Με πολυσυλλεκτικό χαρακτήρα, λιγότερες εκδηλώσεις αλλά γενναιόδωρα απλωμένες και φέτος σε Αθήνα και Πειραιά, με ονόματα παγκόσμιου βεληνεκούς αλλά και πρωτοεμφανιζόμενους δημιουργούς και με εορταστικό χαρακτήρα που θα μετατρέψει το προαύλιο της Πειραιώς σε… party area, το Φεστιβάλ επιδιώκει να μονοπωλήσει για μία ακόμη χρονιά τη θερινή πολιτιστική δραστηριότητα.
Αυτό που με μια πρώτη ματιά αναδεικνύεται από το φετινό πρόγραμμα του Φεστιβάλ είναι η πρόθεση του καλλιτεχνικού διευθυντή Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου να αποκτήσει κάθε σκηνή το δικό της στίγμα, με λιγότερες εκδηλώσεις αλλά στιβαρότερο και εντονότερο χαρακτήρα. Το Ηρώδειο, για παράδειγμα, που θα φιλοξενήσει κυρίως μουσική και λυρικό θέατρο, μεγάλες ορχήστρες, μουσικά αφιερώματα αλλά και δύο παραστάσεις αρχαίας τραγωδίας, φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως πόλος έλξης για το «μεγάλο» κοινό και για τους τουρίστες, που θα μπορέσουν να δουν αρχαίο δράμα χωρίς να χρειαστεί να φτάσουν μέχρι την Επίδαυρο. Επίσης, ονόματα του διαμετρήματος του Sting, των Calexico ή του Bill Murray ενισχύουν αδιαμφισβήτητα την εξωστρέφεια του φεστιβάλ και στρώνουν το χαλί για εμφατικά sold-out. Η εξωστρέφεια, άλλωστε, ως στόχος είναι εμφανής στην απόφαση να υπερτιτλιστούν στα αγγλικά όλες οι ελληνικές παραγωγές.
Από την άλλη, το πρόγραμμα του Κήπου και του Προαύλιου της Πειραιώς 260, που φέτος θα αποκτήσουν ζωή χάρη σε live εμφανίσεις και DJ sets σε συνεργασία με το «Six D.O.G.S.» έχει περισσότερο το παρεΐστικο feeling ενός πάρτι και μιας νεανικής, underground διεύρυνσης. Στο θεατρικό κομμάτι δίνεται έμφαση στο ερευνητικό θέατρο, με παραστάσεις που φαίνεται να απευθύνονται κυρίως στο μυημένο κοινό της πρωτεύουσας. Χαρακτηριστικό είναι ότι απουσιάζει η αμιγής θεατρική δραματουργία, δείχνοντας ποιες είναι οι τάσεις εδώ αλλά και παγκοσμίως. Με ελάχιστες εξαιρέσεις, τόσο οι ξένοι όσο και οι Έλληνες δημιουργοί στηρίζονται στη λογοτεχνία, την επινοημένη δραματουργία (devised), τις κινηματογραφικές αναφορές και στο θέατρο-ντοκουμέντο.
Είναι σημαντικό ότι δίπλα σε λιγότερο ή περισσότερο παλιούς «φίλους» της χώρας (σε αυτό έχει συντελέσει καθοριστικά και η Στέγη με τις μετακλήσεις της) όπως ο Βαρλικόφσκι, ο Μουντρούτσο, ο Γκοσλέν, θα δούμε για πρώτη φορά δουλειές των Nature Theatre of Oklahoma (ΗΠΑ), Mapa Teatro (Κολομβία), Γιάχα Κου (Νότια Κορέα) και Τιμοφέι Κουλιάμπιν (Ρωσία), ενώ από τους Έλληνες δημιουργούς θα δοθεί βήμα τόσο σε σκηνοθέτες του βεληνεκούς του Θωμά Μοσχόπουλου όσο και σε καλλιτέχνες, νεότερους ή παλαιότερους, που διανύουν τη δική τους διαδρομή και έχουν τη δική τους σφραγίδα (Άντζελα Μπρούσκου, blindspot theater group, Αζάς-Τσινικόρης, Εlephas tiliensis), αλλά και σε λιγότερο γνωστούς ή και πρωτοεμφανιζόμενους δημιουργούς (Violet Louise, Ελίζα Σόρογκα, Μάρθα Μπουζιούρη), ενώ ιδιαίτερη θέση κατέχει το πολυπρισματικό αφιέρωμα στη Λούλα Αναγνωστάκη.
Το Φεστιβάλ Αθηνών συνεχίζει ευτυχώς να είναι ο σύνδεσμός μας και με τη σύγχρονη διεθνή χορευτική σκηνή, μετακαλώντας από το εξωτερικό διαπρεπή ονόματα που αποκαλύπτουν την ποικιλομορφία της. Ο πρωτοεμφανιζόμενος στη χώρα μας Μπρούνο Μπελτράο και ο Αρκάντι Ζάιντες που επιστρέφει στο φεστιβάλ φέρνουν θεάματα πολιτικοποιημένα, οι Μαρλέν Μοντέιρο Φρέιτας, El Conde de Torrefiel και Μπορίς Σαρμάτς «παίζουν» με την κίνηση διερευνώντας τη σχέση μας με το χώρο, ενώ οι Γιάννης Μανταφούνης και Μανόν Παρέν, Χριστίνα Γουζέλη και Πολ Μπλάκμαν, Ηρώ Αποστολέλλη και Αγνή Παπαδέλη-Ρωσσέτου, Μπλενάρ Αζιζάι, Έλενα Αντωνίου και Μαριάννα Καβαλλιεράτου πειραματίζονται με την κίνηση, τα πολυμέσα και τη μουσική.
6 must-see του φετινού φεστιβάλ
Αρκάντι Ζαΐντες
Την ώρα που οι πολιτικοί καταστρώνουν νέες στρατηγικές θωράκισης των συνόρων, ο Λευκορώσος χορογράφος –γνωστός μας από το FFFestival της Στέγης– ερευνά πώς οι έννοιες της επιτήρησης και της φύλαξης χειραγωγούν το σώμα και το νου. Η παράσταση «Talos» εμπνέεται από ένα υπερ-αυτοματοποιημένο σύστημα παρακολούθησης, με το όνομα του μυθικού «ρομπότ»-φύλακα της αρχαιότητας, που χρηματοδοτήθηκε από την Ε.Ε. στις αρχές των ’00s αλλά παρέμεινε στο στάδιο του πειραματισμού (Πειραιώς 260, 4-6/6).
Ίβο βαν Χόβε
Ο Φλαμανδός σκηνοθέτης λατρεύει τον κινηματογραφιστή Ίνγκμαρ Μπέργκμαν και δραματοποιεί τα έργα του με λιτότητα και ατμοσφαιρικότητα. Το διαπιστώσαμε το 2011 στη Στέγη στις συνταρακτικές «Σκηνές από ένα γάμο» και θα το ξαναδούμε στο δίπτυχο «Μετά την πρόβα - Περσόνα», όπου ο καταξιωμένος ολλανδικός θίασος Toneelgroep εξετάζει τη λεπτή γραμμή που χωρίζει τη φαντασία από την πραγματικότητα (Μέγαρο Μουσικής, 1-3/6).
Δημήτρης Κουρτάκης
Όσοι είδαν την παράσταση του «Αποτυχημένες απόπειρες αιώρησης στο εργαστήριό μου» μιλούν για ένα αριστούργημα και για το λόγο αυτό επαναλαμβάνεται. Σε ένα μπεκετικό σύμπαν, ο Άρης Σερβετάλης ως περφόρμερ κλεισμένος στο εργαστήριό του χρησιμοποιεί το σώμα του ως υλικό και πεδίο πειραματισμού. Με τη χρήση multimedia οι θεατές, καθισμένοι εκατέρωθεν, παρακολουθούν τη δράση (Πειραιώς 260, 1-6/6).
Γιάχα Κου
Αν αποτελεί σύγχρονο «θαύμα» το σαουδαραβικής υπηκοότητας ανθρωποειδές Σοφία, κάτι ανάλογο δεν είναι και οι ομιλούσες μηχανές μαγειρέματος ρυζιού; Μας τις συστήνει ο Νοτιοκορεάτης καλλιτέχνης στο «Cuckoo», μια παράσταση στα όρια του θεάτρου ντοκουμέντου και της ακτιβιστικής δράσης, όπου τρεις μηχανές επιχειρούν ένα ταξίδι στα τελευταία είκοσι χρόνια της Νότιας Κορέας, ανοίγοντας έναν αστείο όσο και γλυκόπικρο διάλογο (Πειραιώς 260, 22-24/6).
Τιμοφέι Κουλιάμπιν
Στις τσεχοφικές «Τρεις αδελφές» του νέου Ρώσου σκηνοθέτη, δεν θα ακούσουμε την Όλγα, τη Μάσα και την Ιρίνα να μιλούν για τις ζωές τους. Θα το νιώσουμε όμως και θα το δούμε, βιώνοντας παράλληλα μια νέα θεατρική εμπειρία, καθώς το Novosibirsk State Academic Drama Theatre ανεβάζει την παράσταση στη νοηματική γλώσσα. Για όσους δεν τη μιλούν τη νοηματική θα υπάρχουν υπέρτιτλοι (Πειραιώς 260, 15-16/6).
Λία Χαράκη
Η Κύπρια χορογράφος καινοτομεί δοκιμάζοντας τις μεθόδους επεξεργασίας των εκφραστικών εργαλείων της περφόρμανς ή στήνοντας το «Performance Shop» σε δρόμους ευρωπαϊκών πόλεων για να έρθει σε επαφή ο χορός με διαφορετικά είδη κοινού. Ήρθε η σειρά των Αθηναίων θεατών/περαστικών να παρακολουθούν, να συμμετέχουν ή ακόμα και να παραγγείλουν μια καλλιτεχνική παράσταση σε κάποιο δρόμο της πόλης (15/6-15/7).
