Ο φετινός προγραμματισμός του αρχαίου θεάτρου της Επιδαύρου θα κλείσει το διήμερο 28 και 29 Αυγούστου με την παράσταση του "'Ιωνα" από τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου. Τη σκηνοθεσία (όπως και τη μετάφραση και τη δραματουργική επεξεργασία) υπογράφει ο Θωμάς Μοσχόπουλος, ενώ στη διανομή συναντούμε τους ηθοποιούς: Στέλλα Φυρογένη, Νεοκλή Νεοκλέους, Βαλεντίνο Κόκκινο καθώς και τον βραβευμένο με το βραβείο "Δημήτρης Χορν" για το 2025, Γιάννη Τσουμαράκη.
Λίγα λόγια για το έργο
Πρόκειται για ένα από τα λιγότερο παιγμένα αλλά γοητευτικότερα ευριπίδεια δράματα. Δεν πρόκειται για "καθαρόαιμη" τραγωδία, καθώς έχει ευτυχισμένο τέλος, ενώ τα χαρακτηριστικά της ευριπίδειας γραφής, δηλαδή η ειρωνεία και ο σκεπτικισμός, βρίσκονται σε υπερθετικό βαθμό. Στον πυρήνα της ιστορίας βρίσκεται το ζήτημα της ταυτότητας και της ανάγκης του ανθρώπου να γνωρίζει πού ανήκει, επιβεβαιώνοντας πως ο Ευριπίδης είναι ο τραγικός ποιητής εκείνος που συγχρονίζεται και ταυτίζεται περισσότερο από τους υπόλοιπους με τα υπαρξιακής φύσης αιτήματα του νεότερου και του σύγχρονου θεάτρου.
Η ιστορία διαδραματίζεται στο ιερό μαντείο του Απόλλωνα στους Δελφούς, έναν χώρο όπου συναντιούνται ο πραγματικός και ο μυστικιστικός κόσμος, το θεϊκό και το ανθρώπινο στοιχείο. Εκεί μεγαλώνει ο ΄Ίων, ένας νεαρός άνδρας που δεν γνωρίζει την πραγματική του καταγωγή και προσπαθεί να ανακαλύψει την ταυτότητά του. Στο μαντείο θα καταφτάσουν η Κρέουσα και ο Ξούθος, προκειμένου να συμβουλευτούν τον Απόλλωνα για το γεγονός της ατεκνίας τους, και τότε η μοίρα και οι τύχες τους θα ενωθούν σε ένα κοινό νήμα, που θα αποκαλύψει σκοτεινά γεγονότα του παρελθόντος.
Η παράσταση
Ο Θωμάς Μοσχόπουλος γοητεύτηκε από το έργο, ακριβώς επειδή "κρύβει εκπλήξεις και παγίδες, επί τούτου τοποθετημένες από τον Ευρυπίδη. Είναι ένα έργο αμφίθυμο και αμφίσημο, κάτι που συνιστά μεγάλη πρόκληση για το σκηνοθέτη και τους ηθοποιούς", μας είπε. "Επίσης, έχει και χιούμορ και συγκίνηση, αλλά και ένα μυστικιστικό στοιχείο υπό μόνιμη αίρεση. Σαν να 'αυτοαναιρείται' ο Ευριπίδης, να 'αυτοτρολάρεται'", προσέθεσε χαρακτηριστικά. "Το γεγονός ότι βγάζει δύο από μηχανής θεούς -όταν δεν μπορεί να δώσει λύση ο Απόλλωνας, εμφανίζει την Πυθία- είναι σαν να αναρωτιέται: 'υπάρχουν θεοί, ή μήπως τους εφευρίσκουμε εμείς, επειδή τους χρειαζόμαστε;'".
Στην περίπτωση του Μοσχόπουλου, έχουμε να κάνουμε με ένα σκηνοθέτη που αγαπάει να ανεβάζει στη σκηνή άγνωστα ή ολιγοπαιγμένα έργα, καθώς έτσι λειτουργεί και προσωπικά ως θεατής: "προσωπικά, δεν μπορώ να βλέπω ξανά και ξανά τα ίδια έργα, διαφορετικές εκδοχές της ‘Αντιγόνης’, της ‘Ηλέκτρας’ κλπ", σχολίασε χαρακτηριστικά. ΄Όσον αφορά το αρχαίο δράμα αλλά και την ίδια την Επίδαυρο, προσέρχεται σε αυτά όταν έχει κάτι να πει. "Κακώς δίνεται μεγαλύτερη σημασία στο φορτίο που φέρει ο χώρος της Επιδαύρου απ’ ότι στα ίδια τα έργα", μας είπε.
Με τη σκηνοθεσία του στον "΄Ίωνα", θα επιχειρήσει να αναδείξει το παιγνιώδες και αμφίσημο πνεύμα του, μετατρέποντας τη σκηνή σε έναν χώρο αναστοχασμού και συνεχούς αντανάκλασης, φανέρωσης & απόκρυψης της αλήθειας και του ψεύδους, με το ερώτημα της ταυτότητας να παραμένει ανοιχτό, ρευστό και αγωνιώδες. ΄Έτσι, προκειμένου να δοθεί έμφαση σε αυτά τα μοτίβα, προχώρησε σε κάποιες δραματουργικές παρεμβάσεις: ο ρόλος του Ερμή θα παιχτεί ταυτόχρονα από δύο ηθοποιούς, ενώ μετέτρεψε τον γυναικείο Χορό του έργου (θεραπαινίδες της Κρέουσας) σε μικτό Χορό ανδρών και γυναικών, μια που τον απασχολεί η συζήτηση περί φύλου και από την ανδρική οπτική. "Παρ’ όλ’ αυτά, δεν θα δείτε ένα διαφορετικό έργο", αποσαφήνισε.
Στο έμψυχο υλικό του ΘΟΚ -με τον οποίο συνεργάστηκε και το χειμώνα του 2025, σκηνοθετώντας τον "Επιθεωρητή" του Γκόγκολ- δεν βρήκε μόνο ανθρώπους με ενδιαφέρον και όρεξη αλλά και μια "συνενοχή", όπως τη χαρακτήρισε. Στη συνεργασία τους αναφέρθηκε και η Στέλλα Φυρογένη, η ηθοποιός που θα ερμηνεύσει την Κρέουσα. Λέγοντας πως δίνει μεγαλύτερη σημασία στις συνεργασίες παρά στα έργα ή τους ρόλους, τόνισε πως με τον Θωμά Μοσχόπουλο, βρήκε έναν νέο τρόπο δουλειάς: "Η δουλειά μαζί του ‘απαιτούσε’ τα λάθη μας κι έτσι σταμάτησα να φοβάμαι μήπως πάει κάτι λάθος. Αυτό είναι τρομερά απελευθερωτικό", μας αποκάλυψε.
Ο ΘΟΚ και η Επίδαυρος
Από το 1980, όταν ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου πραγματοποίησε την πρώτη του κάθοδο στην Επίδαυρο με τις εμβληματικές "Ικέτιδες", σε σκηνοθεσία του Νίκου Χαράλάμπους πέρασαν σαράντα έξι χρόνια. Δικαίως, λοιπόν, ο Παντελής Βουτουρής, Πρόεδρος του ΘΟΚ, χαρακτήρισε αυτή τη σχέση "ιστορική", αλλά και επεσήμανε πως "αυτή η ιστορική σχέση χρειάζεται να αποκατασταθεί". Κι αυτό γιατί, οι εμφανίσεις του ΘΟΚ στην Επίδαυρο δεν είναι συχνές, ενώ με εξαίρεση την παράσταση των "Περσών" σε σκηνοθεσία του ΄Άρη Μπινιάρη (μια ξεχωριστή στιγμή του πρόσφατου παρελθόντος, το 2017), που υπήρξε εξολοκλήρου παραγωγή του ΘΟΚ, ο Οργανισμός εμφανίζεται στην Επίδαυρο μόνο ως συμπαραγωγός. τελευταία παραδείγματα, η συμπαραγωγή με το Εθνικό, το 2019, στις "Ικέτιδες" του Ευρυπίδη, που σκηνοθέτησε ο Στάθης Λιβαθινός, και η περσινή συμπαραγωγή με το ΚΘΒΕ, "ζ-η-θ, ο Ξένος", σε σκηνοθεσία του Μιχαήλ Μαρμαρινού. "΄Ίσως, ο ΘΟΚ να ξεχάστηκε κάπως", σχολίασε ο κ. Βουτουρής, "όμως τώρα είναι η ιδανική ευκαιρία να ξαναμπούμε στις συνειδήσεις των θεατών, ειδικά των νέων", σχολίασε.
Η πρεμιέρα θα δοθεί στις 16-18 Ιουλίου στη Λευκωσία και θα ακολουθήσει περιοδεία στη Λάρνακα (22/7) και τη Λεμεσό (24/7). Στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου θα παιχτεί στις 28 & 29 Αυγούστου.
Διαβάστε Επίσης
Η μετάφραση, η σκηνοθεσία και η δραματουργική επεξεργασία είναι του Θωμά Μοσχόπουλου, τα σκηνικά και τα κοστούμια του Βασίλη Παπατσαρούχα, η μουσική & η μουσική διδασκαλία της Αναστασίας Δημητριάδου (nama dama), η κίνηση & η χορογραφία του Φώτη Νικολάου, οι φωτισμοί του Γεώργιου Κουκουμά.
Παίζουν: Γιάννης Τσουμαράκης (΄Ίων), Στέλα Φυρογένη (Κρέουσα), Νεοκλής Νεοκλέους (Ξούθος), Βαλεντίνος Κόκκινος (Παιδαγωγός), Ανδρέας Κουτσόφτας-Βασίλης Χαραλάμπους (Ερμής), Μαργαρίτα Ζαχαρίου (Αθηνά), Ιωάννης Βαρβαρέσος (Πυθία), Δημήτρης Αντωνίου (Δούλος). Χορός: Βασίλης Αθανασόπουλος, Γρηγόρης Γεωργίου, Νικόλας Γραμματικόπουλος, Μαρία Δράκου, Ιωάννα Κορδάτου, Θεοφάνης Κοσμάς, Μάριαν Κυπριανού, Δημήτρης Λαγούτης, Πέλλα Μακροδημήτρη, Θεόφιλος Μανόλογλου, Αθηνά Μουστάκα, Χρήστος Παπαδόπουλος, Χριστίνα Παπαδοπούλου, Ιωάννα Παπαμιχαλοπούλου, Κρις Σπύρου, Μαρία Τσιάκκα. Μουσικός επί σκηνής: Αναστασία Δημητριάδου.
Διαβάστε Επίσης
