iStock
Η γαστρονομική πρωτεύουσα της Γαλλίας φημίζεται για τη σπιτική ζεστασιά των παραδοσιακών της bouchons —κι απ’ το τραπέζι στην τέχνη, μοιράζει γευστικές και πολιτιστικές απολαύσεις που σκαρφαλώνουν νέες κορυφές. Την επισκεφτήκαμε και σας προτείνουμε τι να δείτε και πού να φάτε.
Είναι πόλεις που σε καλούν να περπατήσεις τις γραφικές γειτονιές τους. Κι είναι κι άλλες που σ’ εμπνέουν να δοκιμάσεις έναν νέο τρόπο ζωής. Η Λυών, τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Γαλλίας και πρωτεύουσα της παγκόσμιας γαστρονομίας, είναι μία από αυτές.
Αντιμέτωπη με τα σκαλοπάτια της σχεδόν κάθετης Μontée des Carmélites, που στέκονταν ανάμεσα σε μένα και το ξενοδοχείο μου στον ιστορικό λόφο Croix-Rousse ― το ανελέητο τελευταίο εμπόδιο στο τέλος ενός πολύωρου ταξιδιού ― πήρα μια πρώτη, αυθεντική γεύση από Λυών πριν τις πραλίνες και τα tartines. Τις επόμενες ημέρες, κάτοικοι μιας κάποιας ηλικίας εκτοξεύονταν με ανάλαφρo τζόγκινγκ στην κορυφή του πανοραμικού Ρωμαϊκού Aμφιθεάτρου του αρχαίου Lugdunum, τόπο γέννησης της Λυών σχεδόν 2000 χρόνια πριν, και κυρίες φορτωμένες με τα ψώνια της εβδομάδας όργωναν αδιάφορες το Γολγοθά της ιστορικής Montée de la Grande Côte. Έπρεπε, απλά ν’ ανέβω επίπεδο (κυριολεκτικά και μεταφορικά).
Ανάμεσα στον "λόφο που προσεύχεται”, Fourvière, που στεφανώνει η γοτθική, βυζαντινή και ρομανική βασιλική του 1884 Notre-Dame de Fourvière, και τον "λόφο που δουλεύει”, Croix-Rousse, στην απέναντι όχθη του ποταμού Σον, όπου άνθισαν τα υφαντουργεία του 19ου αιώνα, η Λυών τραβάει την ανηφόρα για πνευματική ανάταση, ή για να ακούσει πανκ και να χορέψει με την queer σκηνή της πόλης σε ανεξάρτητα εναλλακτικά στέκια όπως το "La Pente” (η πλαγιά, όνομα και πράγμα), με ώθηση απ’ το φρέσκο αλπικό αεράκι που φυσά στην ευρύτερη περιοχή της Auvergne-Rhône-Alpes. Απ’ τις πεταλιές στις όχθες των ποταμών Ροδανού και Σον στις καινοτόμες ιδέες που έχουν δώσει στη Λυών παγκόσμια φήμη, η πόλη μοιράζει ανεβαστική ενέργεια.
Στα βήματα σινεφίλ και μπον βιβέρ
Ανάμεσα στην Quai Saint-Vincent και τη Rue de la Martinière, στην αριστερή όχθη του Σον, η crème de la crème (αφρόκρεμα) της Λυών δίνει σύσσωμη το "παρών”: καλύπτοντας απ’ άκρη σ’ άκρη τον πίσω τοίχο μιας πολυκατοικίας, "Η Τοιχογραφία των Λυωνέζων” θα σας συστήσει στον θρυλικό "Πάπα της Γαστρονομίας” Paul Bocuse, τους κινηματογραφιστές Αδελφούς Λυμιέρ, τον συγγραφέα του "Μικρού Πρίγκιπα” Σαιντ-Εξυπερύ, αλλά και την ποδοσφαιρίστρια Wendie Renard, που παίζει στην εθνική ομάδα της Γαλλίας.
Λίγα λεπτά από εδώ, στις παρυφές του μποέμ Croix-Rousse, μια νέα γενιά Λυωνέζων κατεβάζει ταχύτητα στα καφέ της ιστορικής Place des Terreaux, περιτριγυρισμένη απ’ την αίγλη αιώνων, απ’ το νεο-αναγεννησιακό Hôtel de Ville (δημαρχείο) στο Μουσείο Καλών Τεχνών. Στη γειτονική Place de la Comédie την παράσταση κλέβει η Όπερα της Λυών, το κομψό Grand Théâtre του 1756 που ο ιδιοφυής σύγχρονος αρχιτέκτονας Jean Nouvel "καπέλωσε” στα ‘90s μ’ έναν μοντέρνο γυάλινο τρούλο, χαρίζοντας στις τέχνες της όπερας, του χορού και της μουσικής πολλαπλά πρόσθετα επίπεδα να κάνουν παιχνίδι.
H εναλλακτική Λυών καταλαμβάνει πιο ταπεινές διευθύνσεις στα ιστορικά montées (ανηφόρες) και τους πίσω δρομους του γειτονικού Croix-Rousse, μιξάροντας τις vintage μόδες του "Hello Cutie”, τους ψαγμένους συγγραφείς του βιβλιοπωλείου-δισκοπωλείου "Le Livre en Pente” και τους σύγχρονους καλλιτέχνες της "Galerie Catherine Mainguy”, που συμμετέχει και στην 18η Μπιενάλε Τέχνης της Λυών το ερχόμενο φθινόπωρο (19/09-13/12/2026).
Στη δεξιά (δυτική) όχθη, ανάμεσα στον ποταμό Σον και τον λόφο Fourvière, η Vieux Lyon (Παλιά Λυών) βάφει την πόλη σε παστέλ αναγεννησιακές αποχρώσεις, με επίκεντρο τον γοτθικό καθεδρικό του Saint-Jean και την αριστοκρατική βίλα "Hôtel de Gadagne”. Στα σπλάχνα της μεσαιωνικής Λυών, κρυμμένα απ’ τα αδιάκριτα βλέμματα, τα traboules, ένα δίκτυο από προστατευμένα περάσματα που συνδέουν πίσω αυλές και διαμερίσματα, χάριζαν κάποτε αβανταδόρικες παρακάμψεις στους υφαντουργούς (canuts), αλλά και αργότερα στους αντιστασιακούς, που είχαν έναν αρχιτεκτονικό άσο στο μανίκι απέναντι στην απειλή της Γκεστάπο. Πάνω από 500 στο σύνολό τους, μετρημένα πλέον traboules είναι ελεύθερα για το κοινό, και θα τα βρείτε διάσπαρτα στη Vieux Lyon και τις πλαγιές του Croix-Rousse.
Παραδοσιακά bouchons (λυωνέζικες ταβέρνες) σερβίρουν μαμαδίστικες γαστριμαργικές απολαύσεις στα χαρακτηριστικά τους καρό τραπεζομάντιλα, δίπλα σε θέατρα και μαγαζιά που γεμίζουν τα πλακόστρωτα με ένα συνονθύλευμα από ντόπια χρώματα και μυρωδιές. Στην Place de la Trinité, στο κουκλίστικο Théâtre La Maison de Guignol, η μαριονέτα γαντιού Guignol, που δημιούργησε ο υφαντής μεταξιού Λωράν Μουργκέ το 1808, δίνει ακόμα παραστάσεις.
Από την πλατεία εδώ θα πάρετε και την υπέροχη Montée du Gourguillon, η καλύτερη αφορμή για να προσπεράσετε το 150 χρόνων τελεφερίκ και να φτάσετε τη Notre-Dame de Fourvière, που βασιλεύει στο λόφο ακριβώς από πάνω, με τα πόδια. Με τους 48μετρους πύργους της —φόρο τιμής στη Σύνεση, την Εγκράτεια, τη Δύναμη και τη Δικαιοσύνη— τα αριστουργηματικά μωσαϊκά και βιτρό της, κι ένα "μπαλκόνι στον κόσμο” όπου το βλέμμα φτάνει απ’ τις κεραμοσκεπές της Παλιάς Λυών μέχρι τις Άλπεις τις πιο ηλιόλουστες μέρες, η βασιλική είναι μονάκριβο στολίδι και έμβλημα της πόλης.
Στα λίγα βήματα, δίπλα στο μικρότερο Ωδείο, το παλαιότερο θέατρο στη Ρωμαϊκή Γαλατία έχει διάμετρο 108 μέτρα και μοναδική ατμόσφαιρα, απογειώνοντας κάθε καλοκαίρι τα ευρηματικά μιξαρίσματα μουσικής, θεάτρου, χορού και τσίρκου του φεστιβάλ "Nuits de Fourvière", που μόλις γιόρτασε τα 80 του χρόνια.
Πέρα στο σύγχρονο Monplaisir, στα ανατολικά του κέντρου, η κομψή βίλα-μουσείο των Ωγκύστ και Λουί Λυμιέρ, πρωτοπόρων της έβδομης τέχνης που σκαρφίστηκαν τον "Κινηματογράφο” (Cinématographe), ανοίγει ένα παράθυρο σ’ έναν κόσμο γεμάτο ευφυείς εφευρέσεις και απρόσμενο χιούμορ. Οι Λυμιέρ (που σημαίνει φως) σηματοδότησαν τη γέννηση του σινεμά όταν διοργάνωσαν την πρώτη εμπορική δημόσια προβολή το 1895 στο Παρίσι^ αλλά εδώ, στο Δρόμο του Πρώτου Φιλμ, γυρίστηκε η πρώτη ταινία με τους εργάτες που έβγαιναν απ’ το εργοστάσιo Λυμιέρ δίπλα στη βίλα —σήμερα, τόπος προσκυνήματος για σκηνοθέτες όπως ο Ταραντίνο και ο Αλμοδόβαρ, που σκηνοθέτησαν, ακριβώς στο ίδιο σημείο, εμπνευσμένες βερσιόν-φόρο τιμής στο δίδυμο του φωτός.
Για όσους χάσουν τη μαγευτική "Fête des Lumières”, που κάθε Δεκέμβρη φωτίζει τις πιο σκοτεινές νύχτες του χρόνου με πολύχρωμες προβολές στις προσόψεις των μνημείων της πόλης, το "Flow Lyon” έρχεται να καλύψει το αισθητικό κενό με μια εμβυθιστική πανδαισία φωτός, χρώματος και μελωδίας, παντρεύοντας την κομψότητα του νεο-αναγεννησιακού χρηματιστηρίου Palais de la Bourse, στο κεντρικό Presqu'île, με καινοτόμες προβολές 360 μοιρών.
Τέλος, το πρώτης τάξεως Musée des Confluences, ένα "διαστημόπλοιο απ’ το Star Wars", όπως το βάπτισε η γαλλική εφημερίδα "Le Monde”, που προσγειώθηκε την περασμένη δεκαετία στη συμβολή του Ροδανού και του Σον, καθηλώνει τους επισκέπτες με εκπαιδευτικές εγκαταστάσεις και την τελευταία λέξη στην τεχνολογία, με επίκεντρο τις φυσικές επιστήμες στην ανθρωπολογία και την κοινωνιολογία —απ’ τα αρχαία θρησκευτικά έθιμα της Ταϊτής στις επίκαιρες ανησυχίες των Zoomers του κόσμου.
Πού (και τι) να φάτε στη Λυών
● Bouchons Η ντόπια γαστρονομία άνθισε στις σπιτικές ταβέρνες, όπου κάποτε σύχναζαν οι εργάτες απ’ τα μεταξουργεία της Λυών: Café des Fédérations, Les Fines Gueules, Le Casse Museau και άλλα διάσπαρτα παντού στην πόλη.
● Restaurant Paul Bocuse (L'Auberge du Pont de Collonges). Μισή ώρα απ’ το κέντρο, το οικογενειακό εστιατόριο του διασημότερου Λυωνέζου σεφ έγραψε ιστορία διατηρώντας τρία αστέρια Michelin για 55 χρόνια πριν το θάνατό του.
● Halles de Lyon Paul Bocuse Μία κλειστή αγορά, πάνω από 60 στάσεις γεμάτες αυθεντικές γεύσεις - απ’ τον καπνιστό σολωμό του "Rolle” στα "Red de Lyon” (σοκολάτα με κόκκινη πραλίνα) του Bouillet.
● L'épicerie de Ginette - Bistrot à Tartines Κλασικές tartines σε ατμόσφαιρα παραδοσιακού παντοπωλείου του 1950: φέτες χωριάτικο ψωμί φορτωμένες με μπρι, φουντούκια και μέλι, ή μπουράτα, σάλτσα πέστο και μπέικον — κρύες ή ζεστές.
● Wassai Γκουρμεδιάρικο vegan εστιατόριο-καφέ και πολιτιστικός χώρος στις Pentes του Croix-Rousse με αφρικανικές και διασπορικές νότες στο σάουντρακ, το ντεκόρ και το πιάτο.
● Boulangerie des Canuts Ψωμί "Croix-Roussien” με σύκα, φουντούκια, βερίκοκα και κράνμπερι, ή "Le Tentation”, σουφλέ βανίλιας με κοκτέιλ κόκκινων φρούτων πάνω σε μπισκότο μαρέγκας αμυγδάλου.
● Maison Pralus Στάση στην αναγεννησιακή Vieux Lyon για ροζ πραλίνες (γλυκά αμύγδαλα), μια σπεσιαλιτέ της Rhône-Alpes απ’ τον 17ο αιώνα, αλλά και "La Praluline”, αφράτο μπριός με νιφάδες από ροζ πραλίνες που σκαρφίστηκε ο Auguste Pralus το 1955.
Πού να μείνετε
● The People LYON Άνετο hostel σε ένα πρώην γυμνάσιο του Croix-Rousse, με τεράστια εσωτερική αυλή και θέα στη Notre-Dame de Fourvière στον λόφο απέναντι.
● Une Nuit au Second – Chambre d hôtes Περάστε "μια βραδιά στον δεύτερο” σ’ ένα διπλό δωμάτιο ψηλοτάβανο, με περίσσιο χαρακτήρα και πριβέ μπάνιο, στο λυωνέζικο διαμέρισμα του 19ου αιώνα της Agnès στο Presqu'île.
● Hôtel de l’Abbaye Lyon – Boutique Hôtel Μοναδική ατμόσφαιρα, σύγχρονο ντιζάιν και τετράστερες ανέσεις στο πρώην πρεσβυτέριο του 1852 της βασιλικής Saint-Martin d'Ainay, 10 λεπτά απ’ την Παλιά Λυών και την ιστορική Place Bellecour.
