Δημήτρης Λούτσιος©
Το σύγχρονο κυπριακό θέατρο συναντά ξανά την αθηναϊκή σκηνή μέσα από την "Εβδομάδα Κυπριακού Θεάτρου", που πραγματοποιείται για τέταρτη χρονιά στο Εθνικό Θέατρο. Από τις 16 έως τις 20 Σεπτεμβρίου, το Θέατρο Δίπυλον φιλοξενεί τρεις κυπριακές παραγωγές που ξεχώρισαν τη θεατρική περίοδο 2025-2026, ανοίγοντας έναν διάλογο γύρω από τη μνήμη, την ταυτότητα, τη δημοκρατία, τη συνύπαρξη και τις πολλαπλές όψεις της σύγχρονης κοινωνίας.
Η διοργάνωση πραγματοποιείται από το Εθνικό Θέατρο, σε συνεργασία με το Τμήμα Σύγχρονου Πολιτισμού του Υφυπουργείου Πολιτισμού της Κυπριακής Δημοκρατίας και το Κυπριακό Κέντρο Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου (ΚΚΔΙΘ), με τη στήριξη του Σπιτιού της Κύπρου στην Αθήνα. Οι τρεις παραγωγές επιλέχθηκαν από τριμελή επιτροπή, με στόχο την παρουσίαση της σύγχρονης κυπριακής θεατρικής δημιουργίας στην Ελλάδα και την ενίσχυση της καλλιτεχνικής επικοινωνίας ανάμεσα στις δύο χώρες.
"Αγγέλικα Νίκλη Σολωμού, η Διάφανη"
Η αυλαία ανοίγει την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου, στις 18:00 και στις 21:00, με την "Αγγέλικα Νίκλη Σολωμού, η Διάφανη" του Περικλή Μοσχολιδάκη, σε σκηνοθεσία Μαρίνας Βρόντη και παραγωγή του Θεάτρου Λέξη. Επί σκηνής εμφανίζονται οι Χριστίνα Παυλίδου, Νεκτάριος Θεοδώρου, Παναγιώτα Μαραγκού, Μαρία Τσιάκκα και Ανδρέας Θεοχάρους.
Η παράσταση επιστρέφει στη μορφή της Αγγελικής Νίκλη, μητέρας του Διονύσιου Σολωμού, αναζητώντας τη γυναίκα πίσω από το ιστορικό πρόσωπο και φωτίζοντας μια ζωή που βρέθηκε για χρόνια στη σκιά του μεγάλου ποιητή. Ο αρχικός μονόλογος μετασχηματίζεται σε μια πολυφωνική σκηνική σύνθεση, όπου διαφορετικές παρουσίες και φωνές συνθέτουν σταδιακά τα θραύσματα μιας προσωπικής ιστορίας.
Η νεαρή Αγγελική, η γυναίκα που υπήρξε, οι κοινωνικές φωνές και οι ανδρικές μορφές που καθόρισαν την πορεία της συναντώνται επί σκηνής, δημιουργώντας ένα μωσαϊκό μνήμης και ταυτότητας. Η προσωπική ιστορία συναντά έτσι τη συλλογική μνήμη, ενώ η παράσταση επιχειρεί να επαναφέρει στο προσκήνιο μια γυναικεία μορφή που έμεινε για χρόνια στο περιθώριο της επίσημης αφήγησης.

"Ποια Ευρώπη;"
Στις 18 Σεπτεμβρίου, στις 21:00, ακολουθεί το "Ποια Ευρώπη;" του Μιχάλη Παπαδόπουλου, σε σκηνοθεσία Νεοκλή Νεοκλέους, μια παράσταση που στρέφει το βλέμμα στις αντιφάσεις και τα αδιέξοδα της σημερινής ευρωπαϊκής πραγματικότητας. Τους ρόλους ερμηνεύουν οι Χάρης Κκολός, Μέλανη Στέλιου, Φώτης Φωτίου και Χριστίνα Χριστόφια. Η παραγωγή είναι του Θεάτρου ΑντίΛογος και της θεατρικής ομάδας "Σόλο για Τρεις".
Τέσσερις άνθρωποι συναντώνται τυχαία σε ένα βαγόνι του μετρό. Δύο αδελφές, ένας άνδρας περίπου στην ίδια ηλικία και ένας Παλαιστίνιος που κατευθύνεται σε διαδήλωση βρίσκονται εγκλωβισμένοι όταν μια βλάβη ακινητοποιεί το τρένο. Ο αναγκαστικός εγκλεισμός και η αβεβαιότητα λειτουργούν ως καταλύτης, φέρνοντας στην επιφάνεια προσωπικές ιστορίες, φόβους, προκαταλήψεις και ιδεολογικές συγκρούσεις.
Με αφετηρία αυτή την απρόσμενη συνάντηση, το έργο αναμετριέται με ζητήματα που παραμένουν ιδιαίτερα επίκαιρα: τον ρατσισμό, τη μισαλλοδοξία, την άνοδο του φασισμού, την ανεργία, την κοινωνική απογοήτευση και την αποδοχή του διαφορετικού. Το ερώτημα του τίτλου γίνεται έτσι και ερώτημα προς τον ίδιο τον θεατή: ποια Ευρώπη θέλουμε και ποια θέση έχουμε μέσα σε αυτήν;

"Το νησί"
Η Εβδομάδα Κυπριακού Θεάτρου ολοκληρώνεται στις 20 Σεπτεμβρίου, στις 21:00, με το "Νησί" των Αχιλλέα Γραμματικόπουλου και Μιχάλη Κολοκοτρώνη, σε σκηνοθεσία Αχιλλέα Γραμματικόπουλου. Η παραγωγή της Εταιρείας Θεατρικής Ανάπτυξης Λεμεσού (ΕΘΑΛ), σε συνέργεια με την Point To Contemporary Theater, συνδυάζει ιστορική έρευνα και μυθοπλασία, αντλώντας υλικό από πραγματικά γεγονότα και καταγεγραμμένες μαρτυρίες.
Στην Κύπρο της περιόδου 1955-1959, ο Αντρέας, Ελληνοκύπριος γεωργός και χριστιανός, και ο Ιμπραχήμ, Τουρκοκύπριος δάσκαλος και μουσουλμάνος, βρίσκονται κρατούμενοι στο ίδιο κελί. Ο ένας κατηγορείται για συμμετοχή στον ένοπλο αγώνα της ΕΟΚΑ και ο άλλος για επίθεση εναντίον αστυνομικού κατά τη διάρκεια διαδήλωσης υπέρ της διχοτόμησης. Τους ρόλους ερμηνεύουν οι Γιώργος Ευαγόρου και Izel Seylani.
Η αναγκαστική συνύπαρξη των δύο ανδρών μετατρέπεται σταδιακά σε μια βαθύτερη αναμέτρηση με τις προσωπικές τους βεβαιότητες. Μέσα στον εγκλεισμό, η εχθρότητα δίνει τη θέση της στην ανθρώπινη επαφή, ενώ οι δύο ήρωες έρχονται αντιμέτωποι με τις ταυτότητες, τις προκαταλήψεις και τις πληγές που κουβαλούν. Χωρίς να λειτουργεί ως ιστορικό μάθημα, το "Νησί" χρησιμοποιεί το παρελθόν για να μιλήσει για το παρόν, θέτοντας στο επίκεντρο τη μνήμη, τη συλλογική ταυτότητα, τη συνύπαρξη και τη συμφιλίωση. Η διαιρεμένη εμπειρία της Κύπρου γίνεται αφορμή για ένα ευρύτερο ερώτημα γύρω από τον "Άλλο" και τις δυνατότητες επικοινωνίας πέρα από τις πολιτικές και κοινωνικές διαχωριστικές γραμμές.

Η διοργάνωση λειτουργεί έτσι όχι μόνο ως παρουσίαση της σύγχρονης θεατρικής παραγωγής της Κύπρου στην Αθήνα, αλλά και ως ένας χώρος συνάντησης δύο θεατρικών σκηνών που μοιράζονται γλώσσα, ιστορία και κοινές πολιτισμικές αναφορές.
Περισσότερες πληροφορίες
Αγγέλικα Νίκλη Σολωμού η διάφανη
Το Θέατρο Λέξη παρουσιάζει μια πολυφωνική, ποιητική εκδοχή του μονολόγου που επικεντρώνεται στη μορφή της μητέρας του Διονύσιου Σολωμού, επιχειρώντας να ανασύρει από τη σκιά μια γυναικεία παρουσία που έμεινε στο περιθώριο της ιστορίας. Μέσα από τέσσερις παρουσίες – τη γυναίκα που υπήρξε, τη νεαρή Αγγελική, τις φωνές της κοινωνίας, αλλά και τις ανδρικές μορφές που καθόρισαν τη ζωή της – ξεδιπλώνεται μια ιστορία έρωτα, κοινωνικής κρίσης και μνήμης, στο πλαίσιο της Εβδομάδας Κυπριακού Θεάτρου που διοργανώνει το Εθνικό Θέατρο.
Ποια Ευρώπη;
Το έργο αναδεικνύει τα αδιέξοδα του σύγχρονου Ευρωπαίου πολίτη, διερευνώντας την κρίση θεμελιωδών αξιών, όπως η ελευθερία, η ισότητα, η δημοκρατία, η αποδοχή του διαφορετικού, απέναντι στον ρατσισμό και τη μισαλλοδοξία, στο πλαίσιο της Εβδομάδας Κυπριακού Θεάτρου που διοργανώνει το Εθνικό Θέατρο. Μια παραγωγή του Θεάτρου ΑντίΛογος και της θεατρικής ομάδας «Σόλο για Τρεις», που, μέσα από την ιστορία των τεσσάρων επιβατών, μας υπενθυμίζει τη συλλογική και ατομική ευθύνη μας απέναντι σε όσα συμβαίνουν γύρω μας. Δύο αδελφές, η Ρόζα και η Ελένη, δύο γυναίκες γύρω στα πενήντα, κατευθύνονται στον γιατρό τους στα Άνω Πατήσια. Στο ίδιο βαγόνι βρίσκονται ο Αντρέας, ένας άνδρας περίπου της ίδιας ηλικίας, και ο Άμζατ, ένας Παλαιστίνιος που κατευθύνεται στην πλατεία Βικτωρίας για να συμμετάσχει σε μια διαδήλωση. Μια απρόσμενη βλάβη ακινητοποιεί το τρένο ανάμεσα στους δύο σταθμούς. Ο εγκλεισμός, η αβεβαιότητα και η υποψία μιας πιθανής τρομοκρατικής επίθεσης οδηγούν τους επιβάτες στα όριά τους.
Το νησί
Βασισμένο σε πραγματικά γεγονότα, το έργο συνδυάζει την ιστορική έρευνα με τη μυθοπλασία θίγοντας ζητήματα μνήμης, ταυτότητας, συνύπαρξης και συμφιλίωσης, με το συλλογικό τραύμα της σύγχρονης κυπριακής κοινωνίας στο επίκεντρο. Ο Αντρέας και ο Ιμπραχήμ ζουν δύο εντελώς διαφορετικές ζωές και κουβαλούν διαφορετικές πεποιθήσεις, ταυτότητες και βιώματα. Ο ένας είναι Ελληνοκύπριος γεωργός και χριστιανός, ο άλλος Τουρκοκύπριος δάσκαλος και μουσουλμάνος. Στην αποικιοκρατική Κύπρο της περιόδου 1955–1959, οι δύο άνδρες βρίσκονται κρατούμενοι στο ίδιο κελί. Ο Αντρέας κατηγορείται για συμμετοχή στον ένοπλο αγώνα της ΕΟΚΑ, ενώ ο Ιμπραχήμ για επίθεση εναντίον αστυνομικού κατά τη διάρκεια διαδήλωσης υπέρ της διχοτόμησης. Οι αποικιακές αρχές τούς εγκλωβίζουν στον ίδιο χώρο, προσδοκώντας είτε να αποσπάσουν ομολογίες είτε να τους οδηγήσουν στην αλληλοεξόντωση. Ωστόσο, η αναγκαστική συνύπαρξη μεταμορφώνει σταδιακά τη σχέση τους. Μέσα από τη βία των ανακρίσεων, τη σιωπή της απομόνωσης και την κοινή ανθρώπινη εμπειρία του εγκλεισμού, οι δύο άνδρες έρχονται αντιμέτωποι με τις βεβαιότητες, τις προκαταλήψεις και τις πληγές που κουβαλούν.


