Αυλαία για τις επιτυχημένες παραστάσεις "Ηλέκτρα εντός" και "Όταν έκλαψε ο Νίτσε"

Καθώς η θεατρική σεζόν πλησιάζει στο τέλος της, δύο από τις πιο σημαντικές παραστάσεις της χρονιάς συνεχίζουν για λίγο ακόμη στη σκηνή του Θέατρο Πορεία. Η συγκλονιστική "Ηλέκτρα εντός" του Σοφοκλής, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Τάρλοου, καθώς και η θεατρική μεταφορά του μυθιστορήματος "Όταν έκλαψε ο Νίτσε" του Ίρβιν Γιάλομ, σε σκηνοθεσία Ακύλλα Καραζήση και Νίκου Χατζόπουλο ολοκληρώνουν τον κύκλο τους στις 5 Απριλίου.

"Ηλέκτρα εντός" – 10 τελευταίες παραστάσεις

Ο Δημήτρης Τάρλοου επιστρέφει στη σοφόκλεια τραγωδία με μια σκηνοθετική πρόταση που ανανεώνει τη ματιά πάνω στο αρχαίο δράμα. Μετά την επιτυχημένη παρουσίασή της στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου και την περιοδεία της σε Ελλάδα και Κύπρο, η παράσταση "Ηλέκτρα εντός" προσαρμόζεται για κλειστό θέατρο, αποκτώντας μια νέα, πιο άμεση θεατρική διάσταση στη σκηνή του Θέατρο Πορεία.

Δεν βλέπουμε συχνά παραστάσεις αρχαίου δράματος σε κλειστές αίθουσες, και αυτή η μεταφορά αποτελεί μια ιδιαίτερη πρόκληση: η επιδαυρική εμπειρία μετακινείται από το ανοιχτό τοπίο στο εσωτερικό ενός θεατρικού χώρου, φέρνοντας το κοινό πιο κοντά στην καρδιά του μύθου και στους χώρους του παλατιού των Ατρειδών.

Στον ομώνυμο ρόλο η Λουκία Μιχαλοπούλου ερμηνεύει μια Ηλέκτρα βαθιά τραυματισμένη αλλά και ανυποχώρητη, μια γυναίκα παγιδευμένη στον αδιάκοπο κύκλο αίματος και μνήμης της καταραμένης οικογένειας των Ατρειδών. Δίπλα της, η Αγλαΐα Παππά ενσαρκώνει την Κλυταιμνήστρα, ενώ ο Κωνσταντίνος Ζωγράφος εμφανίζεται ως Ορέστης, ο αδελφός που επιστρέφει για να αποκαταστήσει τη δικαιοσύνη. Τον Πυλάδη υποδύεται ο Περικλής Σιούντας, ενώ τον Αίγισθο ερμηνεύει ο ίδιος ο Δημήτρης Τάρλοου.

Στον ρόλο της Χρυσόθεμης εμφανίζεται η Γρηγορία Μεθενίτη, ενώ τον Παιδαγωγό υποδύεται ο Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης. Τον σκηνικό κόσμο της παράστασης συμπληρώνουν οι Ελένη Βλάχου και Ιωάννα Λέκκα, ενώ επί σκηνής εμφανίζεται και ο μουσικός Τάσος Μυσιρλής, ενισχύοντας τη ζωντανή, ατμοσφαιρική διάσταση της παράστασης.

Η σκηνική συνθήκη θυμίζει ένα ιδιότυπο καμπαρέ, όπου συνυπάρχουν τα τραγούδια της εξουσίας, οι προσευχές των ηττημένων και η βαριά σκιά της μοίρας. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ιστορία της Ηλέκτρας αναδεικνύεται όχι μόνο ως αφήγηση εκδίκησης αλλά και ως καθρέφτης των ανθρώπινων διλημμάτων και της διαχρονικής σύγκρουσης ανάμεσα στη δικαιοσύνη και την ηθική.

Στη σοφόκλεια εκδοχή της τραγωδίας του Σοφοκλής οι θεοί απουσιάζουν, οι χρησμοί απλώς συμπίπτουν με τις ανθρώπινες αποφάσεις και η συνείδηση μοιάζει να περνά σε δεύτερη μοίρα. Οι Ερινύες δεν εμφανίζονται, όμως το τίμημα για τους επιζώντες είναι βαρύ. Η ανάγκη για κάθαρση και το κόστος των επιλογών είναι τα ερωτήματα που η τραγωδία θέτει στο προσκήνιο.

Στο σκηνοθετικό του σημείωμα, ο Τάρλοου επισημαίνει ότι η επιστροφή του στο έργο δεν προκύπτει από την ανάγκη επανάληψης, αλλά από την επιθυμία να εξερευνήσει ξανά το αβυσσαλέο βάθος της τραγωδίας. Όπως συμβαίνει με καλλιτέχνες που αφιερώνουν τη ζωή τους επιστρέφοντας στα ίδια μεγάλα θέματα, έτσι και κάθε νέα προσέγγιση ενός σπουδαίου έργου αποτελεί μια ακόμη προσπάθεια να προσεγγιστεί μια ουσία που ποτέ δεν συλλαμβάνεται πλήρως. Παράλληλα, τονίζει πως η τραγωδία δεν πρέπει να μετατρέπεται σε "τουριστικό θέαμα", αλλά να λειτουργεί ως ζωντανή εμπειρία που αγγίζει βαθιά τον θεατή, αφυπνίζοντας πάθος, συγκίνηση και μια σχεδόν μυστική συμφιλίωση με τις αντιφάσεις της ζωής.

Διαβάστε κριτική για την παράσταση. 

Last call για το "'Όταν έκλαψε ο Νίτσε"

Παράλληλα, η παράσταση "Όταν έκλαψε ο Νίτσε" συνεχίζει για λίγες ακόμη εβδομάδες στο Θέατρο Πορεία, έπειτα από δύο συνεχόμενες σεζόν με διαδοχικά sold out, σε σκηνοθεσία Ακύλλα Καραζήση και Νίκου Χατζόπουλου.

Το έργο βασίζεται στο ομώνυμο μυθιστόρημα του διακεκριμένου ψυχιάτρου και συγγραφέα Ίρβιν Γιάλομ, το οποίο θέτει μια συναρπαστική λογοτεχνική υπόθεση: τι θα συνέβαινε αν ο στοχαστής και φιλόσοφος Φρίντριχ Νίτσε (1844–1900) συναντούσε τον διακεκριμένο γιατρό Γιόζεφ Μπρόιερ (1842–1925) στη Βιέννη του 19ου αιώνα;

Στην ιστορία τρυπώνει επίσης, ο νεαρός τότε, Ζίγκμουντ Φρόιντ (1856–1939), μαθητής και συνεργάτης του Μπρόιερ, που βρίσκεται ακόμη στην αρχή της πορείας που θα τον οδηγήσει στην ιδρυση της ψυχαναλυτικής θεωρίας

Η θεατρική διασκευή της Ευαγγελία Ανδριτσάνου επικεντρώνεται στην ιδιότυπη σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στους δύο άνδρες. Όπως σημειώνει η κριτικός Τώνια Καράογλου του "α" για την παράσταση: "Χωρίς να κάνει κάτι διαφορετικό από τη μεταγραφή του βιβλίου σε ένα σκηνικό κείμενο όπου συνυπάρχουν η αφήγηση και η πρόζα, η διασκευή της Ανδριτσάνου αποδεικνύεται μία λειτουργικότατη κατασκευή, πάνω στην οποία στηρίζεται η επιδραστική παράσταση".

Στην καρδιά της ιστορίας βρίσκεται μια παράδοξη διαδικασία διπλής ψυχοθεραπείας, όπου θεραπευτής και θεραπευόμενος ανταλλάσσουν ρόλους. Ο Νίτσε, τον οποίο ερμηνεύει ο Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης, βυθισμένος σε υπαρξιακή κρίση και βαθιά μοναξιά, συναντά τον Μπρόιερ, Γιάννη Κότσιφα, έναν από τους πρωτοπόρους της ψυχανάλυσης. Μέσα από μια σειρά μυστικών συμφωνιών, οι δύο άνδρες ξεκινούν μια περιπέτεια πνευματικής και ψυχικής αναζήτησης συναντόντας τον Φρόιντ τον οποίο ερμηνεύει ο Μάνος Βαβαδάκης.

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν και οι γυναίκες που επηρέασαν καθοριστικά τη ζωή και τη σκέψη των πρωταγωνιστών: η χαρισματική Lou Andreas-Salomé, που άσκησε τεράστια επιρροή στον Νίτσε, αλλά και η περίφημη ασθενής Anna O., μορφή-κλειδί στην ιστορία της ψυχανάλυσης.

Η παράσταση ξετυλίγεται σαν μια πνευματική και ψυχολογική "αστυνομική ιστορία", όπου οι χαρακτήρες αναζητούν στοιχεία, έρχονται αντιμέτωποι με απρόβλεπτες εξελίξεις και καλούνται να αντιμετωπίσουν τις βαθύτερες αλήθειες του εαυτού τους.

Το αποτέλεσμα είναι ένα θεατρικό ταξίδι στον πυρήνα της ανθρώπινης ψυχής, όπου η φιλοσοφία συναντά την ψυχανάλυση και η αληθινή ανθρώπινη επαφή αποδεικνύεται η πιο ισχυρή θεραπευτική δύναμη.