Η ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου διά στόματος Άννας Κοκκίνου μεταφέρει το λόγο του Θουκυδίδη στο σήμερα μέσω της χρήσης των βασικών μέσων του θεάτρου –του σώματος και της φωνής του ηθοποιού– αλλά και της τεχνολογίας.
Ανάπηρος είναι ο Άγγελος της Ιστορίας, παράλυτη η θεά Νίκη των αρχαίων ημών προγόνων. Η παράδοξη εμφάνιση της Άννας Κοκκίνου ως δυστοπικού ταξιδιώτη του χωροχρόνου, ενός μεταφυσικού Mad Max καθηλωμένου στο αναπηρικό καρότσι με τις μηχανικές φτερούγες (μια εμβληματική κινούμενη εικαστική εγκατάσταση σε δική της σύλληψη και εκτέλεση διά χειρός Δημήτρη Κορρέ), λειτουργεί ως προσωποποίηση όχι μόνο του Πελοποννησιακού Πολέμου αλλά και της ίδιας της δύστηνης ιστορίας των ανθρώπων.
Με το πρόσωπο στραμμένο στο παρελθόν, σε εκείνη την παλιά καταστροφή, στον «πιο μεγάλο και πιο αξιομνημόνευτο από κάθε προηγούμενο πόλεμο», για να παραθέσουμε τα λόγια του Θουκυδίδη, η Κοκκίνου δονείται από μια θύελλα που την ωθεί ακαταμάχητα προς τα μπρος – γιατί, για να θυμηθούμε και τον φιλόσοφο Βάλτερ Μπένγιαμιν, «αυτό που εμείς αποκαλούμε πρόοδο, είναι αυτή η θύελλα».
Ταγμένη στο ρόλο μιας σακατεμένης ιέρειας που μεσολαβεί ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, η Κοκκίνου περιδινείται με ελευθερία στο έργο-κληροδότημα του Θουκυδίδη, αυτό το «κτήμα ες αεί», το παντοτινό απόκτημα «του πρώτου κριτικού ιστορικού αλλά και του πρώτου συνειδητού πολιτικού στοχαστή της ευρωπαϊκής Ιστορίας του πνεύματος», όπως επισημαίνει και ο μεταφραστής Ν.Μ. Σκουτερόπουλος, ο άνθρωπος που εκπόνησε τον άθλο να αποδώσει τη γλώσσα, το ύφος και το ήθος του.
Η Κοκκίνου αφηγείται τα γεγονότα του Πελοποννησιακού Πολέμου δίχως χρονολογική ακολουθία, χωρίς δηλαδή να εκθέσει τα αίτια της έναρξής του, αλλά ξεκινώντας από την καρδιά των γεγονότων, με την ομηρική δηλαδή τεχνική του «in media res» και τη λογική της κατάδειξης του πολέμου αυτού «ως μιας φυσιολογίας και παθολογίας της δύναμης», όπως έχει παρατηρήσει ο μελετητής Άλμπιν Λέσκι.
Η παράστασή της ανά στιγμές καθηλώνει, υπνωτίζει, αποπροσανατολίζει ή ακόμη και κουράζει με τον εμμονικό ρυθμό της. Όπως έχει εξηγήσει η ίδια: «Η ιδιομορφία της εκφοράς του λόγου του Θουκυδίδη μας αναγκάζει να απομακρυνθούμε από τους κοινούς “φυσικούς” τρόπους της και να αναζητήσουμε στην απανταχού τεχνολογία δυνατότητες πληρέστερης και αποδοτικότερης αναπαραγωγής του». Ακριβώς σε αυτό το σημείο θεωρώ πως η Κοκκίνου, αλλοιώνοντας τη φωνή της με μείκτες και φίλτρα, σε ηλεκτρονικό σχεδιασμό του Μηνά Εμμανουήλ, παράγει κάποιες χροιές και τονικότητες που είναι άκρως ενδιαφέρουσες αλλά και κάποιες άλλες οριακά άκυρες, σαν παιδικό καρτούν.
Είναι όμως αξιοθαύμαστος ο τρόπος με τον οποίο η φωνή και η παρουσία της, με όχημα το λόγο του Θουκυδίδη και συνοδό την αξιοπρόσεκτη μουσική επιμέλεια του Δημήτρη Ιατρόπουλου και τους φωτισμούς του Χρήστου Τζιόγκα, ενεργοποιεί τις λειτουργίες της μνήμης και του ιστορικού χρόνου μέσα στα παρόντα βιώματα, προκαλώντας διαρκείς παραλληλισμούς με το «όποτε» της ιστορίας της ανθρωπότητας. Η κοριτσίστικη φωνή της, όταν θυμίζει στον «Επιτάφιο του Περικλή» το «ανδρών επιφανών πάσα γη τάφος», προκαλεί αυτόματα έναν ψίθυρο-αντήχηση στο κοινό, που στοχάζεται μαζί της το διηνεκές του πολέμου και την ευτυχία της ελευθερίας.
ΣΦΕΝΔΟΝΗ Μακρή 4, Μακρυγιάννη, 2155158968. Διάρκεια: 120΄.
Περισσότερες πληροφορίες
