Η μοντέρνα ανάγνωση του σκηνοθέτη μάς δίνει κλειδιά για να μπούμε στη δραματουργία του Ιονέσκο και να νιώσουμε τους διαχρονικούς προβληματισμούς του έργου σε μια παράσταση ομαλής ροής, η οποία δεν φτάνει ωστόσο στην κορύφωση που θα απογείωνε το όλο εγχείρημα.
Εμβληματικό έργο του θεάτρου του παραλόγου, ο «Ρινόκερος» του Ιονέσκο, γραμμένος το 1959, εκφράζει απολύτως διαχρονικούς προβληματισμούς για την ανθρώπινη ύπαρξη και την κοινωνία, μέσα από το εύρημα της σταδιακής μεταμόρφωσης των κατοίκων μιας γαλλικής πόλης σε παχύδερμα. Ο Γαλλο-ρουμάνος συγγραφέας καταγγέλλει την τάση συμμόρφωσης και την αδυναμία αντίστασης των ανθρωπων μ’ έναν τρόπο που ακροβατεί ανάμεσα στο γκροτέσκο και το τραγικό. Παρακολουθώντας το έργο θέλεις να γελάσεις, προβληματίζεσαι και στο τέλος νιώθεις αμήχανα μπροστά στη δραματική προσχώρηση του ατόμου στην ασφάλεια της πλειοψηφίας.
Αν θέλαμε να βάλουμε μια ετικέτα στο έργο, θα ανακατεύαμε έννοιες όπως σουρεαλισμός, εξπρεσιονισμός, φανταστικό, παράλογο χωρίς ωστόσο να είμαστε εύστοχοι. Είναι όλα αυτά και τίποτα συγκεκριμένο, περνά όμως ένα σημαντικό μήνυμα: ότι πρέπει να διαφυλαχθεί η μοναδικότητα και η ιδιαιτερότητα της ύπαρξης. Ο Θωμάς Μοσχόπουλος δεν μας κούρασε με σκηνοθετικές φιοριτούρες ή υπερβολές και μας επέτρεψε ν’ ακούσουμε καθαρά το κείμενο. Οι σκηνογράφοι-ενδυματολόγοι Μαγδαληνή Αυγερινού και Έλλη Παπαγεωργακοπούλου δημιούργησαν έναν αφαιρετικό σκηνικό χώρο που υπηρετεί άψογα το σκηνοθετικό concept. Στην αρχή οι ηθοποιοί τοποθετούν διαδοχικά μπροστά τους πορτρέτα άλλων ανθρώπων, ενώ στη συνέχεια μετακινούν τα διάσπαρτα κυβοειδή αντικείμενα του σκηνικού δημιουργώντας επιμέρους σκηνικά περιβάλλοντα – εξαιρετική σύλληψη και επιτυχημένη συνολικά η εκτέλεσή της.
Οι ηθοποιοί φαίνεται να πριμοδοτούνται από την απουσία σκηνικών… αξεσουάρ και υποστηρίζουν τους ρόλους τους με εκρηκτική επικοινωνιακή δεινότητα. Ο Μανώλης Μαυροματάκης ερμηνεύει τον ήρωα-κλειδί Μπερανζέ και παρόλο που περιμέναμε να πρωτοστατεί, δεν μπαίνει στο δεύτερο μέρος, και κυρίως στο φινάλε, με τη φόρα που θα έπρεπε για το συνταρακτικό τελικό κρεσέντο. Ο ήρωας του Ιονέσκο μένει μόνος, αναφομοίωτος και ασυμβίβαστος σε έναν κόσμο που κυριαρχούν οι μηχανισμοί ισοπέδωσης του ανθρώπου, της σκέψης, της ψυχής.
Ο συγγραφέας ήθελε να δείξει ότι ο Μπερανζέ ήταν κάτι περισσότερο από ένας «ειδικός» στην επιβίωση. τον βλέπει ως έναν σύγχρονο άνθρωπο, ένα χαρακτήρα που επιζητεί την πνευματική ζωντάνια και την ελευθερία επιλογής. Εδώ, ίσως γιατί δεν δόθηκε η σωστή αναλογία αληθοφάνειας και καρικατούρας, η ζυγαριά γέρνει προς το δεύτερο. Ο πάντα υπέροχος καρατερίστας Θανάσης Δήμου με το ύφος του ενισχύει τον κλυδωνισμό μεταξύ κωμωδίας και δράματος, ο Γιώργος Χρυσοστόμου παίζει με αποφασιστικότητα και φανερώνει την ωριμότητά του ως ηθοποιός, το ίδιο και η λαμπερή Ηρώ Μπέζου. Ο Γιώργος Παπαγεωργίου, αφοσιωμένος στο ρόλο του, δημιουργεί έναν πολύ ενδιαφέροντα χαρακτήρα και η νεότερη Ευαγγελία Καρακατσάνη παίζει με σπιρτάδα και αυτοπεποίθηση.
Περισσότερες πληροφορίες
Ρινόκερος
Το φαινομενικά κωμικό έργο βρίθει κοινωνικών και πολιτικών προεκτάσεων για το πώς όλοι γύρω μας μετατρέπονται σε παχύδερμα/ρινόκερους και πώς μπορούμε να αντισταθούμε στον παραλογισμό που επικρατεί στις μέρες μας.
