Έλλη Τρίγγου: "Η πίστη δεν είναι το πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι ποιος τη διαχειρίζεται"

Μια μοιραία γυναίκα στη "Λόλα" και μια "αγία" στην "Αθανασία". Δύο φιγούρες εκ διαμέτρου αντίθετες - ή μήπως όχι και τόσο; Η Έλλη Τρίγγου αυτή την περίοδο κινείται ανάμεσα σε δύο σύμπαντα που, παρά τις εμφανείς διαφορές τους, συνομιλούν υπόγεια: το σύμπαν της επιθυμίας, της προβολής και της γοητείας, και εκείνο της πίστης, της ανάγκης και της εξουσίας.

Την ίδια στιγμή που ανεβαίνει στη σκηνή ως η μοιραία "Λόλα" στο Παλλάς, μια γυναίκα που ξέρει πώς να χειρίζεται το βλέμμα των άλλων, πρωταγωνιστεί και στο νέο έργο της Νεφέλης Μαϊστράλη, "Αθανασία" στο Νέο Θέατρο "Κατερίνα Βασιλάκου-Μαριάννα Τόλη" (από 9/2). Ένα πρωτότυπο κείμενο από μία από τις σημαντικότερες φωνές της νεοελληνικής δραματουργίας, που καταπιάνεται με τη λεπτή —και επικίνδυνη— γραμμή ανάμεσα στην πίστη και την εκμετάλλευσή της.

Η "Αθανασία" παρακολουθεί τη διαδρομή μιας νεαρής γυναίκας που ισχυρίζεται ότι έχει επιλεγεί από τον Θεό για να μεταφέρει το μήνυμά Του, ιδρύει την παραθρησκευτική οργάνωση "Χείρα Θεού" και σταδιακά μετατρέπεται σε μια θρησκευτική persona με πολιτική και κοινωνική ισχύ. Σε σκηνοθεσία του Θανάση Ζερίτη και με μια δυνατή ομάδα συντελεστών και ηθοποιών γύρω της (Θανάση Βλαβιανό, Ευαγγελία Καρακατσάνη, Ειρήνη Μπούνταλη, Γιώργο Νούση, Αλέξανδρο Τούντα), η παράσταση δεν λειτουργεί ως θέατρο-καταγγελία, αλλά ως πεδίο ερωτημάτων: ποιος πιστεύει, γιατί πιστεύει και ποιος τελικά ωφελείται από αυτή την πίστη.

Ίσως γι’ αυτό γεννήθηκε και η ανάγκη να μιλήσουμε με την Έλλη Τρίγγου. Γιατί όταν μια ηθοποιός καλείται να ενσαρκώσει, σχεδόν ταυτόχρονα, μια μοιραία γυναίκα και μια "αγία", κάτι μας λέει όχι μόνο για το εύρος της, αλλά και για την εποχή μας. Τη ρωτήσαμε για την πίστη, την εξουσία, τη χειραγώγηση και το δικαίωμα να πιστεύεις — χωρίς να παραδίδεις τον εαυτό σου.

Αυτή την περίοδο παίζεις ταυτόχρονα μια μοιραία γυναίκα στη "Λόλα" και μια "αγία” στην "Αθανασία". Πώς συνυπάρχουν αυτοί οι δύο τόσο διαφορετικοί ρόλοι μέσα σου;

Είναι ενδιαφέρον γιατί, ενώ φαίνονται αντίθετες, και οι δύο φιγούρες έχουν σχέση με την επιθυμία και την εξουσία. Η Λόλα χειρίζεται το βλέμμα μέσα από τον ερωτισμό, η Αθανασία μέσα από την πίστη. Και στις δύο περιπτώσεις, όμως, υπάρχει μια ανθρώπινη ανάγκη να υπάρξω για τον άλλον, να με δει, να με πιστέψει.

Το νέο έργο της Νεφέλης Μαϊστράλη, "Αθανασία", καταπιάνεται με ένα βαθιά ευαίσθητο θέμα: την πίστη και την εκμετάλλευσή της. Ποια είναι αυτή η γυναίκα που υποδύεσαι;

Η Αθανασία είναι ένας άνθρωπος απολύτως υπαρκτός, με την έννοια ότι πατάει πάνω σε αληθινές ιστορίες. Το έργο έχει εμπνευστεί από πραγματικά γεγονότα, όπως η "αγία" της μεγάλης αδερφότητας του Αιγάλεω και το θαυματουργό νερό του Καματερού. Πρόκειται για ιστορίες όπου ο κόσμος πίστεψε — και συνεχίζει να πιστεύει. Αυτή η πίστη δεν είναι κάτι ψεύτικο ή γελοίο· είναι βαθιά ανθρώπινη.

Άρα το έργο δεν καταδικάζει την πίστη;

Σε καμία περίπτωση. Το αντίθετο. Την ψάχνουμε την πίστη. Τη χρειαζόμαστε. Αυτό που μας απασχολεί είναι πώς αυτή η ανάγκη —που είναι πυρηνική για τον άνθρωπο— μπορεί να παρερμηνευτεί, να εργαλειοποιηθεί, να εμπορευματοποιηθεί. Πώς διάφοροι θεσμοί ή πρόσωπα εξουσίας μπορούν να την εκμεταλλευτούν.

Πώς προσεγγίσατε τον χαρακτήρα της Αθανασίας; Είναι απατεώνισσα ή πιστεύει πραγματικά σε αυτό που λέει;

Αυτό είναι το πιο δύσκολο και το πιο ενδιαφέρον σημείο. Δεν μπορείς να την καταδικάσεις. Για να την ερμηνεύσω, πρέπει να την υπερασπιστώ. Να υπερασπιστώ τις πράξεις της. Είναι ένας μπερδεμένος χαρακτήρας, με αφέλεια, ανασφάλεια, ανάγκη αποδοχής. Δεν ξέρουμε πού τελειώνει η πίστη και πού αρχίζει η ανάγκη να ανήκει, να αναγνωρίζεται, να σωθεί.

Η ηρωίδα χτίζει τον μύθο της και μέσα από τα social media. Πόσο σύγχρονη είναι αυτή η ιστορία;

Είναι απολύτως σημερινή. Σήμερα βλέπουμε ανθρώπους να θεοποιούνται, να αποκτούν πιστούς, να χτίζουν ολόκληρα συστήματα επιρροής. Η Αθανασία είναι μια σύγχρονη "αγία”, μια θρησκευτική persona. Υπάρχει και μια έντονη ψυχαναλυτική προσέγγιση: ποιο είναι το πριν της ζωής της, τι την οδήγησε εδώ.

Η Αθανασία δεν υπάρχει μόνη της. Υπάρχουν γύρω της πρόσωπα που ενισχύουν, αμφισβητούν ή επωφελούνται από τον μύθο της. Πόσο σημαντικές είναι αυτές οι σχέσεις στο έργο;

Είναι καθοριστικές. Η μητέρα, ο θείος, ο σύντροφος, οι πιστοί — κανείς δεν είναι ουδέτερος. Ο καθένας έχει έναν ρόλο μέσα σε αυτό που χτίζεται: άλλος σιωπά, άλλος ενθαρρύνει, άλλος επωφελείται. Η Αθανασία δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς αυτό το πλέγμα σχέσεων. Το έργο δείχνει ξεκάθαρα ότι τέτοια φαινόμενα δεν είναι ατομικά· είναι συλλογικά. Στην παράσταση συμμετέχουν η Ευαγγελία Καρακατσάνη ως μητέρα της Αθανασίας, ο Θανάσης Βλαβιανός ως θείος της, ο Γιώργος Νούσης ως σύντροφός της, ενώ οι ρόλοι των πιστών εναλλάσσονται, δημιουργώντας ένα συλλογικό σώμα που κινείται ανάμεσα στη λατρεία και τη συνενοχή. Στην ερμηνευτική ομάδα συμμετέχουν η Ειρήνη Μπούνταλη και ο Αλέξανδρος Τούντας.

Τι θα ήθελες να πάρει ο θεατής φεύγοντας από την παράσταση;

Θα ήθελα να φύγει με ερωτήματα. Ποιος ορίζει τη ζωή μου; Ποιος ορίζει τη σκέψη και την κρίση μου; Πόσο χειραγωγήσιμοι είμαστε; Να φύγει λέγοντας: μπορώ να πιστεύω — αλλά δεν είμαι υποχείριο κανενός. Δεν χρειάζομαι σωτήρα. Μπορώ να σώσω εγώ τον εαυτό μου.

Προπώληση εισιτηρίων: more.com

Δείτε όλες τις παραστάσεις στον οδηγό θεάτρου του "α".