Με τα "Μπλε καστόρινα παπούτσια" (2007), ο Θανάσης Σκρουμπέλος έστρεψε το βλέμμα του σε μια μελανή σελίδα της ελληνικής Ιστορίας, αλλά το έκανε μέσα από ένα απροσδόκητο, πολύχρωμο πρίσμα. Το πλαίσιο και ο χρόνος δράσης είναι η μετεμφυλιακή Ελλάδα, κεντρικό γεγονός η προβοκάτσια που οδήγησε σε δεκατρείς νεκρούς κατά την επέτειο της ανατίναξης της γέφυρας του Γοργοποτάμου, τον Νοέμβριο του 1964, και φίλτρο η "Χαβάη" του Μεταξουργείου. Το πρώτο μπαρ με τραβεστί της Ελλάδας γίνεται στο βιβλίο ένας τόπος που χωνεύει τα ταραγμένα ελληνικά 60s: τις συγκρούσεις Λαμπράκηδων και παρακράτους, τις αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις, την Ελλάδα που δεν σταματάει να μετράει πληγές. Στο φόντο, η διεθνής συγκυρία: η δολοφονία του Κένεντι, ο πάντοτε παρών στα ελληνικά πράγματα αμερικανικός παράγοντας και μουσική υπόκρουση τα τραγούδια του Έλβις και το "Blue suede shoes". Οι λούμπεν ήρωες του Σκρουμπέλου, άνθρωποι του περιθωρίου ή της βιοπάλης, ενσωματώνουν την εποχή, γίνονται ιδιότυποι πρεσβευτές μιας γενιάς, ενώ την ίδια στιγμή, ως γυναίκες φυλακισμένες σε ανδρικά σώματα, εκθέτουν τα δικά τους τραύματα, επιθυμίες και αδιέξοδα.
Η ομάδα 4Frontal και ο σκηνοθέτης Θανάσης Ζερίτης που χρησιμοποιούν συχνά τη λογοτεχνία ως σκηνική πρώτη ύλη έχουν συνθέσει μια πηγαία, ζωηρή παράσταση, αντάξια του ιδιότυπου συγγραφικού σύμπαντος. Με τη διασκευή της Νεφέλης Μαϊστράλη να αποδεικνύεται περιεκτική και σκηνικά λειτουργική, σκηνοθέτης και ηθοποιοί ανασυστήνουν αυτή την ξεχωριστή τοιχογραφία μιας κοινότητας και μιας εποχής, επιτυγχάνοντας να αναδείξουν τόσο τον εξωστρεφή, πολύχρωμο χαρακτήρα της όσο και την υπόγεια, προσωπική και συλλογική, αγωνία που τη διατρέχει. Ο κόσμος του μυθιστορήματος εισβάλλει και κυριεύει τη σκηνή σε όλη την αιχμηρότητα, την τόλμη και την πηγαία αμεσότητά του και οδηγεί σ’ ένα αποτέλεσμα πληθωρικό –γι’ αυτό και σε σημεία άνισο–, που γοητεύει και συγκινεί.
Οι ακούραστοι ηθοποιοί ερμηνεύουν με θέρμη τα πρόσωπα, αρκετοί εναλλάσσονται μάλιστα σε πολλαπλούς ρόλους: Σταύρος Γιαννουλάδης, Χάρης Κρεμμύδας, Γιάννης Λατουσάκης, Νεφέλη Μαϊστράλη, Διονύσης Πιφέας, Πάνος Τοψίδης. Ο τρόπος που ενσωματώνουν στην ερμηνεία τους τον αφηγηματικό λόγο είναι από τα ωραία στοιχεία της παράστασης, καθώς γίνονται μαζί αφηγητές και δρώντα πρόσωπα, ενώ δίνουν στην τολμηρή γλώσσα του Σκρουμπέλου τον πρωταγωνιστικό ρόλο που κατέχει. Παρατηρείται βέβαια μια τυποποίηση στην απόδοση κάποιων προσώπων, ειδικά των αρνητικών ηρώων –του χίτη αφεντικού της "Χαβάης", της θεούσας μητέρας–, κάτι που δίνει σε κάποιες στιγμές την αίσθηση ότι παρακολουθούμε παρωδία, υπάρχει όμως και αστείρευτη ενέργεια, βιωμένοι ρόλοι, απενοχοποίηση, ακόμη και δωρικότητα όταν χρειάζεται. Οι μουσικές του Σταύρου Γιαννουλάδη και του Γιάννη Λατουσάκη παίζουν ωραία μεταξύ του "ξενόφερτου" ροκ εν ρολ του θρυλικού Έλβις και των ελληνικών παραδοσιακών ακουσμάτων, ενώ τα σκηνικά και τα κοστούμια (Γεωργία Μπούρδα) ανασυστήνουν το χρόνο και κυρίως τον τόπο δράσης σε όλη τους την πληθωρικότητα.
Περισσότερες πληροφορίες
Μπλε καστόρινα παπούτσια
Σε ακόμη μία πηγαία, ζωηρή παράστασή τους που εμπνέεται από λογοτεχνικό κείμενο, οι 4Frontal ζωντανεύουν επί σκηνής το ομώνυμο μυθιστόρημα του Θανάση Σκρουμπέλου, που συνθέτει μια ιδιότυπη τοιχογραφία των ελληνικών 60s, φέρνοντας στο προσκήνιο τα πρόσωπα ενός περιθωριακού κέντρου τραβεστί του Μεταξουργείου με το όνομα «Χαβάη». «Ήταν οι μέρες που' χε ανοίξει στο Μεταξουργείο, η Χαβάη. Ένα υπόγειο, συνδυασμός ταβέρνας και Φολί Μπερζέρ, που' χε σεπαρέ κι αντί για γυναίκες σέρβιραν άντρες ντυμένοι γυναίκες. Φορούσαν φουρό και ξύριζαν τα πόδια τους κι είχαν φτιάξει βυζιά γυναικεία πάνω στα ανδρικά στήθη τους». Εκεί, ανάμεσα στα πορνεία που μυρίζουν ντετόλ και πατσουλί, τα χαμόσπιτα που μπάζουν νερά και τα ιδιόμορφα καμπαρέ με τις πρώτες τραβεστί, ξετυλίγεται η ιστορία της μετεμφυλιακής Ελλάδας, μέσα από τα μάτια των ανθρώπων του περιθωρίου· ανθρώπων που την έζησαν και τη διαμόρφωσαν.
