Πίεση, εξάντληση και αόρατα τραύματα: Η ψυχογραφική δύναμη της "Κουζίνας"

Στο Θέατρο Κιβωτός, η ατμόσφαιρα μυρίζει φωτιά, ιδρώτα και αδρεναλίνη. Η "Κουζίνα" του Άρνολντ Γουέσκερ, ένα από τα πιο εμβληματικά έργα του σύγχρονου βρετανικού θεάτρου, ζωντανεύει σε σκηνθεσία του βραβευμένου Γιώργου Κουτλή. Βλέποντας την παράσταση θα ανακαλύψετε έναν πολυπολιτισμικό, φρενήρη μικρόκοσμο που μετατρέπει τη σκηνή σε ένα αδιάκοπο καζάνι που βράζει, αποτυπώνοντας την αδιάκοπη μάχη του σύγχρονου ανθρώπου ανάμεσα στην ανάγκη για επιβίωση και την επιθυμία για όνειρο.

Ο Κουτλής δεν προτείνει μια πιστή μεταφορά του κλασικού κειμένου του 1956, αλλά μια ριζική, σύγχρονη επανανάγνωση, συνυπογράφοντας τη δραματουργική επεξεργασία και διασκευή με τους Πρόδρομο Τσινικόρη και Μιχάλη Πητίδη. Έτσι, το έργο αποκτά οξεία κοινωνική και πολιτική διάσταση, εστιάζοντας με κυνισμό και ευαισθησία στην παγκόσμια εργασιακή ζούγκλα.

"Το έργο ουσιαστικά έχει επαναγραφεί από τον Γιώργο Κουτλή μαζί με τον Πρόδρομο Τσινικόρη και τον Μιχάλη Πιτίδη", μας έλεγε με αφορμή το ξεκίνημα της παράστασης, πέρυσι, ο Μιχάλης Σαράντης. "Πήραν τον καμβά του έργου και το κέντρο του. Το έργο ήταν πολυπληθές, με περίπου σαράντα χαρακτήρες, ενώ εμείς είμαστε δεκατέσσερις ηθοποιοί… Κάποιοι ρόλοι συγχωνεύτηκαν, κάποιοι γράφτηκαν εκ νέου – όπως ο ρόλος της μαγείρισσας που προστέθηκε για την Ειρήνη. Όλοι οι χαρακτήρες είναι πτυχές του εαυτού μας, θεατρικά τραβηγμένες".

Δίπλα στον Σαράντη, τη φετινή δυναμική ομάδα της "Κουζίνας" απαρτίζουν οι ηθοποιοί: Σαμουήλ Ακινόλα, Πολύδωρος Βογιατζής, Δανάη Καλούτσα, Αγνή Καρβουντζή, Ειρήνη Μακρή, Γιώργος Μπουκαούρης, Gary Salomon, Χρήστος Σαπουντζής / Τάκης Σακελλαρίου, Ντένια Στασινοπούλου, Αναστασία Στυλιανίδη, Πήτερ Τζέικς / Γιάννης Τζεδάκης, Δημήτρης Φιλιππίδης και Γιλμάζ Χουσμέν.

Ένα θεατρικό ψυχογράφημα

Τι είναι όμως αυτό που μετατρέπει τη σκηνική συνθήκη της "Κουζίνας" σε ένα τόσο διεισδυτικό ψυχογράφημα; Στο θέατρο, το ψυχογράφημα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν δεν περιορίζεται σε μια στεγνή παρατήρηση, αλλά αποκαλύπτει πώς το εξωτερικό περιβάλλον διαβρώνει τον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου. Όταν η πίεση, η ταχύτητα και η εξάντληση γίνονται το πλαίσιο, οι προσωπίδες καταρέουν και οι χαρακτήρες γυμνώνονται ψυχικά. Η παρατήρηση των αντιδράσεων, των φοβιών, των ξεσπασμάτων και των ανεκπλήρωτων επιθυμιών κάτω από συνθήκες ακραίου στρες προσφέρει στο θεατή έναν καθρέφτη των δικών του αόρατων τραυμάτων και της καθημερινής του μάχης.

Ο Μιχάλης Σαράντης μας είπε πως "ο Γιώργος Κουτλής κάνει ψυχογραφήματα, αν και η λέξη είναι λίγο βαριά. Στην πρόβα αλλάξαν πολλά πράγματα, και το κείμενο μετακινήθηκε αρκετά".

Η δράση τοποθετείται στα σπλάχνα ενός πολυσύχναστου εστιατορίου κατά τη διάρκεια μιας εξαντλητικής βάρδιας. Μάγειρες, σερβιτόρες και ο σεφ τρέχουν αδιάκοπα για να αντεπεξέλθουν στον ατελείωτο όγκο παραγγελιών. Περιγράφοντας την υπόθεση και τον πυρήνα του έργου, ο ηθοποιός εξηγεί: "Η υπόθεση φαίνεται απλή: σε ένα πολυσύχναστο εστιατόριο με μέτριο φαγητό, μάγειρες, σερβιτόρες και ο σεφ τρέχουν σαν τρελοί. Δουλεύουν σε φρενήρεις ρυθμούς, χωρίς να προλαβαίνουν να ονειρευτούν, να ερωτευτούν ή να ζήσουν πραγματικά. Το έργο είναι πολιτική παραβολή για την εργασία που μας εξουθενώνει αλλά τη χρειαζόμαστε για να επιβιώσουμε".

Παράλληλα, θίγει την αδυσώπητη απαίτηση της σύγχρονης παραγωγικότητας, τονίζοντας πως το κείμενο "μιλά για το πόσο αποδοτικοί πρέπει να είμαστε ώστε να κρίνει το HR, το Human Resources, κάθε εταιρείας αν αξίζει να σε κρατήσει σε μια δουλειά. Οι κεντρικοί ρόλοι είναι ο Αντρέι, ο σεφ, και η Μονίκ, μια σερβιτόρα που έχει μείνει έγκυος. Η ιστορία διαδραματίζεται μέσα σε δυο-τρεις ώρες και δείχνει τη διαδρομή του Αντρέι από τα ψηλά στα χαμηλά. Είναι μια παραβολή για το πώς ένας άνθρωπος που τολμάει να ονειρευτεί καταπίνεται από την ίδια τη "μηχανή" – την κοινωνία, την εργασία. Είναι δηλαδή μια μικρογραφία της κοινωνίας. Ο σύγχρονος εργαζόμενος, όπως ο μάγειρας, είναι μέρος μιας μηχανής, του καπιταλιστικού συστήματος, που δεν αφήνει κανέναν όρθιο. Και αυτό αναπαρίσταται με τρόπο διασκεδαστικό, όχι διδακτικό. Υπάρχει χιούμορ, βλέπουμε ανθρώπους να ονειρεύονται, να ζορίζονται, να τσακώνονται, να τραγουδάνε απ’ την πίκρα τους. Χιούμορ και σκοτάδι εναλλάσσονται συνεχώς" (διαβάστε ολόκληρη την συνέντευξη του Μιχάλη Σαράντη εδώ) 

Ρυθμός, χιούμορ, ένταση και σκοτάδι εναλλάσσονται σε μια παράσταση-κραυγή που θα σας συγκνήσει και θα σας κάνει να σκεφτείτε, θα σας φέρνει αντιμέτωπους με τη δική μας καθημερινή επιβίωση στη "μηχανή" του modern living.  Η μετάφραση είναι της Ελένης Κουτσιούπα, τα σκηνικά - κοστούμια της Ελένης Στρούλια και η μουσική σύνθεση του Παναγιώτη Μανουηλίδη. Οι φωτισμοί είναι της Ελίζας Αλεξανδροπούλου.

Προπώληση: more.com