Ένα έργο που γράφτηκε μέσα σε μια νύχτα, λίγο πριν το ξέσπασμα του Μεγάλου Πολέμου, στο Βαφείο

Στο θέατρο Βαφείο «Λάκης Καραλής» παίζεται το συνταρακτικό δράμα του Φερνάντο Πεσσόα «Ο ναυτικός».

Ο ναυτικός Νίκος Βαρδακαστάνης©

Ο "Ναυτικός" του Φερνάντο Πεσσόα δεν είναι παρά ένας καταιγιστικός συνειρμός, ή μάλλον ένας σπαραγμός. 'Ένα συνταρακτικό δράμα γραμμένο μέσα σε μια νύχτα, ένας συνειρμός λίγο πριν το ξέσπασμα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ("12, 13 Οκτώβρη 1913 όπως ο ίδιος σημειώνει), που καταδύεται στα πιο αχανή και σκοτεινά νερά του ανθρώπινου ψυχισμού. Η Δανάη Κατσαμένη υπογράφει τη μετάφραση και τη σκηνοθεσία του έργου που παίζεται στο θέατρο Βαφείο "Λάκης Καραλής". 

Τρεις γυναίκες ξενυχτούν δίπλα στο φέρετρο ενός κοριτσιού αναπολώντας τη ζωή που πέρασε. Στο επίκεντρο της αφήγησης τους, βρίσκεται το όνειρο. 'Ένας ναυτικός, που κάποτε ναυάγησε σ’ ένα έρημο νησί, έπλασε με τη φαντασία του μια πατρίδα, μέσα στην οποία βρήκε την προσωπική του πληρότητα, τη συγκινησιακή γνώση της ζωής, για να μην τρελαθεί από τη μοναξιά. Η ανάγκη του γι’ αυτή τη νέα ψεύτικη ζωή, τον έκανε να αρνηθεί τη θάλασσα και την επιστροφή, μένοντας κλεισμένος για πάντα στην κατασκευασμένη πραγματικότητά του.

Ο ναυτικός
Νίκος Βαρδακαστάνης©

Ο Φερνάντο Πεσσόα σ’ ένα από τα διασημότερα έργα του "Το βιβλίο της ανησυχίας", γράφει: "Δεν έκανα τίποτε άλλο πέρα από το να ονειρεύομαι. Αυτό ήταν, και μόνο αυτό, το νόημα της ζωής μου. Ποτέ δεν είχα άλλη πραγματική ενασχόληση πέρα από την εσωτερική μου ζωή. Ποτέ δεν θέλησα να είμαι τίποτε άλλο πέρα από ονειροπόλος. Σε όποιον μου είπε να ζήσω δεν έδωσα ποτέ σημασία. Ποτέ δεν αγάπησα άλλο από το τίποτα. Από τη ζωή τίποτε άλλο δεν ζήτησα πέρα από το να περάσει από μέσα μου χωρίς να την αισθανθώ".

Περισσότερα για το έργο του Φερνάντο Πεσσόα

Τι συμβαίνει όμως όταν τα όνειρα γίνονται εφιάλτες; Όταν τα πάντα συμβαίνουν μέσα στην πιο παγωμένη, την "πιο μαύρη νύχτα"; Όταν το τίποτα και η ματαίωση αρχίζουν να αποκτούν σώμα και ύπαρξη; Όταν η νοσταλγία γίνεται ακόμα πιο οδυνηρή απ’ την ίδια την πραγματικότητα; Και πώς μπορεί κανείς να καταφέρει να ξεφύγει από "αυτό το ομιχλώδες τοπίο" του φόβου, της απομόνωσης και του ψυχικού αδιεξόδου; 

Ο ναυτικός
Νίκος Βαρδακαστάνης©

"Παρελθόν. Παρόν. Μέλλον. Και πάλι παρελθόν. Τρεις γυναίκες. Γυναίκες σκιές. Γυναίκες σκέψεις. Κι ένα κορίτσι. Πεθαμένο. Ζωντανό." Αψηφώντας τα τεράστια επίπεδα της πίεσης, τις ακραία χαμηλές θερμοκρασίες, οι γυναίκες του Πεσσόα μοιάζουν με σκάφανδρα που εισχωρούν στην αρτηρία της ψυχής. Ανιχνεύουν τα αδιέξοδα του νου και τις ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις που προκαλεί στον άνθρωπο ένας κόσμος που δεν έχει πια κάτι να δώσει, παρά μόνο αφόρητη δυστυχία. Οι ζωντανοί βαδίζουν μπροστά απ’ το μεγάλο παράθυρο σαν υπνοβάτες. Στέκονται σιωπηλοί παρατηρώντας τη ζωή. Κι εκεί, πέρα μακριά η θάλασσα, το σφύριγμα του πνέοντος ανέμου, τα βουνά, κάτι που έρχεται μα που πάντα αργεί. 

Ο ναυτικός
Νίκος Βαρδακαστάνης©

Στο στατικό αυτό δράμα, τίποτα δεν μένει στάσιμο. Τα πάντα καλπάζουν είτε προς το φως είτε προς το σκοτάδι. Η έντονη σωματικότητα κι οι λέξεις σπάνε την φαινομενική ακινησία, σε μια προσπάθεια να αναδειχθεί η ένταση της εσωτερικής κίνησης των σκέψεων του ανθρώπου, που ακροβατεί ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο, στην πραγματικότητα και την άρνηση της, στην παραίτηση ή στην απόφαση για την αλλαγή αυτού του κόσμου που γεννά μόνο δεινά.

Οι συντελεστές

Ερμηνεύουν οι Αφροδίτη Βραχοπούλου, Δανάη Γοργομύτη, Βίκυ Λέκκα και 'Άννα Λιανοπούλου (η οποία επιμελείται και την κίνηση). Τα σκηνικά και τα κοστούμια υπογράφουν η Δανάη Κατσαμένη με τον Μάρτιν Γαβρίλη, οι φωτισμοί είναι του Μανώλη Μπράτση και η μουσική σύνθεση των Fuchs&Löwe.

Διαβάστε Επίσης


 

Διαβάστε Επίσης


 

Περισσότερες πληροφορίες

Ο ναυτικός

  • Δράμα
  • Διάρκεια: 80 '

Ένα συνταρακτικό δράμα γραμμένο μέσα σε μια νύχτα, ένας συνειρμός λίγο πριν το ξέσπασμα του Μεγάλου Πολέμου, που καταδύεται στα πιο αχανή και σκοτεινά νερά του ανθρώπινου ψυχισμού, γύρω από τη σωρό μιας νεαρής κοπέλας, περιτριγυρισμένης από τρεις γυναίκες που ξαγρυπνούν στο πλευρό της. «12, 13 Οκτώβρη 1913» όπως ο ίδιος σημειώνει. Στο επίκεντρο της αφήγησης τους, βρίσκεται το όνειρο. Ένας Ναυτικός, που κάποτε, ναυάγησε σε ένα έρημο νησί. Ο ναυτικός αυτός, για να μην τρελαθεί από τη μοναξιά, έπλασε με τη φαντασία του μια πατρίδα, μέσα στην οποία βρήκε την προσωπική του πληρότητα, τη συγκινησιακή γνώση της ζωής. Η ανάγκη του γι’ αυτή τη νέα ψεύτικη ζωή, τον έκανε να αρνηθεί τη θάλασσα και την επιστροφή, μένοντας κλεισμένος για πάντα στην κατασκευασμένη πραγματικότητά του.

Βαφείο-«Λάκης Καραλής»

Αγ. Όρους 16 & Κωνσταντινουπόλεως 115

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

"Μονή Ορθοκωστάς": Το βιβλίο που δίχασε την Ελλάδα ζωντανεύει στη σκηνή του NØ52

Το πολυσυζητημένο έργο του Θανάση Βαλτινού γίνεται η αφετηρία για την πρώτη σκηνοθετική απόπειρα του Κωνσταντίνου Πλεμμένου.

ΓΡΑΦΕΙ: ATHINORAMA TEAM
19/11/2026

Η "Μαύρη Πεταλούδα" ταξιδεύει για δεύτερη χρονιά στον ποιητικό κόσμο του Μίλτου Σαχτούρη

Ο Θάνος Κοσμίδης συνθέτει μια πολυμεσική performance εμπνευσμένη από οκτώ ποιήματα του Μίλτου Σαχτούρη, με ζωντανή μουσική, μάσκες και stop-motion εικόνες.

Τα "Κραγιοναρισμένα χείλη" φωτίζουν τις πληγές μιας γυναίκας που αναζητά διέξοδο

Η Γωγώ Φάκου-Θεοδωράκη ερμηνεύει έναν θεατρικό μονόλογο βασισμένο σε αληθινή ιστορία, με θέμα τη σεξουαλική κακοποίηση και τις συνέπειές της.

Το "Love" του Χάρη Κούσιου προσκαλεί το κοινό να επαναπροσδιορίσει την αγάπη

Δύο χορευτές μοιράζονται προσωπικές ιστορίες βίας, απώλειας και επιβίωσης, σε μια performance που αναζητά τι σημαίνει αγάπη για τον καθένα μας.

Μαρία Πρωτόπαππα και Μαίρη Μηνά: Στα άδυτα του "People, Places & Things"

Πόσο δύσκολο είναι να αντιμετωπίσεις την αλήθεια σου; Με όχημα το καθηλωτικό "People, Places & Things" του Ντάνκαν ΜακΜίλαν, η Μαρία Πρωτόπαππα και η Μαίρη Μηνά συναντιούνται στη σκηνή του Κνωσός (από 20/11), φωτίζοντας τον εθισμό, τα τραύματα και τη δύναμη της ανθρώπινης σύνδεσης.

Η Μπέτι Ντέιβις επισκέπτεται το σπίτι μιας φανατικής θαυμάστριας στο Studio Κυψέλης

Η Χάρις Συμεωνίδου και η Τέτα Κωσταντά πρωταγωνιστούν στη βιογραφική κωμωδία της Elizabeth Fuller για τη συνάντηση μιας θαυμάστριας με το ίνδαλμά της.

Η "Οικογένεια Τσεκμέ" επιστρέφει απόψε στη σκηνή του Θεάτρου Πόλη

Ο Τόλης Παπαδημητρίου παρουσιάζει τη δεύτερη χρονιά της κωμωδίας του, με μια αλλόκοτη οικογένεια, έναν Ισπανό τουρίστα και ένα ξεκαρδιστικό έγκλημα.