Υποβαθμίζονται σημαντικά τα λιβάδια Ποσειδωνίας σε Ξηρόμερο και Κάλαμο λόγω ιχθυοκαλλιεργειών

Η υποβάθμιση των λιβαδιών Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica) στις περιοχές του Ξηρομέρου και του Καλάμου (τοποθεσία Βαθυλιμιόνι) είναι πλέον ανησυχητική, σύμφωνα με τα πορίσματα της νέας έρευνας της περιβαλλοντικής οργάνωσης iSea. Η ανάλυση δεδομένων από επιτόπιες μετρήσεις δείχνει ότι το μεγαλύτερο μέρος του λιβαδιού Ποσειδωνίας στην τοποθεσία Βαθυλιμιόνι του Καλάμου είναι νεκρό, ενώ στο Ξηρόμερο το 39,2% των φύλλων των φυτών είναι σπασμένα ή έχουν χάσει το κορυφαίο φύλλο τους, γεγονός που καταδεικνύει αυξημένη περιβαλλοντική επιβάρυνση. Τα λιβάδια Ποσειδωνίας αποτελούν σημαντικά θαλάσσια οικοσυστήματα και λειτουργούν ως φυσικά νηπιοτροφεία για πολλά είδη ψαριών, στηρίζοντας τη βιοποικιλότητα και την αλιεία.

Η έρευνα, η οποία υποστηρίχθηκε από το Blue Marine Foundation, επικεντρώθηκε στις επιπτώσεις των υδατοκαλλιεργειών στα λιβάδια Ποσειδωνίας στο Εσωτερικό Αρχιπέλαγος του Ιονίου, καταγράφοντας σημαντική απώλεια βιομάζας και μείωση της φυλλικής επιφάνειας έως και 32% σε σύγκριση με αδιατάρακτες περιοχές. Οι επιστήμονες επιβεβαιώνουν ότι οι οργανικές αποθέσεις από τις ιχθυοκαλλιέργειες μπορούν να επηρεάσουν τα λιβάδια Ποσειδωνίας ακόμα και σε απόσταση 3 χιλιομέτρων από τις εγκαταστάσεις. Μπορείτε να βρείτε τα πλήρη αποτελέσματα εδώ (Αναφορά Κάλαμος, Αναφορά Ασπρογιάλι)

Η έρευνα αυτή δημοσιοποιείται σε συνέχεια των πρόσφατων μελετών για παρόμοια καταστροφή των λιβαδιών Ποσειδωνίας σε Πόρο και Μέθανα, γεγονός που αναδεικνύει ένα γενικευμένο πρόβλημα περιβαλλοντικής υποβάθμισης στις ελληνικές θάλασσες.

Βασικά ευρήματα

• Στον Κάλαμο (τοποθεσία Βαθυλιμιόνι), η κατάσταση είναι δραματική, με το υπάρχον λιβάδι να είναι στη μεγαλύτερη έκτασή του νεκρό, γεγονός που υποδεικνύει το επίπεδο της υποβάθμισης.
• Στην περιοχή του Ασπρογιαλιού Ξηρομέρο, τα λιβάδια καταγράφουν μέτρια οικολογική κατάσταση (EQR 0,542), ενώ το 49% των φυτών εμφανίζουν υψηλό επιφυτικό φορτίο, δείγμα οργανικής ρύπανσης.
• Η παρακολούθηση δεικτών επιβεβαιώνει ότι τα λιβάδια που βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των 800 μέτρων από τις ιχθυοκαλλιέργειες υποβαθμίζονται με ταχύτερο ρυθμό, όπως δείχνουν και άλλες μελέτες στη Μεσόγειο.
• Νεκρά λιβάδια παρατηρούνται ακόμη και σε περιοχές όπου οι ιχθυοκαλλιέργειες έχουν απομακρυνθεί εδώ και χρόνια, επιβεβαιώνοντας τη μακροχρόνια επίδραση των αποβλήτων τους στο θαλάσσιο περιβάλλον.

Για το θέμα, ο Δήμαρχος Ξηρομέρου, Γιάννης Τριανταφυλλάκης, δήλωσε σχετικά: "Η Ποσειδωνία δεν είναι απλώς ένα θαλάσσιο φυτό, είναι το θεμέλιο της θαλάσσιας οικολογικής ισορροπίας. Τα επιστημονικά δεδομένα αποδεικνύουν ότι αν δεν δράσουμε άμεσα, η καταστροφή των λιβαδιών θα είναι μη αναστρέψιμη. Καλούμε την πολιτεία να επανεξετάσει τη χωροθέτηση των ιχθυοκαλλιεργειών."

Αντίστοιχα, η εκπρόσωπος της Ακταίας, Ελίνα Μακρή τόνισε: "Οι αριθμοί είναι σαφείς: τα λιβάδια εξαφανίζονται και οι επιπτώσεις αγγίζουν ολόκληρο το θαλάσσιο οικοσύστημα. Δεν υπάρχει πλέον περιθώριο για αδράνεια. Απαιτούμε τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων για την προστασία αυτού του πολύτιμου οικοτόπου."

Προτεινόμενα μέτρα

• Εφαρμογή ζωνών προστασίας ώστε να αποτραπεί η επέκταση ιχθυοκαλλιεργειών κοντά σε λιβάδια Ποσειδωνίας.
• Τακτική επιστημονική παρακολούθηση με υποχρεωτικές ετήσιες εκθέσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
• Ανάπτυξη καινοτόμων μεθόδων αποκατάστασης, περιλαμβάνοντας τεχνικές επαναφύτευσης Ποσειδωνίας.
• Συνειδητή κατανάλωση και ενημέρωση του κοινού σχετικά με τις επιπτώσεις της μη βιώσιμης ιχθυοκαλλιέργειας.
• Αλλαγή του μοντέλου από αυτό της υπερεντατικής ιχθυοκαλλιέργειας κοντά στις ακτές και στα ρηχά νερά, σε ιχθυοκαλλιέργεια με πιο φιλοπεριβαλλοντικές πρακτικές σε ανοιχτά νερά μακριά από τις ακτές.

Η Ακταία θα συνεχίσει να υποστηρίζει τη λήψη άμεσων μέτρων προστασίας και να αναδεικνύει τα επιστημονικά δεδομένα που τεκμηριώνουν την ανάγκη για βιώσιμη διαχείριση του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Η Ακταία είναι ένα δίκτυο αποτελούμενο από ομάδες πολιτών, οργανώσεις, ΟΚοιΠ (Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών), επιστήμονες/-ισσες και άτομα από περισσότερες από 20 περιοχές σε όλη την Ελλάδα, που έχει ως στόχο την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος από την ανεξέλεγκτη επέκταση των υδατοκαλλιεργειών. Σύμφωνα με το ειδικό χωροταξικό των ΠΟΑΥ (Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών), οι ιχθυοκαλλιέργειες στην Ελλάδα θα αυξηθούν κατά 24 φορές, απειλώντας πάνω από 240.000 στρέμματα της ελληνικής ακτογραμμής. Μέσα από την έρευνα, την επιστήμη, την οικονομική ανάλυση και τον δημόσιο διάλογο, η Ακταία συμβάλλει στην προστασία του κοινού μας θαλάσσιου περιβάλλοντος και του χαρακτήρα της χώρας μας για χάρη των μελλοντικών γενεών. Η Ακταία υποστηρίζεται επίσημα από 12 Δήμους σε περιοχές που προορίζονται για ΠΟΑΥ σε όλη την Ελλάδα.