"Tiny Beautiful Things": Μπήκαμε στην πρόβα με τη Νία Βαρντάλος

'Ένας καθρέφτης της ζωής μας και ταυτόχρονα ένα καταφύγιο για την ψυχή είναι το "Tiny Beautiful Things" που έφερε τον φετινό Μάιο τη Νία Βαρντάλος στην Αθήνα και το θέατρο Παλλάς. Εμείς βρεθήκαμε σε μία από τις πρόβες της Ελληνοκαναδής υποψήφιας για 'Όσκαρ δημιουργού του "Γάμος αλά Ελληνικά" και βιώσαμε μέσα σ’ ένα πολύ ζεστό κλίμα, από πολύ κοντά τη δημιουργία της ελληνικής σκηνικής εκδοχής του "Tiny Beautiful Things". Της παγκόσμιας θεατρικής επιτυχίας που συγκίνησε θεατές από τη Νέα Υόρκη έως τη Μανίλα και φέτος τον Μάιο ανεβαίνει στο Παλλάς για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα, με ημερομηνία πρεμιέρας στις 16 Μαΐου. Αξίζει να σημειώσουμε ότι ήδη προστέθηκαν δύο έξτρα παραστάσεις την Τετάρτη 28 και την Πέμπτη 29 Μαΐου. 

Η ιδέα να παρουσιαστεί το έργο στο ελληνικό κοινό γεννήθηκε από μια απλή ερώτηση του σκηνοθέτη, μεταφραστή του έργου και συνεργάτη της Βαρντάλος στην παράσταση, Σπύρου Κατσαγάνη: "Γιατί όχι και στην Ελλάδα;", έχοντας παρακολουθήσει την επιτυχία της παραγωγής σε χώρες όπως η Κορέα, το Μεξικό και η Αυστραλία. Ο ξάδερφος του ηθοποιού Δημήτρη Κίτσου, μάλιστα, ο οποίος παίζει στην ελληνική παράσταση μαζί με τη Δανάη Λουκάκη και τον Δημήτρη Παπανικολάου, συμμετέχει στο ανέβασμα του έργου στη Νέα Ορλεάνη, όπως μας είπε η Νία Βαρντάλος. Αυτές τις μέρες το "Tiny Beautiful Things" βάζει πλώρη για το Γουίνιπεγκ του Καναδά, την πόλη καταγωγής της Νία Βαρντάλος, ενώ ετοιμάζεται σύντομα και για το Τορόντο. 

Μπαίνοντας στο χώρο και ρίχνοντας μια πρώτη ματιά στο σκηνικό, δεν μπορούμε παρά να αισθανθούμε σαν το "σπίτι" μας. Μπροστά μας απλώνεται ένα καθημερινό όσο και εντυπωσιακό σπίτι, αυτό της συγγραφέα Σέριλ Στρέιντ με το ψευδώνυμο "Sugar". Με οδηγό το μπεστ σέλερ βιβλίο της που διασκεύασε για τη σκηνή η Νία Βαρντάλος, μια συλλογή επιστολών από τη διαδικτυακή στήλη "Dear Sugar", που δημοσιευόταν σε μεγάλο αμερικανικό περιοδικό και όπου ανώνυμοι αναγνώστες μοιράζονταν προσωπικά τους ζητήματα, μεταφερόμαστε σε έναν κόσμο με αληθινές, βαθιά ανθρώπινες, σπαρακτικές και λυτρωτικές ιστορίες. Πριν αποκαλύψει την πραγματική της ταυτότητα (στις 14 Φεβρουαρίου 2012), η Σέριλ απαντούσε στους αναγνώστες χρησιμοποιώντας εμπειρίες από τη δική της ζωή. Δεκαπέντε από τις ογδόντα συνολικά ιστορίες που θα ακουστούν στην παράσταση, θα ζωντανέψουν από την αρχή ως το τέλος. Αυτός είναι και ο λόγος που έπρεπε να βρεθούν τρεις 'Έλληνες ηθοποιοί εξίσου ικανοί στην κωμωδία και το δράμα, με υποκριτική δεινότητα που θα τους επιτρέπει να μεταπηδούν ανάμεσα σε χαρακτήρες με διαφορετικό φύλο, ηλικίες και στιγμές συναισθηματικής έντασης. 

"'Όταν συνειδητοποίησα ότι οι συγγραφείς των επιστολών ήταν αληθινοί άνθρωποι και έγραφαν από μια θέση ευαλωτότητας και πόνου, κατάλαβα ότι αυτά είναι τα δύο βασικά στοιχεία που χρειάζεται κάποιος για να κάνει ένα θεατρικό έργο: συναισθήματα και εσωτερική αφήγηση". - Νία Βαρντάλος

"Υποδύομαι τη γνωστή και αγαπημένη συγγραφέα του μπεστ σέλερ βιβλίου "Wild". Κάποια στιγμή διάβασα και το δεύτερο βιβλίο της, το "Tiny Beautiful Things", και ήταν για μένα συγκλονιστικό και αποκαλυπτικό. 'Όταν συνειδητοποίησα ότι οι συγγραφείς των επιστολών ήταν αληθινοί άνθρωποι και έγραφαν από μια θέση ευαλωτότητας και πόνου, μου έγινε αμέσως ξεκάθαρο ότι αυτά είναι τα δύο βασικά στοιχεία που χρειάζεται κάποιος για να κάνει ένα θεατρικό έργο: συναισθήματα και εσωτερική αφήγηση. Αμέσως ξεκίνησα να διασκευάζω το βιβλίο σε θεατρικό έργο", αποκάλυψε η Νία Βαρντάλος. Η ίδια ερμηνεύει τη Sugar δίνοντάς μας την αίσθηση ότι είναι δικός μας άνθρωπος, που απαντά σε όποιον τη χρειαστεί με την καλοσύνη, τη γενναιοδωρία και την τρυφερότητα που αντανακλάται ακόμη και στο ψευδώνυμό της. Εκείνη περιπλανιέται στο σπίτι της και οι υπόλοιποι χαρακτήρες, αποκυήματα της φαντασίας της, απλώς εμφανίζονται γιατί δεν είναι πραγματικά παρόντες. "Στην παράσταση δεν αγγίζουμε ο ένας τον άλλο, γιατί στο σύμπαν του έργου, οι λέξεις – όχι οι πράξεις – είναι αυτές που αγγίζουν και θεραπεύουν". 

"Αγαπητή Sugar…" – μια φράση που ανοίγει δεκάδες επιστολές ακούγεται ξανά και ξανά από τα στόματα των τριών ηθοποιών. Ιστορίες της διπλανής πόρτας, αλλά και καταστάσεις που μπορεί να μην έχουμε φανταστεί. Η πρόβα ξεκινάει. Οι Δημήτρης Παπανικολάου, Δανάη Λουκάκη και Δημήτρης Κίτσος αλλάζουν φωνές, σώματα, φύλα και ηλικίες. Από τη μία επιστολή στην άλλη, γλιστρούν από τον πόνο μιας γυναίκας που δεν μπορεί να αποκτήσει την αγάπη της βιολογικής της μητέρας, στη σιωπηλή απελπισία ενός άντρα που έχει εθιστεί κρυφά στα παυσίπονα ή ενός συζύγου που νιώθει μόνος μέσα στον γάμο του. Κι έπειτα σε μια επιστολή υπογεγραμμένη απλά: Ορφανός. Οι ιστορίες που ακούμε θα μπορούσαν να είναι του γείτονά μας, δικές μας ή και όχι. 

"Το καταπληκτικό είναι ότι παίζω έναν 70χρονο άντρα και ύστερα ένα τρανσέξουαλ άτομο που ζητά αποδοχή από τους γονείς του. Δίνεται δυνατότητα για πολύ δυνατές εξομολογήσεις και μέσα από αυτές τίθενται ερωτήματα που ταλανίζουν όλους μας. Οι άνθρωποι αυτοί θα βοηθηθούν και μέσα από όλη αυτή την ιαματική επίδραση του μοιράσματος θα δούμε και την εξέλιξη της ίδιας της Sugar. Περνάμε από διάφορες φάσεις μέχρι το τέλος του έργου, ακούμε συγκλονιστικές εξομολογήσεις", τονίζει στα λίγα λεπτά που ξεκλέψαμε μαζί της στην πρόβα η Δανάη Λουκάκη. 'Όσο για το τι την γοήτευσε περισσότερο σε αυτό το πρότζεκτ, είναι η ίδια η Νία Βαρντάλος και το πόσο καλά οργανωμένη είναι μια τέτοια παραγωγή. Είμαστε όλοι πολύ χαρούμενοι αλλά έχουμε και πολύ αγωνία γι’ αυτό που δημιουργούμε". 

Δύο πρόσωπα που ξεχωρίζει ο Δημήτρης Παπανικολάου ανάμεσα σε αυτά που ερμηνεύει είναι "ένας άνθρωπος που έχει χάσει το παιδί του και ζητάει ανακούφιση και παρηγοριά μέσα από αυτή την επικοινωνία των επιστολών, ένας κορυφαίος χαρακτήρας κατά τη γνώμη μου, βέβαια μου τράβηξε την προσοχή κι ένας ακόμη τύπος που μπαίνει σε αυτή τη στήλη μόνο και μόνο για να τρολάρει και άποια στιγμή παίρνει μία απάντηση που φέρνει μια πολύ μεγάλη αλλαγή". Σε σχέση με τη Νία Βαρντάλος ο έμπειρος ηθοποιός στάθηκε στο γεγονός ότι ανέλαβε την πρόκληση να παίξει το έργο στα ελληνικά και αυτό είναι μια επιλογή που μέτρησε πολύ για τον ίδιο, αποκαλύπτοντας παράλληλα ότι είδε το έργο με άλλα μάτια όταν έμαθε πως ένας δικός του άνθρωπος βοηθήθηκε σε μια πολύ δύσκολη στιγμή της ζωής του, διαβάζοντάς το.

Ο Δημήτρης Κίτσος στάθηκε επίσης σε έναν χαρακτήρα που του κέντρισε το ενδιαφέρον, "έναν άνθρωπο που ψάχνει να βρει μια λύση για το πώς να διαχειριστεί το γεγονός ότι δεν έχει καθόλου καλές σχέσεις με τον πατέρα του". 'Όσον αφορά το "Tiny Beautiful Things" μίλησε για ένα κείμενο το οποίο καταπιάνεται με πολλά ζητήματα τα οποία απασχολούν και τον ίδιο. "Πολλές από τις απαντήσεις που δίνει η Sugar είναι πράγματα που μπορώ να τα χρησιμοποιήσω και εγώ μέσα στην καθημερινότητά μου. Θεωρώ ότι είναι ένα κείμενο που συγκινεί και μας συνδέει με μια απλή, ανθρώπινη πλευρά, χωρίς να μπαίνει σε φιλοσοφικές αναζητήσεις. Καταπιάνεται κυρίως με ζητήματα καθημερινά, αν και κάποια από αυτά είναι πολύ βαριά". 

Η δομή της παράστασης είναι κινηματογραφική και ποιητική μαζί. Από επιστολή σε επιστολή, οι ιστορίες αυτές δεν φιλτράρονται. 'Έρχονται στη σκηνή ακατέργαστες, πολλές φορές ωμές, άλλες σαν μια τελευταία κραυγή, κι άλλες σαν μια ψιθυριστή εξομολόγηση. Και η απάντηση της Sugar είναι πάντα μια αγκαλιά που γεννιέται μέσα από τη δύναμη της θεατρικής αφήγησης, μετατρέποντας κάθε "συνομιλία" σε προσωπική συνάντηση. "Κι είναι αυτό το λυτρωτικό μοίρασμα όσων μας προβληματίζουν που μας κάνει τελικά ελεύθερους", σημειώνει η Δανάη Λουκάκη, "καθώς συνειδητοποιούμε ότι δεν είμαστε μόνοι".

Τη μετάφραση για την ελληνική εκδοχή έκανε ο Σπύρος Κατσαγάνης, ο οποίος συν-σκηνοθετεί μαζί με τη Νία Βαρντάλος. Το σκηνικό σχεδίασε ο Γιώργος Γαβαλάς, η ενδυματολογική επιμέλεια είναι της Αλεξίας Θεοδωράκη, ενώ τον σχεδιασμό των φωτισμών υπογράφει ο Δημήτρης Κουτάς.