Στην καταπιεσμένη σεξουαλικότητα εστιάζει αυτή η διασκευή του περίφημου μυθιστορήματος. Η Θάλεια Ματίκα και ο Ιάσων Παπαματθαίου αντεπεξέρχονται ικανοποιητικά, όμως η ανησυχαστική αίσθηση οντολογικού τρόμου του έργου δεν στοιχειώνει τη σκηνή.
Γραμμένη το 1898, στο γύρισμα του αιώνα, με τον Νίτσε να έχει αποφανθεί πως «δεν υπάρχουν γεγονότα, μόνο οι ερμηνείες τους», η περίφημη νουβέλα του Χένρι Τζέιμς είναι πολλά περισσότερα από μια ιστορία φαντασμάτων. Με αυτό το πρόσχημα –μια γκουβερνάντα βλέπει απειλητικά οράματα όταν αναλαμβάνει τη φροντίδα δύο ορφανών–, ο συγγραφέας προκαλεί ένα ανησυχαστικό, οντολογική υφής «στρίψιμο της βίδας» στο μυαλό του αναγνώστη.
Είναι όντως στοιχειωμένη η έπαυλη; Όσα συμβαίνουν είναι τεχνάσματα δύο σατανικών παιδιών ή νοσηρές φαντασιώσεις της γκουβερνάντας; Και ακόμη, είναι η αντίληψή μας ένας ασφαλής οδηγός για την αλήθεια και οι λέξεις μας για τον ορισμό του κόσμου;
Η παραδοξότητα, η αμφισημία, η υποκειμενικότητα και η αβεβαιότητα είναι οι μόνες σταθερές στο «Στρίψιμο της βίδας». Η μετάφραση-διασκευή του Δημοσθένη Παπαδόπουλου, στην ουσία ένα μπρα-ντε-φερ στιχομυθιών για δύο υποκριτές, όπως περίπου η προγενέστερη του Τζέφρι Άτσερ, διατηρεί κάτι από την αινιγματική αίσθηση του έργου, αλλά την ακυρώνει με το λογικοφανές φινάλε «όλα ήταν παιχνίδι του μυαλού». Στενεύει γενικότερα τον ορίζοντα της νουβέλας η ψυχαναλυτικής διάθεσης παράστασή του έτσι όπως εστιάζει στην καταπιεσμένη σεξουαλικότητα και τη θρησκόληπτη νεύρωση της συμπλεγματικής γκουβερνάντας.
Ημίφως, σκιές και περιγράμματα, κουρτίνες και ριντό, η επιβλητική πρασιά ενός κατάφυτου κήπου, ομίχλη, καπνός, αιφνίδια σκοτάδια και κηροπήγια... Η σκηνογραφική αντιμετώπιση του Σταύρου Λίτινα παρουσιάζει ενδιαφέρον, το ίδιο και οι ερμηνείες τού –φωνητικά άγουρου, έγκυρου όμως ως σκηνική παρουσία– Ιάσονα Παπαματθαίου και της –πιο έμπειρης και με σωστά κλιμακούμενες εντάσεις– Θάλειας Ματίκα. Κοντράρονται όμως άτσαλα με το βικτοριανό κέλυφος της παράστασης και ξενίζουν, ως παράταιρες ή ιδιοσυγκρασιακά άστοχες, κάποιες πολύ χτυπητές επιλογές: οι μεσογειακές εξάρσεις, τα βίντεο, το «σύνθετο» που θέλει να είναι καθρέφτης, πιάνο αλλά και φέρετρο και, βέβαια, το ποντιακό νανούρισμα.
ΑΝΕΣΙΣ Λεωφ. Κηφισίας 14, Αμπελόκηποι, 2107488881-2. Διάρκεια: 85΄.
Περισσότερες πληροφορίες
Το στρίψιμο της βίδας
Όταν αναλαμβάνει τη φροντίδα δύο ορφανών παιδιών, μια γκουβερνάντα συναντιέται με τους «δαίμονές» της σε ένα παιχνίδι νοητικών παραδοξοτήτων και μεταφυσικού τρόμου.
