Αντίστροφη μέτρηση για την Επίδαυρο με τον "Ίωνα" του Θωμά Μοσχόπουλου

Το διήμερο 28 και 29 Αυγούστου 2026 σηματοδοτεί το τέλος του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2026 με τον "'Ίωνα" του Ευριπίδη από τον καταξιωμένο σκηνοθέτη Θωμά Μοσχόπουλο, σε παραγωγή του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου με τον Γιάννη Τσουμαράκη στον ομώνυμο ρόλο, τη Στέλα Φυρογένη ως Κρέουσα και τον Νεοκλή Νεοκλέους ως Ξούθο. Με μία εκλεκτή ομάδα συντελεστών κι έναν εξαιρετικό θίασο, η παράσταση σύγχρονης αισθητικής, που αναδεικνύει τον αμφίσημο χαρακτήρα του ευριπίδειου έργου, κινείται στο μεταίχμιο μεταξύ τραγικού και κωμικού, μύθου και ρεαλισμού, μυστικισμού και σκεπτικισμού, θέτοντας στο επίκεντρο το ζήτημα της ταυτότητας και του ανήκειν και συνομιλώντας άμεσα με τη σύγχρονη εμπειρία, όπου όλα τίθενται διαρκώς υπό αμφισβήτηση και επαναδιαπραγμάτευση.

Η δράση του "'Ίωνα" εκτυλίσσεται στο ιερό μαντείο του Απόλλωνα στους Δελφούς. Εκεί καταφθάνουν η Κρέουσα, κόρη του μυθικού ιδρυτή της Αθήνας Ερεχθέα, και ο σύζυγός της Ξούθος, αναζητώντας χρησμό έπειτα από χρόνια ατεκνίας. Ο Απόλλωνας, επιχειρώντας να οδηγήσει τα πράγματα προς μια προδιαγεγραμμένη τάξη, αποκαλύπτει ψευδώς στον Ξούθο πως ο πρώτος νέος που θα συναντήσει βγαίνοντας από το ιερό είναι ο γιος του. Ο νέος αυτός είναι ο Ίων, ένας άγνωστης καταγωγής υπηρέτης του ναού, μεγαλωμένος στους Δελφούς υπό την προστασία του θεού. Η αλήθεια, ωστόσο, είναι πολύ πιο σκοτεινή. 

'Όπως είπε σε συνέντευξή του στο "α" ο Γιάννης Τσουμαράκης: "Ανάγοντάς τον στο σήμερα, ο "'Ίωνας" ακουμπά απόλυτα στο ζήτημα της ταυτότητας. Είναι το μεγάλο θέμα της εποχής μας. Είτε μιλάμε για έμφυλη και φυλετική ταυτότητα, είτε για κοινωνική, είτε ακόμα και για την εικονική ταυτότητα των social media. Επίσης, με αγγίζει το ζήτημα της αλήθειας. Αυτό το στοιχείο το έχει εντοπίσει εξαιρετικά ο Θωμάς Μοσχόπουλος μαζί με τον σκηνογράφο και ενδυματολόγο μας, τον βραβευμένο Βασίλη Παπατσαρούχα (σταθερού συνεργάτη του Μοσχόπουλου). Σκηνικά η παράσταση είναι γεμάτη με στήλες από καθρέφτες. Είναι ένα υπέροχο κλείσιμο του ματιού στον θεατή για το παιχνίδι ανάμεσα στην ίδια την αλήθεια και το είδωλό της".

Σύμφωνα με όσα είδαμε στην ανταπόκριση του "α" στη Λευκωσία: "Ο Θωμάς Μοσχόπουλος διάβασε το έργο τονίζοντας τον μεταιχμιακό του χαρακτήρα. Με σύγχρονο ύφος, έφερε στη σκηνή μια πολλαπλή ιστορία αντιπαραβολής ανάμεσα στην άγνοια και τη γνώση, την αλήθεια και την ψευδαίσθηση, το φως και το σκοτάδι. Η σκηνοθεσία ανέδειξε τις δραματικές ποιότητες του έργου, προσφέροντας μια εξαιρετική Κρέουσα από τη Στέλλα Φυρογένη, ερμηνευμένη με στιβαρότητα, εσωτερικότητα και ουσία. Παράλληλα, υπογράμμισε ζητήματα έμφυλης εξουσίας και βίας, χωρίς να καταφεύγει σε διδακτισμό, ενώ αντιμετώπισε με σαφήνεια το διαχρονικό ‘πρόβλημα’ του Χορού". 

Η πλοκή φέρνει στο φως τις αντιθέσεις ανάμεσα στο ιδιωτικό και το δημόσιο, τον μύθο και τον ρεαλισμό, ενώ πραγματεύεται έννοιες όπως είναι η ταυτότητα, η νομιμότητα, η πάλη των τάξεων, η εξαπάτηση, η σεξουαλική βία, η επιβεβλημένη εξουσία, η ηθική θεών και αρχόντων. Σε αυτό του το έργο ο Ευριπίδης δεν εστιάζει σε ηρωικούς άρχοντες, αλλά τοποθετεί στο επίκεντρο μία κακοποιημένη γυναίκα και το νόθο της παιδί, εκθέτοντας την αθέατη πλευρά και τους ηθικούς συμβιβασμούς των ευγενών, ενώ αμφισβητεί ευθέως την άμεμπτη εικόνα των θεών.

Σε μια κοινωνία που διαμάχεται, από τα χρόνια του Ευριπίδη μέχρι και σήμερα, με τις έννοιες της ηθικής, της νομιμότητας, του δίκαιου και της δικαιοσύνης, η σκηνοθετική πρόταση που θα δούμε στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου από τον Θωμά Μοσχόπουλο μάς ωθεί σε αποδόμηση πεποιθήσεων και αναστοχασμό. Η λύση του έργου προμηνύει το δοξασμένο μέλλον του "ήρωα", του μυθικού γενάρχη των Ιώνων.

Με σταθερά επιλεκτική παρουσία στην Επίδαυρο όλα αυτά τα χρόνια, ο Θωμάς Μοσχόπουλος επιστρέφει φέτος στο αργολικό θέατρο, επιλέγοντας ένα έργο "ασυνήθιστο" και βαθιά ανθρωποκεντρικό, αναδεικνύοντας το παιγνιώδες, ειρωνικό και αμφίσημο ύφος του. Ο "'Ίων" αποτελεί την τέταρτη μόλις σκηνοθεσία του για το αργολικό θέατρο (μετά την "'Άλκηστη" του Ευριπίδη το 2009, τις "Τραχίνιες" του Σοφοκλή το 2013 και την "Ιφιγένεια εν Ταύροις" του Ευριπίδη το 2018), αλλά και την τέταρτη φορά που σκηνοθετεί τραγωδία του Ευριπίδη (μαζί με τις "Βάκχες" που παρουσίασε στην Πειραιώς 260 το 2008). Πρόκειται, επίσης, για τη δεύτερη συνεργασία του με τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου, μετά τον "Επιθεωρητή" του Νικολάι Γκόγκολ που παρουσιάστηκε τη σεζόν 2025-26 με μεγάλη επιτυχία στη Λευκωσία.

Τη μουσική της παράστασης υπογράφει και ερμηνεύει ζωντανά επί σκηνής η ανατρεπτική δημιουργός από τη Λευκωσία, Αναστασία Δημητριάδου (Nama Dama), με συνοδοιπόρους τον Ζήνωνα Οικονομίδη και τον Νικόλα Τσαγγάρη. Ο Φώτης Νικολάου, χορογράφος με μακρά πορεία και σημαντικές συνεργασίες έχει κάνει την κίνηση και τη χορογραφία. Σε αντίθεση με την ευριπίδεια τραγωδία, όπου ο Χορός αποτελείται αποκλειστικά από τις θεραπαινίδες της Κρέουσας, η σκηνική πρόταση που θα δούμε στην Επίδαυρο έχει μεικτό Χορό, επιλογή που αναδεικνύει τη σκηνοθετική ανάγνωση. Συνεργάτης σκηνοθέτης είναι ο Μάριος Κακουλλής, ενώ τους φωτισμούς σχεδίασε ο Γεώργιος Κουκουμάς.

Συμπρωταγωνιστούν οι: Βαλεντίνος Κόκκινος, Ανδρέας Κουτσόφτας, Βασίλης Χαραλάμπους, Μαργαρίτα Ζαχαρίου, Ιωάννης Βαρβαρέσος, Δημήτρης Αντωνίου. Τον Χορό απαρτίζουν οι: Βασίλης Αθανασόπουλος, Γρηγόρης Γεωργίου, Νικόλας Γραμματικόπουλος, Μαρία Δράκου, Ιωάννα Κορδάτου, Θεοφάνης Κοσμάς, Μάριαν Κυπριανού, Δημήτρης Λαγούτης, Πέλλα Μακροδημήτρη, Θεόφιλος Μανόλογλου, Αθηνά Μουστάκα, Χρήστος Παπαδόπουλος, Χριστίνα Παπαδοπούλου, Ιωάννα Παπαμιχαλοπούλου, Κρις Σπύρου, Μαρία Τσιάκκα.

Προπώληση εισιτηρίων: more.com