Στο θέατρο Άβατον ζήσαμε για πρώτη φορά την εμπειρία μίας ηχητικής παράστασης

Στο θέατρο ΄Άβατον φιλοξενείται για λίγες βραδιές το πρωτότυπο καλλιτεχνικό εγχείρημα της Ελίζας Σόρογκα, "Πρόσεξε μην νυχτωθείς εις την Παλαιοχώρα: μια Κυθηραϊκή εμπειρία", δηλαδή μια αφήγηση ιστοριών αντλημένων από τη λαϊκή παράδοση των Κυθήρων, την οποία οι παρευρισκόμενοι ακούν μέσω ακουστικών και φορώντας μάσκες.

Οι ιστορίες, οι θρύλοι και οι δοξασίες των περασμένων αιώνων, που πέρασαν από γενιά σε γενιά ως κομμάτι της προφορικής παράδοσης, ήρθαν αρχικά στο προσκήνιο χάρη στις συνεντεύξεις που πήρε η δημιουργός από κατοίκους του νησιού^. έπειτα, ένα μέρος αυτών των ιστοριών, όσες είχαν ιδιαίτερο ηχητικό και ακουστικό ενδιαφέρον, έγιναν το υλικό μίας ενιαίας δραματοποιημένης αφήγησης, την οποία επωμίστηκαν η ηθοποιός Σοφία Σεϊρλή και οι Κυθήριοι Κωνσταντίνος Κοντολέων και Ελέσα Καράμπελα, ενώ τα πρωτότυπα ηχητικά τοπία και μοτίβα υπέγραψε ο Τζεφ Βάνγκερ.

Η παράσταση διαδραματίζεται ως μία νυχτερινή εξιστόρηση τρομαχτικών, μυστήριων και παράδοξων Κυθηραϊκών ιστοριών, τις οποίες αφηγούνται σε ένα νεαρό κορίτσι η γιαγιά και ο θείος του. Οι θεατές/ακροατές καλούνται να βυθιστούν σε αυτό το σύμπαν, όπου δεν υπάρχει κανένα οπτικό στοιχείο -μόνο οι αφηγήσεις, τα ηχητικά και μουσικά ερεθίσματα και η φαντασία τους-, ενώ η εξέλιξη της παράστασης στο απόλυτο σκοτάδι είναι ένα καθοριστικό στοιχείο για την επιδραστικότητα του εγχειρήματος.  

Η Σόρογκα προτείνει την επιστροφή στην παλιά συνήθεια της εξιστόρησης ιστοριών (του storytelling), και μάλιστα μέσα σε συνθήκη μοιράσματος, ως μέρος μιας συλλογικής εμπειρίας. ΄Έτσι, με αυτό το ηχητικό ταξίδι στους θρύλους των Κυθήρων, η δημιουργός μετατρέπει την άυλη πολιτιστική κληρονομιά -και κυρίως ένα κομμάτι του παρελθόντος που τείνει να χαθεί διαπαντός, μια που η ίδια συνομίλησε με τους τελευταίους ίσως φορείς αυτής της προφορικής παράδοσης- σε μια συλλογική εμπειρία πρόσληψης, σε ένα έργο τέχνης, το οποίο μάλιστα θα διασωθεί χάρη στην ψηφιακή καταγραφή του.

Οι ιστορίες που αφηγούνται η Σοφία Σεϊρλή -η ηθοποιός που αναπάντεχα έφυγε από τη ζωή το περασμένο καλοκαίρι, αλλά με αυτή τη δουλειά μάς αφήνει για πάντα καταγεγραμμένη τη φωνή της- και ο Κωνσταντίνος Κοντολέων μιλούν για νεράιδες και ξωτικά, για αβάπτιστα βρέφη και απόκοσμες παρουσίες, για τους πειρατές και τους ξένους κατακτητές που τόσο ταλάνισαν το νησί, και με τον τρόπο τους αποκαλύπτουν στοιχεία για την παλιά κοινωνία των Κυθήρων, για την καθημερινότητα, για τις τελετουργίες και τις συνήθειες των κατοίκων, για τη ζωή και το θάνατο, για τις κοινωνικές δομές και τους έμφυλους ρόλους.

Το "τρισδιάστατο" μουσικό έργο του Βάνγκερ αποδεικνύεται η ιδανική "σκηνογραφία", δημιουργεί το χώρο δράσης των ιστοριών, δίνει "εικόνα" στην αφήγηση, ανασυστήνει ολόκληρους κόσμους, που κινούνται μεταξύ του φυσικού και του υπερφυσικού, της πραγματικότητας και της φαντασίας.

Αυτό που κυρίως, όμως, καταφέρνει η δουλειά της Σόρογκα είναι -σε μια εποχή που κατακλύζεται από εικόνες- να μας προτρέψει να κλείσουμε για λίγο τα μάτια, να αφήσουμε έξω τα οπτικά ερεθίσματα και να επικεντρωθούμε σε έναν εναλλακτικό τρόπο πρόσληψης της τέχνης, πιο εσωτερικό, πιο προσωπικό, πιο "ήσυχο" και ίσως πιο αναστοχαστικό.

Στην πραγματικότητα, το έργο που έχει δημιουργήσει η Σόρογκα είναι ένα audio book, το όποιο όμως μας καλεί να ακούσουμε όχι κατά μόνας, αλλά ως μέλη μιας κοινότητας^. υπό αυτό το πρίσμα, η πρόθεσή της θα ήταν πιο ολοκληρωμένη, αν η παράσταση συμπληρωνόταν με κάποια συζήτηση/ανατροφοδότηση/μοίρασμα εντυπώσεων, με κάποια δράση που θα συνέδεε ακόμη στενότερα τους παρευρισκόμενους τόσο μεταξύ τους όσο και με το έργο.  

Σημ. Η παράσταση παρουσιάστηκε την άνοιξη του 2025 στο Μουσείο Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού και στο θέατρο ΄Άβατον, και τον Αύγουστο στα Κύθηρα. Επέστρεψε στο θέατρο ΄Άβατον για οχτώ βραδιές (18-21 & 25-28/9).

>> Πάρτε μέρος στον διαγωνισμό για την παράσταση του Σαββάτου
​​​στις 7 μ.μ. και κερδίστε 5 διπλές προσκλήσεις