Δημήτρης Λούτσιος©
Με μια ιδιαίτερη και εξαιρετικά επίκαιρη παράσταση αποχαιρετούμε το φετινό Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου στις 28 και 29 Αυγούστου. Ο Θεατρικός Οργανισμός Κύπρου (ΘΟΚ) παρουσιάζει στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου τον "Ίων" του Ευριπίδη, φέρνοντας στο προσκήνιο ένα από τα πιο ιδιαίτερα έργα της αρχαίας ελληνικής δραματουργίας, που "κινείται στο μεταίχμιο μεταξύ τραγικού και κωμικού, μύθου και ρεαλισμού, μυστικισμού και σκεπτικισμού, θέτοντας στο επίκεντρο το ζήτημα της ταυτότητας και του ανήκειν και συνομιλώντας άμεσα με τη σύγχρονη εμπειρία, όπου όλα τίθενται διαρκώς υπό αμφισβήτηση και επαναδιαπραγμάτευση”.

Η ιστορία παρακολουθεί τον νεαρό Ίωνα, ο οποίος μεγαλώνει ως αφοσιωμένος θεράποντας στο μαντείο του Απόλλωνα στους Δελφούς, αγνοώντας παντελώς την πραγματική του καταγωγή. Η εύθραυστη ισορροπία της ζωής του διαταράσσεται όταν καταφθάνουν στο μαντείο η βασίλισσα της Αθήνας, Κρέουσα, και ο σύζυγός της, Ξούθος, γυρεύοντας χρησμό για την ατεκνία τους. Η παρουσία τους πυροδοτεί μια σειρά από παρεξηγήσεις, ανθρώπινες μηχανορραφίες, ανατροπές και θεϊκές παρεμβάσεις. Πίσω όμως από τις πλάνες των ηρώων, η αλήθεια που το κοινό γνωρίζει ήδη είναι αποκαλυπτική: ο Ίων είναι καρπός του βιασμού της Κρέουσας από τον θεό Απόλλωνα. Η δραματική αυτή αποκάλυψη θα οδηγήσει τελικά στην επανένωση μητέρας και γιου, ανοίγοντας τον δρόμο για τη μελλοντική του ανάρρηση στον θρόνο της Αθήνας.
Πρόκειται για ένα κείμενο που ξεφεύγει από τα συνηθισμένα πλαίσια. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει η κριτικός Τώνια Καράογλου στο "Αθηνόραμα", παρακολουθώντας πρώτη την παράσταση στη Λευκωσία, ο "Ίων" δεν κατατάσσεται στις συμβατικές, "καθαρές" τραγωδίες. Είναι ένα από τα πιο αινιγματικά και αμφίρροπα έργα του Ευριπίδη, το οποίο ισορροπεί με δεξιοτεχνία στο μεταίχμιο τραγικού και κωμικού, μύθου και πραγματικότητας, μυστικισμού και σκεπτικισμού.
Αυτήν ακριβώς τη σύνθετη φύση του έργου αναδεικνύει η νέα σκηνοθετική ματιά του Θωμά Μοσχόπουλου, ο οποίος υπογράφει τη μετάφραση, τη σκηνοθεσία και τη δραματουργική επεξεργασία. Προσεγγίζοντας το κείμενο ως ένα σύγχρονο σκηνικό παιχνίδι, ο σκηνοθέτης φέρνει στην επιφάνεια τις έμφυλες αντιθέσεις, τα παιχνίδια εξουσίας αλλά και τη βαθιά ανθρώπινη ανάγκη για έναν "από μηχανής θεό", χωρίς όμως να διολισθαίνει σε διδακτισμούς.

Η παράσταση διακρίνεται για την υψηλή αισθητική της συνοχή: ο Βασίλης Παπατσαρούχας δημιουργεί στα σκηνικά και τα κοστούμια έναν χώρο αντικατοπτρισμών που συνδέει αρχαϊκά στοιχεία με ανάλαφρες πινελές, ενώ η ανατρεπτική Nama Dama (Αναστασία Δημητριάδου) ερμηνεύει ζωντανά επί σκηνής ένα πρωτότυπο ηχοτοπίο που γεφυρώνει την παράδοση με τον σύγχρονο ήχο. Παράλληλα, υπό την καθοδήγηση του Φώτη Νικολάου στη κίνηση, ο μεικτός Χορός λειτουργεί πολυπρισματικά, αλλάζοντας διαρκώς ταυτότητα και ρυθμό.

Στο ερμηνευτικό κομμάτι, ξεχωρίζει η στιβαρή και εσωτερική Κρέουσα της Στέλας Φυρογένη και ο Ίων του Γιάννη Τσουμαράκη. Μαζί τους, ο Νεοκλής Νεοκλέους στον ρόλο του Ξούθου και ο ευρηματικός διπλός Ερμής από τους Ανδρέα Κουτσόφτα και Βασίλη Χαραλάμπους δίνουν ξεχωριστό παλμό, ενώ τον θίασο συμπληρώνουν επάξια η Μαργαρίτα Ζαχαρίου (Αθηνά), ο Ιωάννης Βαρβαρέσος (Πυθία), ο Βαλεντίνος Κόκκινος (Παιδαγωγός) και ο Δημήτρης Αντωνίου (Δούλος).
Είναι ευκαιρία να δείτε ένα από τα λιγότερο παιγμένα αλλά εξαιρετικά επίκαιρα έργα του Ευριπίδη. Με φρέσκια ματιά και έντονο θεατρικό ρυθμό, η παράσταση αποδομεί τις βεβαιότητες και συνομιλεί άμεσα με τη σημερινή εποχή, όπου κάθε έννοια αλήθειας και ταυτότητας τίθεται υπό διαρκή επαναδιαπραγμάτευση.
Προπώληση εισιτηρίων: more.com
Περισσότερες πληροφορίες
Ίων
Το σπάνια παιζόμενο έργο του Ευριπίδη που κινείται στο μεταίχμιο μεταξύ τραγικού και κωμικού, μέσα από την παράσταση του Θωμά Μοσχόπουλου συνομιλεί άμεσα με τη σύγχρονη εμπειρία, θέτοντας στο επίκεντρο το ζήτημα της ταυτότητας και του ανήκειν. Η Κρέουσα, κόρη του ιδρυτή της Αθήνας Ερεχθέα, και ο σύζυγός της Ξούθος αναζητούν χρησμό από το μαντείο των Δελφών για την ατεκνία τους. Ο Απόλλωνας, επιχειρώντας να οδηγήσει τα πράγματα προς μια προδιαγεγραμμένη τάξη, αποκαλύπτει ψευδώς στον Ξούθο πως ο πρώτος νέος που θα συναντήσει βγαίνοντας από το ιερό είναι ο γιος του. Ο νέος αυτός είναι ο Ίων, ένας άγνωστης καταγωγής υπηρέτης του ναού, μεγαλωμένος στους Δελφούς υπό την προστασία του θεού. Η αλήθεια, ωστόσο, είναι πολύ πιο σκοτεινή. Σε αντίθεση με την ευριπίδεια τραγωδία, όπου ο χορός αποτελείται αποκλειστικά από τις θεραπαινίδες της Κρέουσας, η σκηνική πρόταση που θα δούμε στην Επίδαυρο έχει μεικτό χορό, επιλογή που αναδεικνύει τη σκηνοθετική ανάγνωση.


