Τι είναι η γλωσσική "βαβέλ" και πώς επηρεάζει τις παραστατικές τέχνες;

Ένα νέο εγχείρημα επιδιώκει να δώσει μια λύση στη γλωσσική σύγχυση που υπάρχει στις παραστατικές τέχνες.

Θυμέλη

Πώς θα αντιμετωπιστεί η γλωσσική "βαβέλ" που χαρακτηρίζει την ορολογία των σύγχρονων παραστατικών τεχνών;

Κατά τις τρεις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μία έντονη σύγχυση σε ζητήματα ορολογίας, γεγονός το οποίο οφείλεται πρωτίστως στην ίδια την εξέλιξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Νέες εκφάνσεις των παραστατικών τεχνών, ανοικτές, πολύμορφες, ρευστές, αμφίσημες και δύσκολα επιδεχόμενες την όποια ανάλυση, δημιουργούν μία νέα ανάγκη περιγραφής, σημασιοδότησης, άρα και επικαιροποίησης της ορολογίας τους. Όροι όπως: "περφόρμανς", "περφόρμερ", "κάστινγκ", "τρέινινγκ", "χάπενινγκ", "σάιτ σπεσίφικ", αλλά και "τοποειδικός", "επιτέλεση", "εμβυθιστικό θέατρο", "εννοιακή τέχνη", "ομιλιακή πράξη" και πάρα πολλοί άλλοι, χρησιμοποιούνται μεν, ωστόσο θα πρέπει να διερευνηθεί η ακρίβεια της απόδοσης τους και να οριστεί το εννοιολογικό τους πλαίσιο. Πώς θα αποφευχθούν οι παρερμηνείες και πώς θα περιοριστεί το φαινόμενο της αγγλοποίησης (anglicization), δηλαδή της καταχρηστικής καταφυγής στη "βολική" αγγλική ή άλλη ξενική ορολογία;

Την απάντηση φιλοδοξεί να δώσει η "Θυμέλη", ένα νέο ερευνητικό έργο, χρηματοδοτούμενο από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.). Το έργο αυτό αποσκοπεί στη δημιουργία ενός καινοτόμου πολυμεσικού λεξικού για τις παραστατικές τέχνες. Πρόκειται για ένα βασικό εργαλείο υποδομής, διαδικτυακά προσβάσιμο, το οποίο θα περιέχει περισσότερα από 600 λήμματα.

Οι πολυάριθμοι ερευνητικοί και ακαδημαϊκοί φορείς που συμμετέχουν στο ερευνητικό έργο "Θυμέλη", φιλοδοξούν να καθιερώσουν ένα κοινό και έγκυρο λεξιλόγιο για τις παραστατικές τέχνες, μέσω του οποίου θα είναι δυνατόν να επικοινωνήσουν η επιστημονική και καλλιτεχνική κοινότητα, αλλά και το ευρύτερο κοινό.

Θυμέλη

Το λεξικό "Θυμέλη" θα δημιουργηθεί με τη μορφή διαδικτυακής πλατφόρμας, η οποία θα προσφέρει ανοικτή πρόσβαση και δυναμικό πολυμεσικό περιεχόμενο με χαρακτηριστικά πληθοπορισμού, χρήση υπερμέσων και έμφαση στην προώθηση της ελληνογλωσσίας.  

Φορέας υλοποίησης του έργου "Θυμέλη" είναι το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου με επιστημονικώς υπεύθυνη την αναπληρώτρια καθηγήτρια Έλενα Παπαλεξίου. Συνεργαζόμενοι φορείς του είναι η Ακαδημία Αθηνών και το Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. "Δημόκριτος". Στο έργο συμπράττει μία πολυμελής διεπιστημονική ερευνητική ομάδα, άνω των πενήντα ατόμων. Τα μέλη της προέρχονται από δώδεκα διαφορετικά ιδρύματα της Ελλάδας και του εξωτερικού, ανάμεσα στα οποία: το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, η Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, το Aalto University και το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

Το πλαίσιο αξιολόγησης της πρότασης ήταν εξαιρετικά ανταγωνιστικό. Η χρηματοδότηση που έλαβε η "Θυμέλη" είναι η υψηλότερη για προτάσεις της κατηγορίας του και ανέρχεται σε 298.000 ευρώ.

Το έργο εκκίνησε επισήμως τον Μάρτιο του 2024, ενώ στις 25 Μαΐου πραγματοποιήθηκε στην Πανεπιστημιακή Λέσχη του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών η εναρκτήρια συνάντηση με τη συμμετοχή της ολομέλειας.

Διαβάστε Επίσης

Διαβάστε ακόμα

Τελευταία άρθρα Θέατρο

Θέατρο για εφήβους | 9 + 1 παραστάσεις για νέους που αναζητούν τη δική τους φωνή

Το θέατρο για εφήβους κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος, δίνοντας αφορμή για σκέψη και συζήτηση γύρω από σημαντικά θέματα που αφορούν τα λίγο μεγαλύτερα παιδιά που έχουν τις δικές τους ανάγκες και απαιτήσεις.

ΓΡΑΦΕΙ: ΧΡΥΣΑ ΠΑΣΙΑΛΟΥΔΗ
10/01/2026

Στις "Καρέκλες" του Θεάτρου του Νέου Κόσμου με Διακοπαναγιώτου - Παπαδόπουλο

Δύο ξεχωριστοί ηθοποιοί, οι Πάνος Παπαδόπουλος και Μαρία Διακοπαναγιώτου, καταθέτουν μια βαθιά προσωπική, ανατρεπτική ανάγνωση του έργου του Ιονέσκο για τη χαμένη μας επικοινωνία, στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.

Παπαχαραλάμπους, Μαλκότσης, Χαραλαμπούδη κάτι "μαγειρεύουν" στο θέατρο Βεάκη

Πρώτες φωτογραφίες από την παράσταση "Η γυναίκα που μαγείρεψε τον άντρα της" σε σκηνοθεσία Γιάννη Μπέζου, η οποία μετά τη Θεσσαλονίκη κάνει πρεμιέρα στην Αθήνα.

"Ιεροτελεστία" από τον Χρήστο Θεοδωρίδη: Η ύπαρξη ως πράξη επανάστασης

Μια παράσταση για τη θνητότητα και την απώλεια, εμπνευσμένη από 300 συνεντεύξεις, στη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου.

Το "Ζyklon ή το Πεπρωμένο" δεν είναι απλώς μια θεατρική παράσταση

Ένα παιχνίδι συνδεδεμένο με την Ιστορία και το τραύμα του Ολοκαυτώματος παίζεται στο Θέατρο Αργώ

Αποκλειστικό: Ο Παντελής Φλατσούσης μετρά "24 ώρες σ’ έναν κόσμο που δεν μας ανήκει" στο Θέατρο Τέχνης

Στο Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν ο ανήσυχος δημιουργός καταθέτει μια δυνατή σκηνική πρόταση που αντλεί έμπνευση από την εμβληματική ταινία του Ματιέ Κασοβίτς "Το Μίσος".

"Μάθε με να φεύγω": Last call στο Θέατρο του Νέου Κόσμου

Ο έρωτας μέσα από την ανορθόδοξη γλώσσα της bijoux de kant και το κείμενο του Άκη Δήμου ζωντανεύει μέσα από την πολυσυζητημένη παράσταση, σε σκηνοθεσία Γιάννη Σκουρλέτη.