Μια παραμυθένια ιστορία με νεράιδες και ιππότες σε μια ειδυλλιακή συνθήκη, καθώς η παράσταση παίζεται στην «άγνωστη» μικρή λίμνη πίσω από την πασίγνωστη Λίμνη Βουλιαγμένης, με φόντο τα βράχια και σκεπή τον ουρανό.
Μια ανεξήγητη νοσταλγία μοιάζει πως έκανε τον Ζαν Ζιροντού το 1938, τη στιγμή της κορύφωσης της χιτλερικής απειλής, να στραφεί στη γερμανική μυθολογία και να γράψει το παραμυθόδραμα «Οντίν» για την παράταιρη σχέση μιας νύμφης του νερού κι ενός θνητού ιππότη, οι οποίοι πασχίζουν (μάταια) να συμβιώσουν, αλλά η διαφορετική τους φύση οδηγεί σύντομα τον ιππότη στο θάνατο και τη νεράιδα στη λήθη. Πίσω από τη ναΐφ θεματική, το ρομαντικό υπόβαθρο και την αίσθηση παιδικού ονειροπολήματος διακρίνεται μια αλληγορία με πολλαπλούς συμβολισμούς για τη φύση και τον πολιτισμό, τον άντρα και τη γυναίκα, το ανέφικτο του έρωτα, το ιδανικό της αφοσίωσης, τη θυσία και το θάνατο.
Ο Ζιροντού, ένας ιδεαλιστής του Μεσοπολέμου, γαλουχημένος με τον ουμανιστικό κανόνα, λαβωμένος στις μάχες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και διπλωμάτης με ακέραια ηθική (όταν η κυβέρνηση του Βισί του ζήτησε να αναλάβει τη γαλλική πρεσβεία στην Αθήνα της Κατοχής, εκείνος αρνήθηκε), γράφει την «Οντίν», μια σκηνική ονειροφαντασία με εσκεμμένα ναΐφ, αλλά αδιαπραγμάτευτα ποιητικό τρόπο, θαρρείς για να εξευγενίσει τον θεατή του. Θέλει να του θυμίσει πως κάπου πέρα από τα χαρακώματα και τη φρίκη του πολέμου υπάρχει ένας κόσμος κρυφός, αγνός, ελεύθερος και αδιάφθορος – είναι ο κόσμος της φύσης, των αρχέγονων ενστίκτων, των ονείρων και των μύθων, εκείνος που χάνεται μαζί με την παιδική ηλικία, εκείνος που εγκαταλείπεται μαζί με την απώλεια του ανθρωπισμού.
Είναι απορίας άξιο γιατί η Φρόσω Λύτρα επέλεξε την αντιθεατρική και άτσαλη διασκευή της Ζέτης Φίτσιου (βασισμένη στο κείμενο της Μαρίας Κυριάκη) αντί να διαχειριστεί ελεύθερα το ίδιο το έργο του Ζιροντού, το οποίο εξάλλου έχει μεταφραστεί έξοχα από τον Οδυσσέα Ελύτη. Η διασκευή της Φίτσιου εμμένει στο προφανές του καταδικασμένου έρωτα, δίνει έμφαση στο παραμυθικό στοιχείο του νεραϊδοβασιλείου και αγνοεί εξίσου τη διάφανη ποίηση όσο και το αστραφτερό χιούμορ του έργου (όπως οι ατυχείς απόπειρες της νεράιδας να εκπαιδευτεί στους παλατινούς κώδικες συμπεριφοράς). Η Λύτρα, πάντως, αξιοποίησε στο έπακρον τη θαυμαστή εικονοποιία του έργου: ο θίασος παίζει… εν μέσω των υδάτων, βουτώντας στη λίμνη ή ερμηνεύοντας ολόκληρες σκηνές πάνω στις ξύλινες αυτοσχέδιες αποβάθρες.
Η σκηνοθέτις καθοδηγεί σωστά το ιδιαίτερα συμπαθητικό κεντρικό ζευγάρι (Βασιλική Τρουφάκου - Μάρκος Παπαδοκωνσταντάκης) μακριά από την κλισέ σκηνική φιλολογία της «καλής» νεράιδας και του «σιδερόφρακτου» ιππότη, σε έναν πολύ πιο δυναμικό κώδικα ερμηνείας. Πριμοδοτεί όμως ταυτόχρονα και μια παλιομοδίτικη σέξι ροκ-γκόθικ αισθητική με άτεχνα κοστούμια και ακόμη πιο άτεχνες πόζες αισθησιασμού αντί να αποκαλύψει τον παγανιστικό μυστικισμό και τον ουμανιστικό ιδεαλισμό του έργου. Το φυσικό τοπίο του υγρότοπου της Βουλιαγμένης, με τους θεόρατους βράχους και την υποβλητική νηνεμία της άγνωστης πίσω λίμνης είναι οπωσδήποτε το μεγάλο προσόν της παράστασης.
ΛΙΜΝΗ ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΗΣ Πληροφορίες: 2108840600. Διάρκεια 90΄. Από τις 31/8 στο ρόλο της Νεράιδας εμφανίζεται, αντί της Βασιλικής Τρουφάκου, η Έλενα Χαραλαμπούδη.
Περισσότερες πληροφορίες
Η νεράιδα
Μοντέρνα εκδοχή του ονειροδράματος του 1938, με τη νεράιδα Οντίν να ερωτεύεται έναν ιππότη, ως site specific installation-performance στη λίμνη
