Ανώγεια είναι το μέρος που είναι πολύ φυσιολογική η ατάκα "τον Ιούλιο ανάβουμε καλοριφέρ". Ή ότι το 80% του χωριού ζουν από τα ζώα τους (που υπάρχουν). Ή ότι κάθε οικογένεια έχει από έναν λυράρη. Ή ότι οι κάτοικοι μαζί με μπόλικα πρόβατα σκαρφαλωμένα στα 900 μέτρα βλέπουν τα ομορφότερα αστέρια. Με την διαπίστευση του αστεροσκοπείου.
Ξακουστά αλλά και ταυτόχρονα αποτραβηγμένα από τον κατακλυσμό των τουριστών τα Ανώγεια γαντζωμένα σε απότομες ορθοπλαγιές του Ψηλορείτη μοιάζουν να αντιστέκονται, απλά και μόνο γιατί είναι στην φύση τους. Πυκνή βλάστηση που εναλλάσσεται με οροπέδια, περίτεχνα χρωματιστά υφαντά ανάμεσα σε άφθονα μαύρα πουκάμισα, αιγοπρόβατα περισσότερα από τους ανθρώπους. Στα Ανώγεια αυτό που μιλάει είναι οι αντιφάσεις τους. Για την ακρίβεια δεν μιλάνε, απαγγέλουν μαντινάδες.
Μύθοι, μαντινάδες και ζωή σε υψόμετρο
Γενικά, σε αυτό το χωριό ο χρόνος μοιάζει να κινείται με τους δικούς του κανόνες. Το τραχύ ανάγλυφο του Ψηλορείτη, οι βοσκοί που ακόμη ανεβοκατεβαίνουν τα βουνά, οι μαντινάδες που ξεπηδούν αυθόρμητα στα καφενεία, εδώ όλα σε προσελκύουν με την αυθεντικότητα τους.
Αρκεί να πάρεις τον δρόμο προς το οροπέδιο της Νίδας και το Ιδαίον Άντρο. Μια διαδρομή γεμάτη πέτρινα μιτάτα διάσπαρτα στις πλαγιές, κοπάδια που χάνονται μέσα στη σκόνη του βουνού και τοπία που μοιάζουν σχεδόν εξωπραγματικά. Σε υψόμετρο 1.440 μέτρων, η Νίδα απλώνεται απόκοσμα επίπεδη κάτω από τον επιβλητικό όγκο του Ψηλορείτη, ενώ λίγο πιο πέρα το Ιδαίον Άντρο, η σπηλιά όπου σύμφωνα με τον μύθο γεννήθηκε ο Δίας, εξακολουθεί να προσελκύει επισκέπτες που κυνηγούν κάτι από τη μυσταγωγία του τόπου.
Από τον Όμηρο μέχρι τον Πλάτωνα, το σπήλαιο αυτό αναφέρεται ξανά και ξανά ως ένας από τους σημαντικότερους τόπους λατρείας της αρχαιότητας. Και όταν σταθείς μπροστά στην είσοδό του, με τον αέρα του Ψηλορείτη να χτυπά δυνατά, καταλαβαίνεις γιατί χιλιάδες άνθρωποι ταξίδευαν κάποτε μέχρι εδώ σαν προσκυνητές
Ακόμη πιο ψηλά, στα 1.750 μέτρα, το Αστεροσκοπείο του Σκίνακα (skinakas.physics.uoc.gr) μοιάζει να αιωρείται ανάμεσα στη γη και τον ουρανό. Τις καλοκαιρινές βραδιές που ανοίγει για το κοινό, ο παγωμένος αέρας του βουνού, τα τηλεσκόπια και ο καθαρός ουρανός δημιουργούν μια σχεδόν κινηματογραφική εμπειρία. συγκεκριμένες μέρες, το αστεροσκοπείο είναι ανοιχτό στο κοινό για αστροπαρατήρηση το βράδυ, χωρίς ίχνος φωτορύπανσης.
Και ύστερα επιστρέφεις στην πλατεία των Ανωγείων, εκεί όπου βρίσκεται το λιτό σπίτι του Νίκου Ξυλούρη, ενός άνθρωπου που κατάφερε να ενώσει όσο λίγοι την κρητική παράδοση με το συλλογικό συναίσθημα μιας ολόκληρης χώρας. Ένας μικρός χώρος χωρίς μουσειακή ψυχρότητα γεμάτο φωτογραφίες, προσωπικά αντικείμενα και μνήμες του "Ψαρονίκου", του ανθρώπου που έκανε τη φωνή της Κρήτης να ακουστεί παντού.
Γύρω από την πλατεία, στα σοκάκια του χωριού τα ονομαστά κρητικά υφαντά μονοπωλούν σχεδόν το εμπόρευμα των καταστημάτων συνεχίζοντας την λειτουργικότητα ενός "οικοσύστηματος" που πάντοτε αξιοποίησε το μαλλί που προέρχεται από το κούρεμα στο πλαίσιο της κυρίαρχης κτηνοτροφίας. Πέρα από τις "παλιές" που δεν έχουν αφήσει μέρα να περάσει χωρίς να δουλέψουν στον αργαλειό, η Σχολή Υφαντικής Ανωγείων που ανακαινίστηκε πρόσφατα έχει αναλάβει να ξαναζωντανέψει αυτή την μοναδική δεξιοτεχνία.
Μια διαδραστική βουτιά στη μουσική ψυχή των Ανωγείων
"Απόψε σας φιλοξενούν των Ανωγειώ οι τόποι, μεγάλο πράμα στη ζωή να σμίγουν οι ανθρώποι". Αυτή η μαντινάδα θα μπορούσε να σπάσει τον πάγο αν δεν υπήρχαν κυριολεκτικά αμέτρητες άλλες που αντίστοιχα σου χαρίζουν μια μελωδική περιήγηση στο χωριό. Τόπος καταγωγής των Ξυλούρηδων και των Σκουλάδων, τα Ανώγεια συνδέονται έντονα με την κρητική μουσική παράδοση κάτι που επιβεβαιώνεται με το πρόσφατο και πολύ σύγχρονο Κέντρο Μουσικοχορευτικής Παράδοσης Ανωγείων (anogeiamusicdance.gr).
Ουσιαστικά, λειτουργεί ως πολιτιστικός πόλος έλξης για τους κατοίκους και τους επισκέπτες της περιοχής, προσφέροντας έναν ζωντανό χώρο, όπου η παραδοσιακή μουσική και ο χορός μπορούν όχι μόνο να διατηρηθούν, αλλά και να εξελιχθούν. Παράλληλα, προορίζεται να αποτελέσει έναν κόμβο για μια σύγχρονη, διαδραστική εμπειρία που φέρνει τον επισκέπτη σε άμεση επαφή με την ψυχή των Ανωγείων.
Μέσα από ψηφιακές εφαρμογές, αφηγήσεις και οπτικοακουστικό υλικό, θα γνωρίσεις το τοπικό ιδίωμα, τις μεγάλες μορφές της κρητικής μουσικής και τις ιστορίες πίσω από τις μαντινάδες. Μάλιστα πηγαίνει τη διαδραστικότητα ακόμη παραπέρα με τις βίντεο- εφαρμογές όπου θα συνθέσεις τη δική σου μαντινάδα, να μάθεις τα βήματα των παραδοσιακών χορών με τη βοήθεια ψηφιακού χοροδιδασκάλου, νιώθοντας πως εδώ η παράδοση συνεχίζει να ζει.
Σε ανάλογο μήκος κύματος το ψηφιακό Κέντρο Αρχαιολογικής Πληροφόρησης "Γιάννης Σακελλαράκης και Έφη Σαπουνά-Σακελλαράκη" (6974722311) φέρνει τη μινωική ιστορία στο σήμερα μέσα από διαδραστικά παιχνίδια και εικονικές περιηγήσεις στο Ιδαίον Άντρο και τη Ζώμινθο.
Η θεματολογία περιλαμβάνει τρισδιάστατη περιήγηση των αρχαιολογικών χώρων σε ένα ολιγόλεπτο ντοκιμαντέρ που θα προβάλλεται μέσω ειδικού 3D projector, ενώ σε ειδικές προθήκες ολογραμματικής παρουσίασης εμφανίζονται αντίγραφα ευρημάτων, μετατρέποντας την αρχαιολογία σε κάτι συναρπαστικό και απόλυτα προσβάσιμο για μικρούς και μεγάλους.
Το ταξίδι μας έγινε στο πλαίσιο της καμπάνιας προβολής του Υπουργείου Τουρισμού με τίτλο "Ορεινή Ελλάδα. Σε πάει ψηλά. Όλο τον χρόνο". Στοχεύει στην ενίσχυση της αναγνωρισιμότητας των ορεινών προορισμών, προβάλλοντας την ανάδειξη εμπειριών που σχετίζονται με την φύση, την ευεξία και τον αθλητισμό, τη γαστρονομία, την ιστορία και τον πολιτισμό. H καμπάνια αναδεικνύει την ορεινή Ελλάδα ως προορισμό που προσφέρει όχι μόνο αναψυχή, αλλά και εσωτερική ισορροπία, δίνοντας τη δυνατότητα στον επισκέπτη κάθε ηλικίας, να αποσυνδεθεί από την καθημερινότητα και να επανασυνδεθεί με τη φύση. Μπορείτε να δείτε το σποτ εδώ
Διαβάστε Επίσης
Διαβάστε Επίσης
