκληρου του έργου είναι αυτή η εικόνα. και δεν είναι η μόνη που θα σας μείνει αξέχαστη. Μια αέναη ποιητική του χώρου αναμοχλεύεται επί σκηνής, αποκαλύπτοντας τον εσωτερικό κόσμο της σαιξπηρικής τραγωδίας. Τα χαλιά που μαζεύονται για να φανεί το χωμάτινο υπέδαφος, τα ξεραμένα φυτά στη μια άκρη, οι ντουντούκες στο βάθος, η εμφάνιση του ακέφαλου σώματος στο ημίφως, σε συνδυασμό με τα ηλεκτρισμένα ηχητικά τοπία του Coti K. και τους «ζωντανούς» φωτισμούς του Θύμιου Μπακατάκη, συνθέτουν μια πανίσχυρη οπτικοακουστική δραματουργία. Πολιτική και θεολογία, οντολογία και μεταφυσική διασταυρώνονται στο πρόσωπο ενός βασιλιά-σκιάχτρο, με το «χους ει και εις χουν απελεύσει» να αποκτά σε αυτήν την παράσταση –σε σύλληψη, σκηνοθεσία, σκηνογραφία κι ενδυματολογία της Έφης Μπίρμπα–, ένα πνιγηρό μεγαλείο. Γιατί ακόμη και η πτώση ενός άθλιου όπως ο Ριχάρδος έχει ομορφιά. Αυτό μοιάζει να μας λέει η σκηνοθέτις με ένα ρομαντικό απόηχο.
Διατηρώντας ελάχιστο κείμενο –κατά βάση κάποιες φράσεις– από το πρωτότυπο, οι συντελεστές έχουν κάνει μια ελεύθερη διαχείριση της σαιξπηρικής τραγωδίας με μια αφαιρετική σκηνική σύνθεση η οποία εστιάζει σε μια εικαστικής και μεταφυσικής υφής ανάγνωσή του (επιμέλεια κειμένων: Μιχαήλα Πλιαπλιά). Απαλείφονται πρόσωπα, συγκρούσεις, μονόλογοι, στιχομυθίες και απειράριθμα επεισόδια του έργου, διαφαίνεται όμως ο πυρήνας του: το ότι η πτώση αυτού του βασιλιά είναι αναπόφευκτη όπως ο θάνατος, μοιραία όπως κάθε εξουσία, κωμικοτραγική όπως η ίδια η ζωή. Υποχείριο των κολάκων, των ανεπαρκών προσόντων του αλλά και της υπέρμετρης αλαζονείας του, ο Ριχάρδος, αυτός ο μεσαιωνικός αυτιστικός τύραννος που κυβερνά «ελέω Θεού» με παιδιάστικο εγωκεντρισμό, εξορίζοντας τους συγγενείς του, δημεύοντας τις περιουσίες των υπηκόων του, εξαπολύοντας άστοχες εκστρατείες και «ντροπιάζοντας» την Αγγλία, είναι καταδικασμένος a priori να συντριβεί.
Κι ενώ υπάρχει αυτό το πένθιμο μυσταγωγικό πλαίσιο, με τον βασικό καμβά της παράστασης να εξυφαίνεται με ένα αδρό σωματικό παίξιμο και μια κινησιολογία αρκετά φλύαρη κι επαναλαμβανόμενη αλλά απόλυτα στιλιζαρισμένη, βραδυφλεγή και τελετουργική, ο λόγος εκφέρεται αναίτια αδούλευτος. Τα θραύσματα του σαιξπηρικού κειμένου εκφωνούνται σαν να διαβάζονται από μαθητές δημοτικού σχολείου που δεν έχουν ξαναδεί μπροστά τους το κείμενο και ούτε έχουν λάβει υπόψη τα οντολογικά, πολιτικά και κοινωνικά συμφραζόμενά του. Λόγος και όψη δεν συμβαδίζουν αισθητικά κι εννοιολογικά ούτε για μια στιγμή. Γιατί; Τι ωφελεί η παιδαριώδης χρήση του λόγου ανεξαιρέτως από όλους τους ηθοποιούς; Ο θαυμαστός λόγος του Άγγλου βάρδου εκφέρεται μεν, αλλά δεν δικαιώνεται ποτέ. Αν είναι επιλογή, δεν γίνεται κατανοητή. Κάθε άλλο. εκλαμβάνεται ως ανεπάρκεια. Εκτός από τον Άρη Σερβετάλη, παίζουν επίσης οι Νίκος Καμόντος, Ερμής Μαλκότσης, Ιωάννα Τουμπακάρη και Αχιλλέας Χαρίσκος.
ΡΟΕΣ Ιάκχου 16, Γκάζι, 2103474312. Διάρκεια: 90΄.
Περισσότερες πληροφορίες
Ριχάρδος Β΄
Ο Άρ. Σερβετάλης ενσαρκώνει τον πιο άδοξο σαιξπηρικό βασιλιά, εκείνον που πρέπει να παραδώσει αμαχητί το θρόνο και το στέμμα, να αποποιηθεί τον τίτλο και μαζί την ίδια την ύπαρξή του
