Ελίνα Γιουνανλή
Υπάρχει μια Ιστορία που καταγράφεται στα σχολικά βιβλία με μάχες, πολιτικές ανατροπές και χρονολογίες. Και υπάρχει κι εκείνη η άλλη, η "αόρατη" Ιστορία, που γράφεται αθόρυβα στις αυλές, στα ταξίδια της ξενιτιάς, στους κρυφούς έρωτες και στους καθημερινούς αγώνες των ανθρώπων της διπλανής πόρτας. Αυτήν ακριβώς τη ζωντανή μνήμη φέρνει στο προσκήνιο η παράσταση "Γιοι και κόρες" του Γιάννη Καλαβριανού. Δεκατέσσερα χρόνια μετά την πρώτη της παρουσίαση και έχοντας διαγράψει μια σπουδαία διεθνή πορεία με βραβεία, μεταφράσεις σε περισσότερες από πέντε γλώσσες και παραστάσεις από τη Νέα Υόρκη έως το Μιλάνο, η εμβληματική δουλειά της Εταιρείας Θεάτρου Sforaris επιστρέφει για 2η συνεχόμενη χρονιά στην Αθήνα, βρίσκοντας νέα στέγη στο Θέατρο Ελέρ "Ελένη Ερήμου" (από 16/10).

Η παράσταση γεννήθηκε μέσα από ένα ουσιαστικό ερώτημα που έθεσαν οι συντελεστές σε ηλικιωμένους Έλληνες και Ελληνίδες από κάθε γωνιά της χώρας: "Αν έπρεπε να ξεχωρίσετε μία ιστορία από όλη σας τη ζωή, ποια θα ήταν αυτή;". Από τις δεκάδες καταγεγραμμένες αφηγήσεις, επιλέχθηκαν 12 αληθινές ιστορίες καθημερινών ανθρώπων που αγνοήθηκαν από τις επίσημες ιστοριογραφίες, αλλά προχώρησαν τη ζωή. Οι διαδρομές τους πλέκονται παράλληλα με τα μεγάλα ιστορικά ορόσημα του τόπου —τη Γερμανική Κατοχή, τον Εμφύλιο, τη μετανάστευση, την άνοδο του ΠΑΣΟΚ, τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004, φτάνοντας μέχρι την πανδημία και το πρώτο lockdown.

Όπως μας είχε αναφέρει ο Γιάννης Καλαβριανός σε συνέντευξή του: "Στο "Γιοι και κόρες" οι ιστορίες διαδραματίζονται παράλληλα με τα ιστορικά γεγονότα. Για τη δημιουργία της παράστασης κάναμε σε όλους την ίδια ερώτηση. Εκεί που περιμέναμε ότι οι ιστορίες θα είναι συνταρακτικές και μεγαλειώδεις, τελικά οι περισσότεροι μιλούσαν για πολύ μικρά πράγματα, για επιτεύγματα της καθημερινότητας. Οι άνθρωποι εστίαζαν σε κάτι από τη ζωή τους, όπως: "Θυμάμαι που έφευγα μετανάστης", "Ξεκίνησα τον κήπο μου, αυτό ήταν το πρώτο φυτό, και τώρα έχω έναν κήπο 60 ετών" ή "Έφυγα ταξίδι στο Κάιρο γιατί είχαν συλλάβει την κόρη μου για ναρκωτικά στην Αίγυπτο και, την ώρα που πήγαινα, ο Ανδρέας Παπανδρέου μιλούσε στο Σύνταγμα το 1981, όταν έβγαινε το ΠΑΣΟΚ". Ή ότι κάποιος συναντήθηκε ξανά με έναν παλιό έρωτα την ημέρα της τελετής έναρξης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας. Βάζοντας αυτές τις ιστορίες στη σειρά, ουσιαστικά έβλεπες να ξεδιπλώνονται περίπου 90–100 χρόνια ζωής στην Ελλάδα. Η τελευταία ιστορία φτάνει μέχρι το 2020 και δεν είναι συνταρακτική με την έννοια του παράξενου, αλλά με την έννοια του ταξιδιού της ζωής: ξεκινάμε από κάπου και δεν ξέρουμε πού θα μας πάει".

Επί σκηνής, πέντε χαρισματικοί ηθοποιοί της νέας γενιάς (Μαρία Κωνσταντά, Γιάννης Μαστρογιάννης, Ζωή Μυλωνά, Δήμητρα Ονουφριάδου, Βασίλης Τσαλίκης) ζωντανεύουν τις αναμνήσεις παίζοντας παράλληλα μουσικά όργανα. Δεν είναι τυχαίο που η κριτικός του Αθηνόραμα έγραφε πως πρόκειται για "μία από τις παραστάσεις που σε κάνουν να ανακτάς την πίστη σου στο θέατρο, στον άνθρωπο, στη ζωή. Μια παράσταση γιορτή, ένα θέαμα βαθιά παρηγορητικό". Το "Γιοι και κόρες" είναι μια υπενθύμιση πως η ανθρώπινη επιμονή και η αναζήτηση της ευτυχίας νικούν πάντα τη λήθη.

