Κεφάτη και με σκέψη από πίσω, αν και όχι χωρίς ανισότητες, η παράσταση επαναφέρει στη σκηνή ένα έργο που παίζεται εξαιρετικά σπάνια και το οποίο συνδυάζει ευρηματικά τη θεατρικότητα με το -και επίκαιρο- πολιτικό σχόλιο
Στο "Πορφυρό νησί" (γνωστότερο ως "Η ερυθρά νήσος", μεταφράστηκε εκ νέου από τη σκηνοθέτιδα), ο Μπουλγκάκοφ μεταχειρίζεται το εύρημα του "θεάτρου μέσα στο θέατρο" όχι μόνο για να δημιουργήσει ένα από τα κατεξοχήν γοητευτικά έργα που μας καθιστούν μάρτυρες της προετοιμασίας μιας παράστασης, αλλά και για να κρύψει πίσω του ένα σαφές πολιτικό σχόλιο. Ο Ρώσος δραματουργός που κυνηγήθηκε όσο λίγοι επί Στάλιν, καθώς τα γραπτά του κατηγορούνταν επανειλημμένα ως "αντισοβιετικά", δραματοποιεί μέρος της εμπειρίας του (και) σε αυτό το έργο, φορώντας του τον μανδύα της σατιρικής κωμωδίας, στην οποία ένας θίασος παρουσιάζει ενώπιον του λογοκριτή το έργο ενός νέου συγγραφέα (θέση όπου βρέθηκε πολλές φορές ο Μπουλγκάκοφ, με αρνητικά κυρίως αποτελέσματα).
Το έργο που πρόκειται να ανεβεί, λειτουργώντας επίσης σε πολιτικό επίπεδο, έχει ως θέμα του την εκμετάλλευση ενός λαού ιθαγενών από τους Ευρωπαίους που επισκέπτονται το νησί τους και, μάλιστα, το τέλος που δίνεται προκειμένου να πάρει την έγκριση του λογοκριτή λειτουργεί εμμέσως πλην σαφώς ως απάντηση του Μπουλγκάκοφ προς τον Στάλιν για την υποτιθέμενη αντικομμουνιστική του στάση.
Η ιδέα της Μαρίας Βαρδάκα να εισάγει στην παράσταση την προσωπική ιστορία του Μπουλγκάκοφ, ταυτίζοντάς τον με τον συγγραφέα του έργου που περιμένει έγκριση, είναι ωραία, καθώς ενισχύει το πολιτικό σχόλιο και προσδίδει στο όλο εγχείρημα προεκτάσεις και πέραν του κωμικού χαρακτήρα, ο οποίος υπηρετείται επαρκώς. Η ιδέα θα λειτουργούσε καλύτερα αν δεν υιοθετούνταν η σχηματικότητα και η υπερβολή στο υποκριτικό ύφος, που διατηρείται μάλιστα απαράλλαχτο καθ' όλη τη διάρκεια της παράστασης με αποτέλεσμα να θολώνει τελικά σε σημεία την ιδεολογική της τοποθέτηση, και αν δεν υπήρχε τόση ανισότητα στις υποκριτικές ερμηνείες (ξεχωρίζουν στους ρόλους τους οι Χρήστος Καπενής, Δημήτρης Παπανικολάου, Γιώργος Μπένος και Εύα Βάρσου). Το γεγονός, πάντως, πως η παράσταση επαναφέρει στη σκηνή ένα έργο που παίζεται εξαιρετικά σπάνια, συνεισφέροντας από την πλευρά της στην αναζωπύρωση του σκηνοθετικού ενδιαφέροντος για τον συγγραφέα (βλ. το περσινό "Μαύρο χιόνι" που σκηνοθέτησε ο Κώστας Φιλίππογλου, και τον "Δον Κιχώτη" που σκηνοθέτησε ο Γιάννης Λεοντάρης στο ΚΘΒΕ πριν τρεις σεζόν) είναι κάτι που πρέπει να σημειωθεί.
ΑΛΦΑ ΙΔΕΑ Πατησίων 37, Πολυτεχνείο, Κέντρο, 2105238742. Διάρκεια: 110΄.
Περισσότερες πληροφορίες
Το πορφυρό νησί
Ένας θίασος ετοιμάζεται να ανεβάσει το έργο ενός νέου, πολλά υποσχόμενου συγγραφέα, με την προετοιμασία της παράστασης να γίνεται μπροστά μας.
