©Patroklos Skafidas
Κι όμως μπορεί να γίνει θέατρο πάνω σε ένα τόσο επώδυνο -και ανοιχτό ακόμη όσον αφορά την επικαιρότητά του- θέμα όσο οι γυναικοκτονίες μάς αποδεικνύουν η Μάρθα Μπουζιούρη και η ομάδα της. Εξ αρχής αντιμέτωπη με ένα δύσκολο στοίχημα, η καλλιτέχνιδα που εστιάζει στο θέατρο ντοκουμέντο μεταχειρίζεται το φαινόμενο των γυναικοκτονιών ως υλικό μιας παράστασης που φωτίζει διαφορετικές πτυχές του θέματος και λειτουργεί εντέλει παρηγορητικά –παρά τη σκληρότητά της- ενώ αποφεύγει τον εύκολο δρόμο της καταγγελίας, της συνθηματολογίας ή της συναισθηματολογίας.
Η δραματουργία της παράστασης βασίζεται στις συζητήσεις που είχε η Μπουζιούρη με πέντε μητέρες δολοφονημένων γυναικών (Κούλα Αρμουτίδου, Ελένη Κρεμαστιώτη, Κατερίνα Κώτη, Αλεξάνδρα Μάκου, Ρόζα Φωτιάδου), οι οποίες εμπλουτίστηκαν με μαρτυρίες και των ερμηνευτριών της παράστασης. Επί σκηνής χτίζεται ένας κόσμος εμπιστοσύνης και εξομολογήσεων, που ξεπερνάει όμως μια αμιγώς αφηγηματική δομή με γραμμική πορεία. Αντιθέτως, η παράσταση μοιάζει να διαγράφει έναν κύκλο, ο οποίος κλείνει μέσα του, προστατευόντας τες, αυτές τις γυναίκες: τα ίδια τα απόντα κορίτσια, που μας συστήνονται μέσα από μια φανταστική σύναξη μεταξύ παλιών φωτογραφιών, αναμνήσεων και σχεδίων για το μέλλον, και βέβαια τις μητέρες τους, που έχουν μείνει πίσω αντιμέτωπες με ανυπέρβλητες δυσκολίες.
Αποφεύγοντας τη "δημοφιλία της φρίκης", η παράσταση δεν εστιάζει σε φρικτές λεπτομέρειες ούτε ενδιαφέρεται για μια "κίτρινης χροιάς" ταυτοποίηση κάθε ξεχωριστής περίπτωσης, αλλά προσεγγίζει με σεβασμό και ενσυναίσθηση τις γυναίκες που μιλούν μέσω των ηθοποιών. Μέσα από τις εξομολογήσεις και τις μαρτυρίες τους δίνεται ο λόγος στις οικογένειες που μένουν πίσω, καταδεικνύονται οι κοινωνικές παθογένειες που προκαλούν το φαινόμενο αλλά και ο δυσλειτουργικός ρόλος της δικαιοσύνης και των μίντια, ενώ εστιάζει και στους καρδιακούς δεσμούς που έχουν δημιουργηθεί μεταξύ των γυναικών που μοιράζονται το ίδιο αδιανόητο βίωμα.
Η παράσταση ευαισθητοποιεί και αφυπνίζει, χωρίς να παραδίδει "μάθημα" ή διάλεξη, να κουνάει το δάχτυλο ή να καταγγέλλει. Η Μάρθα Μπουζιούρη, που συμμετέχει και σε ρόλο σκηνοθέτριας επί σκηνής, και οι τέσσερις ηθοποιοί (Ελίνα Ρίζου, Μαρία Μοσχούρη, Νικολίτσα Αγγελακοπούλου, Μαριάνθη Παντελοπούλου) δημιουργούν ένα επώδυνο αλλά και λυτρωτικό έργο τέχνης, που δεν μένει μόνο στο σκοτεινό θέμα του αλλά, με έναν τρόπο, ανοίγει ένα φωτεινό παράθυρο (πόσο ωραία και η επιλογή του φωτεινού κρεμ στα σκηνικά και τα κοστούμια της Άρτεμης Φλέσσα) στην πιθανότητα να καταφέρουμε ν’ αλλάξουμε κάτι.
Περισσότερες πληροφορίες
Pieta
Η παράσταση ψηλαφεί το προσωπικό και συλλογικό τραύμα της γυναικοκτονίας –της ύστατης πράξης στην πυραμίδα κλιμάκωσης της έμφυλης βίας. Έμπνευση της στάθηκαν πέντε γυναίκες-μητέρες που βίωσαν την υπέρτατη απώλεια, τη δολοφονία του παιδιού τους: οι Κούλα Αρμουτίδου (μητέρα Ελένης Τοπαλούδη), Ελένη Κρεμαστιώτη (μητέρα Ερατώς Μανωλακέλλη), Κατερίνα Κώτη (μητέρα Ντόρας Ζαχαριά), Αλεξάνδρα Μάκου (μητέρα Γαρυφαλλιάς Ψαρράκου) και Ρόζα Φωτιάδου (μητέρα Σοφίας Σαββίδου). Το κείμενο διαμορφώθηκε μέσα από τις πραγματικές αφηγήσεις των μητέρων, αλλά και το βιωματικό υλικό των ηθοποιών. Μέσα από τη γλώσσα του θεάτρου, η παράσταση πραγματοποιεί ένα ταξίδι στα μονοπάτια του πένθους και της αναγέννησης, επιδιώκοντας να μετατρέψει τη σκηνή σε έναν τόπο αλληλοφροντίδας και διεκδίκησης.
