Ίων

Ο Θωμάς Μοσχόπουλος διάβασε το ευριπίδειο δράμα τονίζοντας τον μεταιχμιακό του χαρακτήρα, καθώς ο "Ίων" αποτελεί ένα από τα πλέον αμφίρροπα έργα της αρχαιοελληνικής γραμματείας: δεν αποτελεί "καθαρή" τραγωδία, έχει ευτυχισμένο τέλος και κινείται στο μεταίχμιο μεταξύ μύθου και πραγματικότητας, τραγωδίας και "κωμωδίας".

Στο επίκεντρο βρίσκεται το ζήτημα της ταυτότητας, όπως ενσαρκώνεται στην ιστορία του κεντρικού ήρωα, ο οποίος μεγαλώνει στο μαντείο του Απόλλωνα χωρίς να γνωρίζει την καταγωγή του. Μέσα από τη σταδιακή αποκάλυψη της αλήθειας γύρω από τη γέννησή του -ως παιδιού της Κρέουσας, καρπού του βιασμού της από τον Απόλλωνα- ο Ευριπίδης θέτει με σκεπτικισμό ερωτήματα για την παρουσία και το ρόλο των θεών στις ζωές των ανθρώπων καθώς και για την ανθρώπινη ανάγκη για βεβαιότητες.

Μέσα στο σκηνικό του Βασίλη Παπατσαρούχα, που παρέπεμπε εξίσου στους Δελφούς ως "ομφαλό της γης" και στις έννοιες της διάθλασης και των αντικατοπτρισμών, ο Μοσχόπουλος προσέγγισε την ιστορία ως ένα σκηνικό παιχνίδι. Η κωμικότητα, η ελαφρότητα και η περιπαιχτική ειρωνεία διαπέρασαν την παράσταση, η οποία σχολίασε την ανθρώπινη ανάγκη να στηριχθεί κανείς σε μια πεποίθηση, μια επιθυμία, σε έναν ή και δύο από μηχανής θεούς, αλλά και την ευκολία μεταστροφής, όταν αλλάζουν τα δεδομένα.

Με σύγχρονο ύφος, έφερε στη σκηνή μια ιστορία αντιπαραβολής ανάμεσα στις υποκειμενικές όψεις της αλήθειας, στο φως και το σκοτάδι. Στο πλαίσιο αυτό εντάχθηκε και το εύρημα των μαύρων γυαλιών που φορούσαν οι ηθοποιοί, το οποίο όμως, παρότι συνομιλούσε με τη βασική ιδέα της παράστασης, γείωνε το σκηνικό σύμπαν σε ένα σημερινό, καθημερινό ύφος. Αντίθετα, το εύρημα του διπλού Ερμή ενίσχυσε αυτή την ανάγνωση, με τον Αντρέα Κουτσόφτα και τον Βασίλη Χαραλάμπους να προσφέρουν μια θεατρικότατη έναρξη, ενώ οι ερμηνείες των υπόλοιπων ρόλων (του ΄Ίωνα από τον Γιάννη Τσουμαράκη, του Ξούθου από τον Νεοκλή Νεοκλέους, της Πυθίας από τον Γιάννη Βαρβαρέσο, της Αθηνάς από τη Μαργαρίτα Ζαχαρίου) κινήθηκαν με συνέπεια σε αυτό το διττό όριο ανάμεσα στο δράμα και την κωμωδία.

Την ίδια στιγμή, η σκηνοθεσία ανέδειξε τις δραματικές ποιότητες του έργου, προσφέροντας μια εξαιρετική Κρέουσα από τη Στέλα Φυρογένη, ερμηνευμένη με στιβαρότητα, πάθος και ουσία. Παράλληλα, υπογράμμισε ζητήματα έμφυλης εξουσίας και βίας, χωρίς να καταφεύγει σε διδακτισμό (εξαιρετική η σκηνή -σκηνοθετική προσθήκη-, όπου κατονομάζονται οι γυναίκες-θύματα του Απόλλωνα), ενώ αντιμετώπισε με σαφήνεια και τόλμη το διαχρονικό "πρόβλημα" του Χορού: έχοντας ενεργό και όχι διακοσμητικό ρόλο, ο πολυπληθής Χορός λειτούργησε ως φορέας ουσιαστικού σχολιασμού, ενώ μετασχηματιζόταν πολυπρισματικά από χορικό σε χορικό, αλλάζοντας κίνηση, συναίσθημα και εκφραστικά μέσα, συνεπικουρούμενος από τη μουσική της Nama Dama. Αν και σε ορισμένες στιγμές η συνάντηση της μουσικής με την κίνηση-χορογραφία (Φώτης Νικολάου) έδινε στην παράσταση την αίσθηση ενός "βίντεο κλιπ", η συνολική εντύπωση παραμένει εκείνη μιας ευρηματικής και συνεκτικής σκηνοθετικής πρότασης.

Η παράσταση έκανε πρεμιέρα στο Αμφιθέατρο Μακάριος Γ΄της Λευκωσίας, στις 16-18 Ιουλίου. Θα παρουσιαστεί στο αρχαίο θέατρο Επιδαύρου, στις 28-29/8.