Μέχρι τις 10 Δεκεμβρίου συνεχίζεται στη νέα θεατρική σκηνή της Κυψέλης, NØ52, η παράσταση "Μονή Ορθοκωστάς", σε σύλληψη και σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Πλεμμένου, με τις Παρασκευή Δουρουκλάκη και Έλλη Στεργίου στους πρωταγωνιστικούς ρόλους. Με αφετηρία το ομώνυμο έργο του Θανάση Βαλτινού, η θεατρική μεταφορά επιστρέφει σε μία από τις πιο σκοτεινές περιόδους της ελληνικής Ιστορίας, φωτίζοντας τη μνήμη, τη βία και τις προσωπικές μαρτυρίες δύο γυναικών.

Ένα μοναστήρι, μια σκοτεινή σελίδα της Ιστορίας
Το 1943-1944, στην ορεινή Αρκαδία, η Ελλάδα βρίσκεται ακόμη υπό γερμανική Κατοχή. Ωστόσο, ένας άλλος πόλεμος έχει ήδη ξεκινήσει στο εσωτερικό της. Συλλήψεις, εκτελέσεις, αντίποινα και προσωπικές εκδικήσεις διαλύουν τις τοπικές κοινωνίες. Οικογένειες διχάζονται, άνθρωποι στρέφονται ο ένας εναντίον του άλλου και τα όρια ανάμεσα στην ιδεολογία, την επιβίωση και την ανθρώπινη αγριότητα γίνονται ολοένα πιο δυσδιάκριτα. Στην Κυνουρία, η Μονή Ορθοκωστάς μετατρέπεται σε τόπο κράτησης ανθρώπων που θεωρούνται εχθροί του ΕΛΑΣ. Ένας τόπος συνδεδεμένος με τη βία και τον φόβο, που δεκαετίες αργότερα θα δώσει το όνομά του σε ένα από τα πιο πολυσυζητημένα βιβλία της νεοελληνικής λογοτεχνίας.
Το 1994, ο Θανάσης Βαλτινός δημοσιεύει την "Ορθοκωστά", ένα πολυφωνικό μυθιστόρημα που ανασυνθέτει τα γεγονότα εκείνης της περιόδου μέσα από προσωπικές μαρτυρίες. Χωρίς τη συμβατική δομή μιας ενιαίας αφήγησης και χωρίς έναν παντογνώστη αφηγητή, οι διαφορετικές φωνές συνθέτουν ένα σύνθετο λογοτεχνικό ντοκουμέντο για τη βία, τη μνήμη και την ανθρώπινη συμπεριφορά σε συνθήκες ακραίου διχασμού.

Η έκδοση του βιβλίου προκαλεί έντονες ιδεολογικές και πολιτικές αντιπαραθέσεις. Η καταγραφή της βίας, ιδιαίτερα εκείνης που αποδίδεται στην Αριστερά, πυροδοτεί αντιδράσεις και ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση για τη σχέση λογοτεχνίας και Ιστορίας, την αξιοπιστία της μαρτυρίας και τον τρόπο με τον οποίο μια κοινωνία επιλέγει να αφηγηθεί το τραυματικό παρελθόν της.
Από τη λογοτεχνία στη θεατρική σκηνή
Τριάντα δύο χρόνια μετά την πρώτη έκδοση του βιβλίου, ο κόσμος του Βαλτινού γίνεται η αφετηρία μιας νέας θεατρικής δημιουργίας. Η "Μονή Ορθοκωστάς", σε σύλληψη και σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Πλεμμένου, προσεγγίζει το έργο μέσα από μια διαφορετική οπτική, στρέφοντας το βλέμμα σε δύο γυναίκες και στη δική τους εμπειρία της Ιστορίας. Για τον σκηνοθέτη, η ενασχόληση με την "Ορθοκωστά" δεν αποτελεί μια πρόσφατη ανακάλυψη. Η επιθυμία να μεταφέρει το έργο στη σκηνή γεννήθηκε ήδη από τα χρόνια της δραματικής σχολής, όταν ονειρευόταν να το ανεβάσει μαζί με τον στενό του φίλο.

Η σχέση του με τη γραφή του Βαλτινού είχε ήδη περάσει από τη σκηνή, μέσα από την παράσταση "Στεν", βασισμένη στην "Κάθοδο των Εννιά", που είχε παρουσιαστεί στο BIOS. Αυτή τη φορά, ωστόσο, η επιστροφή στο λογοτεχνικό σύμπαν του συγγραφέα έχει διαφορετική αφετηρία, καθώς ο Κωνσταντίνος Πλεμμένος αναλαμβάνει για πρώτη φορά τη σκηνοθεσία. Στην παράσταση, η Παρασκευή Δουρουκλάκη και η Έλλη Στεργίου ενσαρκώνουν δύο γυναίκες που επιχειρούν να αφηγηθούν όσα έζησαν όταν ήταν ακόμη κορίτσια. Μέσα από τις φωνές τους αναδύονται ο φόβος και η απειλή, η απώλεια και ο ξεριζωμός, αλλά και η κοινωνική και οικογενειακή καταπίεση, η κακοποίηση και η σιωπή που επιβλήθηκε στις ζωές τους.
Η ιστορία τους δεν περιορίζεται στην αναπαράσταση ενός ιστορικού γεγονότος. Αποτελεί μια προσωπική διαδρομή μνήμης και αναμέτρησης με το παρελθόν, στην οποία η μία γυναίκα λειτουργεί ως στήριγμα για την άλλη. Η Ορθοκωστά γίνεται ένας τόπος επιστροφής, όπου όσα έμειναν ανείπωτα αναζητούν τη δική τους φωνή. Μέσα από αυτή τη σκηνική προσέγγιση, η παράσταση επαναφέρει στο προσκήνιο ζητήματα που εξακολουθούν να απασχολούν τη συλλογική συνείδηση: τη μνήμη, τον διχασμό, τη βία και τη δυσκολία συμφιλίωσης με τις πιο σκοτεινές πλευρές της Ιστορίας.
Προπώληση: more.com
Περισσότερες πληροφορίες
Μονή Ορθοκωστάς
Στην ορεινή Αρκαδία, την περίοδο 1943-1944, η γερμανική Κατοχή συνυπάρχει με έναν εσωτερικό πόλεμο που διαλύει οικογένειες και τοπικές κοινωνίες. Η Μονή Ορθοκωστάς γίνεται τόπος κράτησης ανθρώπων που θεωρούνται εχθροί του ΕΛΑΣ, αφήνοντας πίσω της τραυματικές μνήμες. Εμπνευσμένη από το πολυφωνικό μυθιστόρημα του Θανάση Βαλτινού, η θεατρική δημιουργία του Κωνσταντίνου Πλεμμένου εστιάζει σε δύο γυναίκες που επιστρέφουν σε όσα έζησαν όταν ήταν ακόμη κορίτσια. Μέσα από τις αφηγήσεις τους αναδύονται ο φόβος, η απώλεια, ο ξεριζωμός, η οικογενειακή καταπίεση και η κακοποίηση, σε μια διαδρομή αναμέτρησης με το παρελθόν και τη συλλογική μνήμη.


