Ξεκινώντας με την υποσημείωση πως όσο ο αριθμός των παραστάσεων μεγαλώνει, τόσο δυσκολότερη αποδεικνύεται η απόπειρα να αποσαφηνιστούν το στίγμα και η ταυτότητα της θεατρικής σεζόν, επιχειρούμε έναν απολογισμό της.
Όπως παρατηρείται τελευταία, και φέτος το ελληνικό θέατρο προσανατολίστηκε έντονα στην παραγωγή παραστάσεων που ανταποκρίνονται σε καίρια αιτήματα της εποχής και πιο συγκεκριμένα στην αμφισβήτηση των στερεοτύπων της πατριαρχίας, στην ανάδειξη του θηλυκού και του queer βιώματος, στην αναμέτρηση με τις προκλήσεις της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης.
Ξαναγράφοντας τους κλασικούς
Αυτό το γενικό ενδιαφέρον διοχετεύτηκε σε διαφορετικές μορφές και τάσεις, από τις οποίες κυριότερη αποδείχθηκε η απόπειρα να ξαναγραφτούν τα κλασικά έργα, προκειμένου να συνομιλήσουν με αυτά τα αιτήματα.
Σε αυτή την τάση εντάσσονται έργα και παραστάσεις όπως η "Καρένινα" του Αργύρη Ξάφη, σε σκηνοθεσία της Ιώς Βουλγαράκη, ο "Δον Ζουάν" της Λητώς Τριανταφυλλίδου και του Πάνου Βλάχου, σε σκηνοθεσία της πρώτης, το "Frankenstein & Eliza" της Έρις Κύργια, σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Τάρλοου, καθώς και οι "΄Έμποροι της Βενετίας" του Τσέζαρις Γκραουζίνις· παράλληλα με την επιθυμία των δημιουργών να επισκεφτούν δημιουργικά τους κλασικούς προκειμένου να ανοίξουν νέα πεδία διαλόγου, αναδείχθηκαν πάντως οι προκλήσεις και οι δυσκολίες αυτών των εγχειρημάτων.
Προς τα ίδια αιτήματα προσανατολίστηκαν, επίσης, με διαφορετικούς τρόπους, νέα ελληνικά έργα σε πρώτη παρουσίαση (όπως το "Στο σώμα της" των Ελένης Ευθυμίου-Σοφίας Ευτυχιάδου-Νεφέλης Μαϊστράλη, που υπήρξε χαρακτηριστικό παράδειγμα συλλογικής γυναικείας εμπειρίας, και το "Τέρας" της Ηρώς Μπέζου), καθώς και σύγχρονα ξένα έργα, που είδαμε για πρώτη φορά στην Ελλάδα ("Linda" της Πενέλοπι Σκίνερ από την Ελένη Σκότη, "Prima facie" της Σούζι Μίλερ από τον Γιώργο Οικονόμου, "Ο τρόμος του κροκόδειλου" της Μέγκαν Τάιλερ από τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο, "Η κληρονομιά μας" του Μάθιου Λόπεζ από τον Γιάννη Μόσχο).
Παράλληλα, συνεχίστηκε μια τάση που εκδηλώθηκε τις προηγούμενες σεζόν: η εκ νέου ανακάλυψη πολιτικών φωνών της ανατολικής Ευρώπης: Ματέι Βίσνιεκ ("Μετανάααστες"), Βλάτσλαβ Χάβελ ("Μεμοράντουμ") και Ιβάν Βιριπάγιεφ ("Απόρρητο/Νέα τάξη πραγμάτων", "Το συνέδριο για το Ιράν", "Οξυγόνο").
Ισχυρότατη αποδείχθηκε και η τάση της θεατρικής μεταφοράς κινηματογραφικών ταινιών, όχι απλώς δημοφιλών αλλά που αποτυπώνουν σημαντικούς προβληματισμούς ("Festen" από τον Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλο, "Η φάλαινα" από τον Πυγμαλίωνα Δαδακαρίδη, "Brokeback mountain" από τον Κωνσταντίνο Ρήγο, "Η μέρα της φούστας" από τη Ζωή Χατζηαντωνίου).
Διαβάστε Επίσης
Απενοχοποίηση της κωμωδίας
Ενισχυμένη φάνηκε και η παρουσία της κωμωδίας, ενώ αξίζει να σημειωθεί πως αρκετά έργα/παραστάσεις είχαν πολιτικό ή ευρύτερο προβληματισμό –τουλάχιστον ως πρόθεση–, είτε επρόκειτο για έργα της ιστορίας του ελληνικού θεάτρου ("Η Δεξιά, η Αριστερά και ο κυρ Παντελής", "Ένας ήρωας με παντούφλες"), είτε για νέα κείμενα ("Η Καρυάτιδα!" του Γιώργου Καπουτζίδη), είτε για ξένες σάτιρες ("Ο επιθεωρητής" του Γκόγκολ, που αποδόθηκε με ακόμη εμφανέστερη πολιτική στόχευση από τον Γιάννη Κακλέα, "Βικτόρ ή τα παιδιά στην εξουσία" του Ροζέ Βιτράκ).
Συνολικά, πάντως, διαφάνηκε "απενοχοποίηση" του κωμικού είδους, διάθεση που κορυφώθηκε στην ενδοθεατρική σάτιρα των Βασίλη Μαγουλιώτη & Γιώργου Κουτλή "Merde!", όπως και στη γραφή του Γιάννη Αποσκίτη ("Ιβάν εναντίον Ιβάν", "Αντικείμενα"), ενώ παρατηρήθηκε και η επίσκεψη σε έργα του παρελθόντος προκειμένου να αποδοθούν με φρέσκια ματιά (είδαμε τον "Φιάκα" σε δύο εκδοχές, τη "Φαύστα" του Μποστ, τη "Βεγγέρα", όπως και την "Κόρη του λοχαγού" του Πούσκιν).
"Εξάσκηση" σε έργα ορόσημα
Πολλές ήταν οι παραστάσεις έργων που αποτελούν ορόσημα της παγκόσμιας δραματουργίας όπως και της κλασικής αμερικανικής δραματουργίας. Ειδικά αυτά τα αναγνωρισμένα και πολυπαιγμένα κείμενα αποδείχτηκαν πρόσφορο πεδίο "εξάσκησης" του σκηνοθετικού ύφους και πήραν τελικά την υπογραφή του σκηνοθέτη τους: μεταξύ άλλων η "Μάνα Κουράγιο" από τον Στάθη Λιβαθινό, ο "Φάουστ" από τον Άρη Μπινιάρη, το "Περιμένοντας τον Γκοντό" από τον Θωμά Μοσχόπουλο, ο "Χορός του θανάτου" από τον Γιάννη Χουβαρδά, οι "Τρεις αδελφές" από τη Μαρία Μαγκανάρη, η "Έντα Γκάμπλερ" και το "Λεωφορείο ο Πόθος" από τον Δημήτρη Καραντζά.
Μαζί με τους σκηνοθέτες και τις σκηνοθέτριες που συνδιαμόρφωσαν το θεατρικό τοπίο με την προσωπική καλλιτεχνική τους ταυτότητα, συνεργάστηκαν εξαιρετικοί/ές ηθοποιοί – κι εδώ θα πρέπει να αναφερθεί έστω επιγραμματικά ο 24ωρος άθλος της Στεφανίας Γουλιώτη στο "The second woman".
Η μουσική σε ρόλο πρωταγωνίστριας
Αλλά και η δουλειά των υπόλοιπων συντελεστών αποδείχτηκε συχνά εξίσου πρωταγωνιστική, με κυριότερη τη μουσική, κι όχι μόνο στα κατεξοχήν μουσικοθεατρικά θεάματα, τα οποία διατήρησαν τη δημοφιλία τους (χαρακτηριστικό το "Τα πήρες όλα κι έφυγες - Η ζωή του Στράτου Διονυσίου").
΄Όλο και συχνότερα η σκηνοθεσία χτίζεται παράλληλα και σε συνομιλία με τη μουσική (αποκορύφωμα το "Οξυγόνο" που σκηνοθέτησε ο Γιώργος Κουτλής μέσα στη συνθήκη ενός rave party με live dj set), ενώ συνθέτες, μουσικοί και τραγουδιστές/ριες ανέβηκαν στο θεατρικό σανίδι επωμιζόμενοι μάλιστα διπλό ρόλο ερμηνευτή και ηθοποιού: η Idra Kayne στο "Όσα παίρνει ο άνεμος", οι Σκιαδαρέσες στο "Πήδημα", η Δωροθέα Μερκούρη στο "Brokeback mountain".
Τέλος, θα πρέπει να επισημανθεί πως η αδιάκοπη θεατρική δραστηριότητα έχει συμβάλει στον εμπλουτισμό του ίδιου του θεατρικού χάρτη· σε αυτήν τη δημιουργική έκρηξη λειτουργίας νέων ή επαναλειτουργίας κλειστών θεάτρων, φέτος προστέθηκαν το "Κνωσσός", το "Δίπυλον", το "Πτι Παλαί", το νέο "Cartel" και η "Σκηνή Μπέκετ".
--------------------
Last call για τη Θεατρομανία! Μην ξεχάσετε να ψηφίσετε τις αγαπημένες σας παραστάσεις για το 2025, καθώς τον Ιούνιο κλείνουν οι κάλπες της Θεατρομανίας! Βρείτε τη φόρμα αξιολόγησης, εδώ.
Διαβάστε Επίσης
