Γιώργος Καλφαμανώλης
Ο Μίκης Θεοδωράκης αποτελεί μία από τις σπουδαιότερες μορφές της σύγχρονης Ελλάδας, με έργο που ξεπερνά τα σύνορα της μουσικής και αφήνει ανεξίτηλο αποτύπωμα στην πολιτιστική μας ταυτότητα. Το 2025 ανακηρύσσεται Έτος Μίκης Θεοδωράκης, και η μουσική παράσταση "Όμορφη πόλη - 100 χρόνια Μίκης Θεοδωράκης" θα παρουσιαστεί με αφορμή το "Αφιερωματικό Έτος Μίκη Θεοδωράκη", που έχει ανακηρυχθεί επίσημα από το Υπουργείο Πολιτισμού για τον εορτασμό των 100 χρόνων από τη γέννησή του.
Από τις 31 Ιανουαρίου, στο Θέατρο Παλλάς, η "Όμορφη πόλη - 100 χρόνια Μίκης Θεοδωράκης" ζωντανεύει σε περιορισμένο αριθμό παραστάσεων. Το έργο αυτό συνδυάζει μελοποιημένα ποιήματα, πολιτικά μηνύματα και βαθιά συναισθηματικές στιγμές, εκφράζοντας αξίες όπως η ειρήνη, η ελευθερία και η κοινωνική δικαιοσύνη. Από την πρώτη παρουσίασή της τη δεκαετία του 1960, το έργο αποτελεί σταθμό στην ελληνική σκηνή, ενσωματώνοντας με μοναδικό τρόπο τη μουσική, το θέατρο και την ποίηση.
Ο Γιώργος Βάλαρης, που είχε σκηνοθετήσει την "Ομορφη πόλη" το 2020 στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, επιστρέφει με μια ανανεωμένη ματιά. Η επιτυχία της τότε παραγωγής, που είχε κερδίσει το κοινό και τους κριτικούς, αναδεικνύει τη στενή σύνδεση του σκηνοθέτη με το έργο του Θεοδωράκη. Με τη συμμετοχή κορυφαίων ερμηνευτών όπως ο Μανώλης Μητσιάς, η Ελένη Βιτάλη, ο Δημήτρης Μπάσης, η Γιώτα Νέγκα, η Τάνια Τσανακλίδου, καθώς και ηθοποιών όπως η Λυδία Κονιόρδου και ο Μιχάλης Σαράντης, η παράσταση φέρνει στο παρόν τις ιδέες και τα μηνύματα του Θεοδωράκη, παραμένοντας πηγή έμπνευσης για το κοινό.
Η παράσταση θα παιχτεί στο Παλλάς έως τις 9 Φεβρουαρίου. Θα συνεχίσει στη Θεσσαλονίκη το Φεβρουάριο του 2025 και θα ακολουθήσει μια παγκόσμια περιοδεία (Αμερική, Αυστραλία, Ευρώπη) σε πόλεις που σύντομα θα ανακοινωθούν. Μαζί με τα σπουδαία ποιητικά κείμενα του Μίκη Θεοδωράκη παρουσιάζονται για πρώτη φορά και πεζά κείμενα του Γιώργου Βάλαρη, τα οποία πραγματεύονται κυρίαρχα θέματα της ανθρώπινης ύπαρξης και της ελληνικής κοινωνίας – ο έρωτας, η ξενιτιά, ο θάνατος, η ρωμιοσύνη. Μαζί τους τα γνήσια λαϊκά και εμβληματικά τραγούδια του μεγάλου μας συνθέτη που γαλούχησαν γενιές και γενιές ("Όμορφη πόλη", "Φεγγάρι μάγια μου ’κανες", "Της δικαιοσύνης", "Ένα το χελιδόνι", "Στρώσε το στρώμα σου", "Βρέχει στη φτωχογειτονιά", κ.ά.), καθώς και ένα σύγχρονο οπτικοακουστικό θέαμα, το οποίο συνοδεύουν κορυφαίοι ερμηνευτές.
Σημείωμα σκηνοθέτη
Στην προσπάθεια να αναβιώσω τη θρυλική παράσταση του 1962 "Όμορφη πόλη" – πράγμα δύσκολο – σε μια σύγχρονη "Όμορφη πόλη" , μέσα από μια πολύμηνη μελέτη της ζωής και του έργου του Μίκη Θεοδωράκη και παράλληλα προσπαθώντας να βρω την κατάλληλη μορφή που θα αποτυπώνει πιο ολοκληρωμένα το έργο του στο διηνεκές του χρόνου, οδηγήθηκα μοιραία σε μονοπάτια που πολλές φορές χρησιμοποίησε ο σπουδαίος μουσουργός και ποιητής μας και κυρίαρχα σε αυτό της αρχαίας τραγωδίας, η οποία παραμένει ζωντανή στη μνήμη μας και είναι ταιριαστή με την εποχή που διανύουμε. Μια εποχή, όπου βλέπουμε ένα έθνος κυριολεκτικά να γίνεται χορός, με τα τραγούδια – που χαρακτηρίζουν τον λαό μας σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής του και που εδώ λειτουργούν σαν ενωτικός κρίκος – ως χορικά.
"Είναι γνωστό εξάλλου πως μέσα από τα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη αναδύονται ένα έθνος, μια ολόκληρη τραγική γενιά αλλά και πανανθρώπινα συναισθήματα που διαγράφουν τη μοίρα ενός λαού. Τέλος, ψάχνοντας να βρω τους συνδέσμους στις μικρές ιστορίες των τραγουδιών που θα οδηγήσουν στη "μεγάλη ιστορία", κατέληξα στη σπουδαία και άρρηκτα συνδεδεμένη με το μουσικό του έργο ποίηση του Μίκη Θεοδωράκη. Η μουσικοθεατρική παράσταση "Όμορφη πόλη" είναι λοιπόν μια εθνική και πανανθρώπινη ιστορία με τoν δικό της χορό και τα δικά της παθόντα πρόσωπα-πρωταγωνιστές, όπου "μέσα σε αυτήν την ιστορία τα τραγούδια δεν ήσαν πλέον σα δέντρα που μετρούν τη μοναξιά του κάμπου, αλλά άπλωναν αναμεσά τους φύλλα και κλαδιά! Σχημάτιζαν ένα μικρό δάσος, όπου μπορούσαν να ζήσουν και να πεθάνουν πουλιά, μύθοι και άνθρωποι. Και το δάσος αυτό το ονομάζω ΤΡΑΓΟΥΔΙ με κεφαλαία". Τα λόγια αυτά του συνθέτη ταιριάζουν απόλυτα στην κατεύθυνση της παράστασης, για την οποία θα χρησιμοποιήσω τον όρο σύγχρονη λαϊκή τραγωδία. Το τραγούδι δεν έδωσε εξάλλου το όνομά του στον όρο τραγωδία; Έπειτα προστέθηκαν τα στοιχεία: ο μύθος, η ποίηση, οι τραγικοί ήρωες και ο χορός".
