Καλές προθέσεις, μερικές ωραίες ιδέες και ευφρόσυνες στιγμές, όχι όμως αρκετές για να δικαιώσουν μια παράσταση που πάσχει κυρίως από την αναφομοίωτη συνύπαρξη διαφορετικών ερμηνευτικών προσεγγίσεων του Αριστοφάνη.
Η αποτίμηση της παράστασης που υπογράφει ο Κώστας Φιλίππογλου δεν μπορεί να γίνει ερήμην της θέασής της μέσα στη θεατρική πραγματικότητα που γέννησε η κρίση. Η διανομή της και μόνο φανερώνει πως αποτελεί μία ακόμη παράσταση -σε σύνολο πολλών που παρουσιάστηκαν κατά την τελευταία τουλάχιστον πενταετία- που επιθυμεί να ανατρέψει τα στεγανά της διχοτόμησης του θεάτρου (και των ανθρώπων του) σε «εμπορικό» και «καλλιτεχνικό».
Στην περίπτωση των «Βατράχων», ο Κώστας Φιλίππογλου, ένας σκηνοθέτης με μακρά θητεία στο εξωτερικό, στο πλευρό σκηνοθετών της κλάσης του Μπρουκ, της Μνουσκίν και του ΜακΜπέρνι, που δραστηριοποιείται πλέον εντός των τοίχων με έμφαση στο σωματικό θέατρο (πότε με τη δική του ομάδα και πότε συνεργαζόμενος με καλλιτέχνες όπως οι Μιχαήλ Μαρμαρινός, Γιώργος Αρμένης, Άρης Σερβετάλης κ.ά.) επιστράτευσε για την πρωταγωνιστική του ομάδα τέσσερα ονόματα από το βαρύ πυροβολικό της «εμπορικής» κωμωδίας: Λάκη Λαζόπουλο, Σοφία Φιλιππίδου, Δημήτρη Πιατά και Αντώνη Καφετζόπουλο.
Αυτή η παραπάνω από καλοδεχούμενη πρόκληση στην οποία έθεσε εαυτόν ο Φιλίππογλου σκόνταψε στην τελική της εκτέλεση, καθώς ο θεατής γίνεται μάρτυρας μιας παράστασης που διχοτομείται σε δύο κατευθύνσεις οι οποίες ελάχιστα συναντιούνται: από τη μια ένα «φτιαχτό» ύφος που συχνά εκβιάζει το κωμικό, βασικός φορέας του οποίου είναι η πρωταγωνιστική τετράδα, και από την άλλη η αναγνωρίσιμη σφραγίδα του σκηνοθέτη που διοχετεύεται στην υπόλοιπη ομάδα των ηθοποιών και περφόρμερ που εκτελούν δευτερεύοντες ρόλους και χρέη Χορού και εμπλουτίζουν το σκηνικό περιβάλλον με την ομαδικότητα και τη σωματικότητα (Άννα Καλαϊτζίδου, Γιάννης Στεφόπουλος, Γιώργος Συμεωνίδης, Γιάννης Γιαννούλης, Ειρήνη Μπούνταλη κ.ά.).
Δεν είναι η ύπαρξη πολλών αισθητικών κατευθύνσεων το «φάουλ» της παράστασης, καθώς αυτή αφορά στον Αριστοφάνη που από τη φύση του επιτρέπει όλα όσα ενέταξε ο Φιλίππογλου: και το διονυσιακό στοιχείο και το θεαματικό και την επιθεωρησιακή σάτιρα και τα ποικίλα θεατρικά είδη (σωματικό θέατρο, θέατρο σκιών κ.λπ.). Είναι η απουσία ομοιογένειας και η αίσθηση πως παρακολουθούμε μια ετεροβαρή παράσταση που έχει σκηνοθετηθεί κατά το ήμισυ, καθώς οι τέσσερις πρωταγωνιστές έδιναν συχνά την εντύπωση πως λειτουργούν αυτόνομα, διαφοροποιήθηκαν από το σύνολο και, το κυριότερο, έπαιξαν σαν να στέκονται έξω από τους ρόλους αντί να υποτάξουν τις προσωπικότητες τους σε αυτούς, χωρίς πάντως αυτό να σημαίνει ότι δεν χάρισαν και καλές στιγμές γέλιου στις κερκίδες. Ο Λάκης Λαζόπουλος, που κρατάει τον ρόλο του Ξανθία και του Ευριπίδη, απέδειξε τη σκηνική του άνεση και την ευχέρεια στον αυτοσχεδιασμό, όμως ειδικά ως Ευριπίδης προσέδωσε στον ρόλο χαρακτηριστικά που θα μπορούσε να έχει κάποιος από τους τηλεοπτικούς του τύπους, η Σοφία Φιλιππίδου ερμήνευσε περισσότερο με τη φωνή της τον Διόνυσο όπως και ο Δημήτρης Πιατάς τον Ηρακλή, ενώ ο Αντώνης Καφετζόπουλος εμφάνισε έναν Αισχύλο λαϊκό, άνθρωπο «της πιάτσας», αντί του σεβασμιότερου από τους τρεις τραγικούς.
Η ομαδική παρουσία των υπόλοιπων ηθοποιών -οι περισσότεροι από τους οποίους είναι σταθεροί συνεργάτες του Φιλίππογλου- προσέδωσε στην παράσταση ωραία στοιχεία, δίνοντας σκηνικές λύσεις και δημιουργώντας ατμόσφαιρα και το κατάλληλο περιβάλλον για να διαδραματιστεί η κάθοδος των ηρώων στον Άδη, όμως ούτε αυτό το κομμάτι έρρευσε απρόσκοπτα, μάλλον εξαιτίας του υπερβάλλοντα σκηνοθετικού ζήλου, που οδήγησε σε σκηνική φλυαρία, με σκηνές να τραβάνε σε μάκρος (χαρακτηριστικότερη όλων αυτή του Χορικού των βατράχων). Στα συν συγκαταλέγεται η μουσική (Νίκος Γαλενιανός), που εμπνεύστηκε από ποικίλα είδη και γνωστές μελωδίες, διασκευάζοντάς τες, όμως το σκηνικό και τα κοστούμια (Τέλης Καρανάνος, Αλεξάνδρα Σιάφκου) αφαίρεσαν σημαντικούς πόντους από την αισθητική της όψης.
Τελικά, αυτό που κυρίως μένει από την παράσταση είναι η έγνοια του Κώστα Φιλίππογλου για το ιδεολογικό βάρος των «Βατράχων». Επιλέγοντας όχι τυχαία το συγκεκριμένο έργο, φρόντισε να ενσωματώσει στη σκηνή, με μερικά εμβόλιμα λόγια ως πρόλογο και επίλογο, την ανησυχία του: η πνευματική και κοινωνική ένδεια της Αθήνας -του τότε και του τώρα- δεν θα αλλάξει, αν δεν αλλάξουν οι πολίτες της.
Οι επόμενες στάσεις της περιοδείας είναι οι εξής: Δημοτικό Θέατρο Άλσους, Ηλιούπολη (29/8), Θέατρο Βράχων, Βύρωνας (30/8), Ωδείο Ηρώδου Αττικού (3/9), Θέατρο Πέτρας, Πετρούπολη (4/9), Θέατρο «Αλέξης Μινωτής», Αιγάλεω (5/9), Κηποθέατρο Παπάγου (7-8/9), Άλσος Νέας Σμύρνης (12/9). Διάρκεια: 120΄.
Περισσότερες πληροφορίες
Βάτραχοι
Σε αυτήν την «κάθοδο» του Αριστοφάνη στον Άδη, με έναν ποιητικό αγώνα που παίρνει διαστάσεις διαπάλης ανάμεσα στην παράδοση και στα νεωτερικά ήθη, συμπράττουν κορυφαίοι κωμικοί
