Δέκα χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας στη θεατρική σκηνή συμπληρώνει φέτος το εμβληματικό μυθιστόρημα "Το Κιβώτιο" του Άρη Αλεξάνδρου, μια παράσταση που συνεχίζει να συγκινεί και να προβληματίζει, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική της δυναμική. Η παραγωγή στο Studio Μαυρομιχάλη είναι sold out μέχρι και τη Μεγάλη Τετάρτη, γεγονός που οδήγησε στην προσθήκη τριών επιπλέον παραστάσεων στις 19 και 26 Μαρτίου και στις 2 Απριλίου.
Το "Κιβώτιο", το μοναδικό μυθιστόρημα του Αλεξάνδρου, θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα κείμενα της ελληνικής λογοτεχνίας του 20ού αιώνα. Συμπληρώνει πλέον δέκα χρόνια από την πρώτη του θεατρική μεταφορά, σε σκηνοθεσία Φώτη Μακρή και Κλεοπάτρας Τολόγκου, με τον Φώτη Μακρή (υποψήφιος για το βραβείο "Κάρολος Κουν") στον κεντρικό ρόλο σε μια ερμηνεία που έχει ξεχωρίσει για την ένταση και την εσωτερικότητά της. Η σκηνογραφία του Διονύση Μανουσάκη και η μουσική του Γιώργου Νινιού ενισχύουν την ατμόσφαιρα της παράστασης, υπογραμμίζοντας τη λιτότητα και την ένταση του μονολογικού λόγου.
Πέρα από τη σταθερή της πορεία στην Αθήνα, η παράσταση έχει ταξιδέψει σε 33 πόλεις σε όλη την Ελλάδα, καθώς και στην Πάφο, στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης το 2017, διευρύνοντας το αποτύπωμά της και εκτός συνόρων.
Ένα κιβώτιο χωρίς περιεχόμενο – μια αποστολή με βαρύ τίμημα
Η δράση τοποθετείται στα τέλη του ελληνικού εμφυλίου πολέμου. Μια ομάδα ανταρτών αναλαμβάνει, κατόπιν εντολής του Γενικού Αρχηγείου, να μεταφέρει ένα κιβώτιο αγνώστου περιεχομένου μέσα από εχθρικό έδαφος. Σταδιακά, τα μέλη της αποστολής χάνονται, μέχρι που απομένει ένας μόνο επιζών, ο οποίος καταφέρνει να φτάσει στον προορισμό του.
Όταν όμως το κιβώτιο ανοίγει, αποκαλύπτεται πως είναι άδειο. Ο μοναδικός αντάρτης φυλακίζεται ως δολιοφθορέας και ξεκινά μια ασφυκτική, σχεδόν καφκική ανάκριση. Σε έναν συγκλονιστικό μονόλογο, ο ήρωας επιχειρεί να αποδείξει την αθωότητά του, ερμηνεύοντας ξανά και ξανά το νόημα της αποστολής, χωρίς να γνωρίζει την ταυτότητα των ανακριτών του και χωρίς να λαμβάνει καμία αντίδραση.
Ο Φώτης Μακρής ερμηνεύει, σε έναν συγκλονιστικό μονόλογο, τον ταραγμένο αυτόν ήρωα που σταδιακά αμφισβητεί κάθε είδους πεποίθηση. Η αφήγηση, αν και βασίζεται σε ιστορικά συμφραζόμενα, υπερβαίνει τα όρια της εποχής. Το έργο λειτυργεί ως αλληγορία για τον εμφύλιο και ως καταγγελία ενάντια σε κάθε είδους εξουσία, αλλά και ως βαθιά πολιτική και φιλοσοφική τομή πάνω στη σχέση ατόμου και εξουσίας.
Η σύγκρουση ανάμεσα στο "εγώ" και το "εμείς"
Ο Άρης Αλεξάνδρου (1922-1978), ποιητής της μεταπολεμικής γενιάς και σημαντικός μεταφραστής ρωσικής λογοτεχνίας, ασκεί μέσα από το έργο του μια δριμεία, αλλά όχι ισοπεδωτική, κριτική στην έννοια της επανάστασης. Αναδεικνύει τον μηχανισμό μέσω του οποίου η εξουσία, ακόμη και όταν επικαλείται υψηλά ιδανικά, μπορεί να συνθλίψει την ατομικότητα.
Η διαρκής σύγκρουση ανάμεσα στο "εγώ" και το "εμείς" δεν παρουσιάζεται με όρους καλού και κακού. Αντίθετα, φωτίζει το ηθικό και πολιτικό αδιέξοδο που γεννά η απαίτηση υποταγής της υποκειμενικότητας στο όνομα ενός συλλογικού σκοπού.
Αξίζει να υπογραμμιστεί ότι ο Αλεξάνδρου, παρά τις εσωτερικές του αγωνίες, πίστεψε στον κομμουνισμό με τιμιότητα και απόλυτη αφοσίωση. Σταδιακά απομακρύνθηκε από την κομματική του ένταξη και από τις αριστερές του βεβαιότητες, χωρίς όμως να μετακινηθεί στην "αντίπαλη" πλευρά, αντίθετα, υπέστη διώξεις ως αριστερός. Η ηθική που βρισκόταν πίσω από τις ιδέες του παρέμεινε ζωντανή: ο ανθρωπισμός, η ισότητα και η δικαιοσύνη αποτέλεσαν τον σταθερό πυρήνα της σκέψης και του έργου του.
Η δεκαετής πορεία του "Κιβωτίου" αποδεικνύει ότι τα μεγάλα έργα δεν εξαντλούνται, συνομιλούν διαρκώς με το παρόν, θέτοντας ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά και επίκαιρα.
>> Διαβάστε την κριτική του "α" για την παράσταση παρακάτω
Προπώληση εισιτηρίων: more.com
Διαβάστε Επίσης
Περισσότερες πληροφορίες
Το κιβώτιο
Ένα από τα σημαντικότερα κείμενα της ελληνικής μεταπολεμικής πεζογραφίας, που εκτυλίσσεται στα τέλη του Εμφυλίου, παρουσιάζεται σε μορφή μονολόγου για 9η χρονιά. Στα τέλη του ελληνικού Εμφυλίου πολέμου, μια ομάδα ανταρτών αναλαμβάνει να μεταφέρει ένα κιβώτιο αγνώστου περιεχομένου σε μια ανταρτοκρατούμενη πόλη. Στη διάρκεια της αποστολής η ομάδα χάνει σταδιακά τα μέλη της. Ο μοναδικός που σώζεται ένας αντάρτης, ο οποίος τελικά κατορθώνει να παραδώσει το κιβώτιο, μόνο που αυτό είναι άδειο. Κατηγορείται ως δολιοφθορέας και φυλακίζεται από τους ίδιους του τους συντρόφους. Προσπαθώντας να αποδείξει την αθωότητά του συντάσσει αναφορές προς έναν άγνωστο ανακριτή, στο μοναδικό μυθιστόρημα του συγγραφέα που θεωρείται μια καταγγελία ενάντια σε κάθε είδους εξουσία αλλά και ένα σχόλιο για τον δυτικό πολιτισμό.
